Polacy badają wirusy. Powstaje nowe narzędzie

Naukowcy od lat mierzą się z problemem identyfikowania, które organizmy są rzeczywistymi gospodarzami poszczególnych wirusów. Choć tysiące wirusów zostało już skatalogowanych, większość z nich wciąż pozostaje bez przypisanego gospodarza. Ogranicza to rozwój badań biologicznych oraz zastosowań medycznych, zwłaszcza w kontekście nowych patogenów.

Wirusy nie są zdolne do samodzielnego namnażania. Poza komórką istnieją jako materiał genetyczny zamknięty w białkowej osłonce. Aby się replikować, wykorzystują mechanizmy komórki gospodarza, przede wszystkim jej rybosomy odpowiedzialne za produkcję białek.

Technologia VirHoX – nowe podejście

Projekt VirHoX zakłada opracowanie uniwersalnego narzędzia do mapowania relacji wirus–gospodarz. Kluczowym elementem technologii jest wykorzystanie faktu, że w trakcie infekcji wirusowe RNA wiąże się z rybosomami komórki gospodarza. To powiązanie może pozwolić na przypisanie konkretnego wirusa do właściwego gatunku.

Zespół z IIMCB będzie współtworzył metodę umożliwiającą fizyczne łączenie komórkowego RNA rybosomalnego z RNA wirusów oraz analizował proces translacji wirusowej w różnych parach wirus–gospodarz. Badania mają również wymiar aplikacyjny – mogą w przyszłości wesprzeć diagnostykę i monitoring nowych zagrożeń biologicznych.

Do projektu dołączyli: dr Ewelina Małecka – kierowniczka Laboratorium Regulacji Genów Prokariotycznych i dr Stefan Bresson, kierownik Laboratorium Wirusów RNA w IIMCB.

Międzynarodowa współpraca

Projekt koordynuje Uniwersytet w Padwie, a w konsorcjum uczestniczą czołowe europejskie ośrodki badawcze, m.in. Instytut Pasteura w Paryżu, ISTA w Austrii, CNRS, Uniwersytet w Oslo oraz partner przemysłowy Eubiome. Całkowity budżet projektu wynosi 3,5 mln euro.

VirHoX jest finansowany przez Europejską Radę ds. Innowacji w ramach programu „Horyzont Europa”. Celem inicjatywy jest stworzenie narzędzia, które pomoże lepiej zrozumieć rolę wirusów w ekosystemach oraz ich wpływ na zdrowie człowieka.