Upały: ten błąd może kosztować zdrowie

Gdy temperatura przekracza 30℃. organizm musi intensywnie pracować, by utrzymać prawidłową ciepłotę ciała. Jeśli nie zadbamy o odpowiednie nawodnienie i ochronę przed słońcem, może dojść do przegrzania organizmu, odwodnienia, a nawet udaru cieplnego – stanu bezpośrednio zagrażającego życiu. Najbardziej narażone są dzieci, seniorzy oraz osoby przewlekle chore, jednak wysokie temperatury mogą być niebezpieczne dla każdego.

Jak rozpoznać przegrzanie organizmu?

Pierwsze objawy często są bagatelizowane, choć mogą świadczyć o rozwijającym się wyczerpaniu cieplnym lub udarze. Niepokój powinny wzbudzić:

• silne zmęczenie,
• bóle i zawroty głowy,
• nudności,
• gorączka,
• szum w uszach,
• przyspieszony oddech i tętno,
• drgawki,
• wysoka temperatura ciała,
• zaburzenia świadomości lub utrata przytomności.

Jeżeli pojawią się zawroty głowy, silne osłabienie, niepokój, ból głowy lub nasilone pragnienie, przejdź do chłodnego miejsca. W razie pogarszającego się stanu zdrowia należy wezwać pomoc pod numerem alarmowym 112.

Upał wpływa także na mózg

Wysoka temperatura nie oddziałuje wyłącznie na układ krążenia. Może powodować:

• ospałość,
• rozdrażnienie,
• spadek koncentracji,
• wolniejszy czas reakcji,
• pogorszenie sprawności psychofizycznej.

To szczególnie ważne dla kierowców oraz osób obsługujących maszyny. Podczas upałów częściej rób przerwy, unikaj prowadzenia pojazdów, gdy pojawia się zmęczenie lub zawroty głowy.

Jak chronić organizm?

Najważniejsze zasady są proste i skuteczne. Specjaliści zalecają:

• regularne picie wody – najlepiej niegazowanej,
• noszenie jasnej, lekkiej i przewiewnej odzieży,
• zakładanie nakrycia głowy,
• ograniczenie przebywania na słońcu w najgorętszych godzinach dnia,
• unikanie intensywnego wysiłku fizycznego między południem a późnym popołudniem.

Zasłaniaj okna od strony nasłonecznionej i wietrz mieszkanie dopiero wieczorem lub nocą, gdy temperatura spada.

Pij wodę, jedz lekko

Podczas upałów organizm traci więcej płynów i elektrolitów. Pamiętaj, by:

• pić wodę regularnie przez cały dzień,
• wybierać lekkie posiłki bogate w warzywa i owoce,
• ograniczyć tłuste i ciężkostrawne potrawy,
• unikać alkoholu, który sprzyja odwodnieniu.

Wysoka temperatura sprzyja również namnażaniu bakterii, dlatego szczególnie dbaj o higienę rąk.

Uważaj nad wodą

W gorące dni ochłoda w jeziorze czy morzu wydaje się kusząca, jednak gwałtowne wskoczenie do zimnej wody po długim opalaniu może być niebezpieczne. Przed wejściem do wody stopniowo schłodź organizm, polewając wodą twarz, kark i klatkę piersiową.

Wymagają szczególnej ochrony

Najmłodsi znacznie gorzej znoszą wysokie temperatury. Jeżeli wyjście z domu jest konieczne:

• ubierz dziecko w lekką, jasną odzież,
• załóż czapkę z daszkiem lub kapelusz,
• chroń wózek przed bezpośrednim słońcem,
• regularnie podawaj wodę lub inne odpowiednie napoje.

Dziecko można schładzać letnią wodą. Nie należy używać bardzo zimnej wody, ponieważ może wywołać niekorzystną reakcję organizmu.

Osoby starsze powinny ograniczyć wychodzenie z domu podczas największych upałów. Jeżeli wyjście jest konieczne, należy pamiętać o:

• nakryciu głowy,
• zabraniu wody,
• unikaniu długiego przebywania na słońcu.

Seniorzy często przyjmują leki, których działanie podczas odwodnienia może się nasilać. Dlatego powinni uważnie obserwować swoje samopoczucie i w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem.

Stosuj kremy z filtrem

Promieniowanie UV zwiększa ryzyko oparzeń skóry i długofalowo sprzyja rozwojowi nowotworów skóry. Wybieraj preparaty z filtrem SPF co najmniej 30, a najlepiej SPF 50. Krem nałóż przed wyjściem z domu, ponawiaj aplikację po kąpieli, intensywnym poceniu się lub wytarciu skóry ręcznikiem. Sam filtr nie zwalnia jednak z rozsądku – w czasie największego nasłonecznienia najlepiej po prostu unikać ekspozycji na słońce.

Kiedy jest najbardziej niebezpiecznie?

Za upał uznaje się temperaturę powietrza przekraczającą 30℃. Najwyższa temperatura występuje zwykle między godziną 15.00 a 18.00, natomiast najsilniejsze promieniowanie ultrafioletowe przypada najczęściej na godziny 12.00-13.00. To właśnie wtedy warto ograniczyć przebywanie na zewnątrz do niezbędnego minimum.