Nowe zasady opłat w DPS. Znikną kontrowersje dotyczące niepełnoletnich

Na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został Projekt ustawy o zmianie ustawy pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw. Celem nowelizacji opracowanej przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społeczne jest „zwiększenie dostępności i jakości usług społecznych, uproszczenie procedur, poprawę efektywności działań pomocowych oraz zapewnienie skuteczniejszych i lepiej skoordynowanych form wsparcia dla osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej”.

Jak wyjaśnia resort pracy, projekt stanowi odpowiedź na liczne postulaty zgłaszane przez szereg lat przez stronę społeczną (w tym różne grupy społeczne, w szczególności: osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze, osoby w kryzysie bezdomności, osoby w kryzysie zdrowia psychicznego, czy osoby opuszczające pieczę zastępczą), przedstawicieli samorządów wszystkich szczebli oraz pracowników socjalnych i przedstawicieli innych zawodów pomocowych.

Jak przekonuje ministerstwo, to największa reforma pomocy społecznej od 20 lat.

Projekt został skierowany do konsultacji społecznych.

Dzieci już nie będą płacić

Jedną z najważniejszych zmian jest ograniczenie obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w DPS jedynie do osób pełnoletnich. Obecne przepisy wskazują, że koszty pobytu ponosi w pierwszej kolejności mieszkaniec DPS, a następnie jego bliscy oraz gmina. To sprawiało, że przepisy były interpretowane w niejednoznacznych sposób, co wzbudzało wiele kontrowersji.

„Do tej pory spotykaliśmy się z sytuacjami, kiedy np. kilkuletnia dziewczynka była obarczona finansową odpowiedzialnością za pobyt swojego dziadka w DPS. Dziecko znajdujące się w nierównej sytuacji psychospołecznej było zagrożone konsekwencjami finansowymi dorosłych” – zaznacza MRPiP.

Z opłat zwolnione zostały (obowiązkowo, a nie jak dzisiaj fakultatywnie) także osoby, które doświadczyły przemocy rodzinnej – w przypadku przedstawienia dowodów.

Co się jeszcze zmienia?

Inne zmiany zawarte w nowelizacji to m.in.:

• prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej będzie możliwe dopiero po wykorzystaniu innych opcji wsparcia, w szczególności w formie usług opiekuńczych, specjalistycznych usług opiekuńczych oraz wsparcia w mieszkaniu wspomaganym,
• wprowadzenie procedury pilnej w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia, z obowiązkiem niezwłocznej oceny możliwości udzielenia wsparcia w środowisku lub innej formy pomocy w ciągu trzech miesięcy od umieszczenia,
• doprecyzowanie zasad dotyczących odpłatności za pobyt osób bliskich w domu pomocy społecznej przez wskazanie, że zobowiązani do ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w pierwszej kolejności są osoby obdarowane nieruchomością, pełnoletni nabywcy nieruchomości na podstawie umowy dożywocia,
• wprowadzenie nowych definicji ustawowych, m.in. deinstytucjonalizacji (rozwoju usług społecznych o charakterze profilaktycznym, których celem jest stopniowe zastępowanie opieki instytucjonalnej wsparciem środowiskowym), osoby w kryzysie bezdomności (to nie tylko osoby niezamieszkujące w lokalu mieszkalnym, lecz także osoby formalnie zameldowane w lokalach nienadających się do trwałego zamieszkania oraz osoby korzystające z form wsparcia mieszkaniowego w procesie wychodzenia z kryzysu) i streetworkingu.