NFZ zmienił decyzję w ostatniej chwili. Inne stawki za nadwykonania
Zapowiedź Narodowego Funduszu Zdrowia dotycząca zmian w finansowaniu części świadczeń diagnostycznych wywołała protesty pacjentów, lekarzy i branży szpitalnej. Wg nowych zasad placówki medyczne miały otrzymywać jedynie część środków za tzw. nadwykonania, czyli badania wykonane ponad limit. Za świadczenia dotyczące tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, gastroskopii i kolonoskopii NFZ chciał płacić 40 proc. i rozliczać je po zakończeniu roku.
To ograniczy dostęp do świadczeń
To będzie oznaczać ograniczenie dostępu i wydłużenie kolejek do badań obrazowych i endoskopowych, co się przełoży na późniejsze rozpoznawanie nowotworów, chorób kardiologicznych – alarmował Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych.
„Limitowanie dostępu do diagnostyki to droga do inwalidztwa. Pacjent nie może ponosić kosztów” – zwracały uwagę organizacje pacjenckie.
Zastrzeżenia budziła też zapowiedź NFZ, że zmiana finansowania obejmie świadczenia realizowane od 1 stycznia czyli przed wejściem w życie nowych przepisów, co miało nastąpić 1 kwietnia.
NFZ zmienia zdanie
Tymczasem okazało się, że NFZ w ostatniej chwili zmienił zdanie. Za nadwykonania wciąż nie będzie płacił pełnej stawki, ale współczynnik ma być nieco wyższy nić 0,4. Zarządzenie prezesa NFZ w tej sprawie opublikowane zostało 31 marca.
Nowe przepisy zakładają, że fundusz zapłaci 60 proc. za gastroskopię i kolonoskopię i 50 proc. za rezonans magnetyczny i tomografię komputerową wykonane ponad limit. Zmiany nie dotyczą świadczeń dla dzieci i młodzieży do 18. roku życia, pacjentów onkologicznych z kartą DiLO oraz korzystających z programu profilaktyki raka jelita grubego.
Przepisy wchodzą w życie 1 kwietnia. Nowe zasady rozliczeń będą obowiązywać od drugiego kwartału 2026 r.
Rosną koszty badań
Fundusz zmianę uzasadnia rosnącymi wydatkami na świadczenia, szczególnie nielimitowane, których skalę trudno jest precyzyjnie oszacować, planując budżet na dany rok.
Największy udział w świadczeniach nielimitowanych mają świadczenia w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS). Wg danych NFZ liczba wykonanych świadczeń w tym zakresie wzrosła w ostatnich latach 20 proc., ale ich wartość aż o 152 proc. Od 2021 r. do 2025 r. średni koszt tomografii komputerowej wzrósł o 64 proc., rezonansu magnetycznego o 58 proc., kolonoskopii o 82 proc. a gastroskopii o 133 proc.
Obecnie NFZ płaci podmiotom wykonującym badania 100 proc. za świadczenia ponad limit określony w kontrakcie. Wprowadzenie tzw. stawek degresywnych ma przynieść w 2026 r. 625 mln zł oszczędności
Fundusz wyjaśnia
NFZ wyjaśnia, że w toku konsultacji społecznych wpłynęły uwagi od ponad 240 podmiotów.
Zastrzeżenia obejmowały przede wszystkim:
- wprowadzenie zmian do świadczeń udzielonych przed wejściem w życie zarządzenia,
- zbyt niski poziom finansowania nadwykonań,
- zbyt niski poziom umów zawieranych ze świadczeniodawcami.
Ponadto większość podmiotów wskazywała na:
- ryzyko ograniczenia dostępności do świadczeń,
- wydłużenie czasu oczekiwania na świadczenia,
- zagrożenie utratą płynności finansowej pracowni diagnostycznych szczególnie w przypadku małych, lokalnych podmiotów.
„W wyniku konsultacji zmieniono termin wejścia w życie zarządzenia, wskazując na udzielenie świadczenia udzielone od 1 kwietnia 2026 r. oraz podwyższono współczynniki, które będą miały zastosowanie do finansowania świadczeń wykonanych ponad limit określony w umowie z 0,4 do 0,5 dla badań tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego oraz 0,6 dla badań endoskopowych: gastroskopia i kolonoskopia” – czytamy w uzasadnieniu.