NFZ w ogniu krytyki. Eksperci: „To nie nasze rekomendacje”

Członkowie Zespołu do spraw zmian systemowych w centrach zdrowia psychicznego stanowczo sprzeciwili się rozwiązaniom wprowadzonym przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W oficjalnym oświadczeniu podkreślają, że nowe regulacje nie odzwierciedlają modelu wypracowanego podczas prac eksperckich.

Jak zaznacza Sebastian Goncerz, przewodniczący Porozumienia Rezydentów OZZL, problem wykracza poza spór formalny. W jego ocenie chodzi o kierunek zmian w jednym z kluczowych obszarów systemu ochrony zdrowia w Polsce.

Spór o rekomendacje i komunikat NFZ

Eksperci zarzucają NFZ, że w komunikacie z 10 kwietnia powołał się na rekomendacje Zespołu, mimo że wdrożone rozwiązania nie wynikają z przygotowanego przez nich modelu. Zespół wskazuje, że raport końcowy miał charakter całościowej rekomendacji – obejmującej jednocześnie organizację, finansowanie i ocenę jakości opieki. Tymczasem, jak podkreślają autorzy oświadczenia, żadna z tych części nie została wdrożona w sposób spójny ani formalnie przyjęta jako obowiązujący model.

Nie przeprowadzono także niezbędnych zmian legislacyjnych, w tym aktualizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia dotyczącego programu pilotażowego centrów zdrowia psychicznego.

Ryzyko dla jakości opieki i pracy klinicznej

Szczególne obawy ekspertów budzą nowe obowiązki sprawozdawcze. Ich zdaniem mogą one doprowadzić do sytuacji, w której zbierane dane przestaną odzwierciedlać rzeczywistą pracę kliniczną centrów zdrowia psychicznego. Może to skutkować błędną oceną jakości opieki, a także ograniczeniem czasu, jaki specjaliści mogą poświęcić pacjentom.

Eksperci zwracają uwagę, że zwiększanie obciążeń administracyjnych w systemie, który już zmaga się z niedoborem kadr, może przynieść efekt odwrotny do zamierzonego.

Niewdrożony model reformy

Jednym z kluczowych elementów rekomendacji Zespołu była określona struktura organizacyjna centrów zdrowia psychicznego, oparta na dwóch głównych komórkach. Rozwiązanie to – według sygnatariuszy oświadczenia – nie zostało uwzględnione w opublikowanym zarządzeniu.

Podobnie wygląda sytuacja w zakresie wskaźników jakości. Zostały one zaproponowane jako część spójnego systemu oceny, powiązanego z organizacją i finansowaniem świadczeń. Ich wybiórcze wykorzystanie, bez wdrożenia całego modelu, eksperci uznają za merytorycznie nieuzasadnione.

Odpowiedzialność za zmiany

Autorzy oświadczenia domagają się sprostowania komunikatu NFZ oraz jasnego wskazania podstaw prawnych i merytorycznych wprowadzonych rozwiązań. W szczególności pytają:

• jaki model opieki został formalnie przyjęty jako podstawa zmian,
• kto odpowiada za ich przygotowanie,
• na jakich przesłankach oparto nowe regulacje.

To – jak podkreślają – pytanie o odpowiedzialność za reformę systemu opieki psychiatrycznej w Polsce.

Rozwój centrów zdrowia psychicznego uznawany jest za jeden z filarów modernizacji psychiatrii w Polsce. Pilotażowy model opieki środowiskowej miał poprawić dostępność świadczeń i zwiększyć ich efektywność. Zdaniem ekspertów, brak spójności wprowadzanych zmian może jednak zagrozić realizacji tych celów.