Kiła, gruźlica, odra. Najnowsze dane o chorobach zakaźnych w Polsce
Dane obejmują lata 2009-2025. W przypadku gruźlicy widać na przestrzeni tych kilkunastu lat trend spadkowy. Nie można natomiast tego powiedzieć o kile. Liczby pokazują, że zapadalność w 2025 r. była dwukrotnie większa niż w 2009. Oto jak wyglądaj szczegółowe dane.
Zachorowania na gruźlicę w Polsce
Gruźlica to choroba zakaźna wywołana przez prątki należące do Mycobacterium tuberculosis complex.
Najczęstszą postacią gruźlicy jest gruźlica płuc, ale zmiany gruźlicze mogą występować w każdym narządzie ciała (gruźlica pozapłucna) – przypomina GUS.
Najwięcej zachorowań odnotowano na początku ubiegłej dekady z rekordowym rokiem 2011, kiedy zarejestrowano 7879 przypadków. W ubiegłym roku ta liczba wyniosła 3681.
Zachorowania na gruźlicę w Polsce w latach 2009-2025:
- 2009 – 6654;
- 2010 – 6992;
- 2011 – 7879;
- 2012 – 7018;
- 2013 – 6835;
- 2014 – 6311;
- 2015 – 6078;
- 2016 – 6116;
- 2017 – 5531;
- 2018 – 5244;
- 2019 – 5075;
- 2020 – 3237;
- 2021 – 3553;
- 2022 – 4148;
- 2023 – 4265;
- 2024 – 4093;
- 2025 – 3681.
– Gruźlica to nie tylko choroba płuc, ale też choroba godności, dlatego żeby ją wyleczyć, trzeba zadbać o środowiska najbardziej wykluczone. To wciąż jedna z najbardziej śmiertelnych chorób, jednocześnie wyleczenie jest możliwe – mówiła w marcu Nico Berdzuli, ówczesna dyrektor WHO w Polsce podczas spotkania w Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc.
Zachorowania na odrę w Polsce
Odra jest ostrą, wysoce zakaźną chorobą wirusową wywoływaną przez paramyxowirusy. To jedna z najbardziej zakaźnych chorób. Jedna osoba może zarazić 18 kolejnych, co oznacza, że odra jest około 12 razy bardziej zaraźliwa niż grypa.
Eksperci przypominają, że zachorowanie na odrę może prowadzić do poważnych powikłań, jak m.in. zapalenie płuc, zapalenie mózgu i poważne uszkodzenie układu odpornościowego, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do śmierci.
Źródłem zakażenia jest chory człowiek. Zakażenie szerzy się głównie drogą kropelkową oraz przez bezpośrednią styczność z wydzieliną jamy nosowo-gardłowej. Bardzo rzadko zakażenie następuje drogą pośrednią przez świeżo zanieczyszczone przedmioty.
Tutaj z kolei rekordowym rokiem okazał się 2019, kiedy stwierdzono 1502 przypadki zachorowań. W żadnym innym roku omawianego okresu nie było czterocyfrowej liczby stwierdzonych przypadków. Aczkolwiek w latach 2024-25 były to trzycyfrowe liczby, po czterech latach z kilkudziesięcioma zachorowaniami.
Zachorowania na odrę w Polsce w latach 2009-2025:
- 2010 – 13;
- 2011 – 38;
- 2012 – 70;
- 2013 – 84;
- 2014 – 110;
- 2015 – 48;
- 2016 – 133;
- 2017 – 63;
- 2018 – 359;
- 2019 – 1502;
- 2020 – 29;
- 2021 – 13;
- 2022 – 27;
- 2023 – 35;
- 2024 – 272;
- 2025 – 120.
Kiła w Polsce w ostatnich latach
Kiła to choroba weneryczna przenoszona drogą płciową wywoływana przez bakterię Treponema pallidum (krętka bladego). Kiła ma kilka stadiów: kiłę pierwotną (pierwszy etap), kiłę wtórną, kiłę utajoną. Istnieje również kiła wrodzona, gdy zakażona matka przenosi kiłę na dziecko w okresie płodowym lub w trakcie porodu.
Jak wyjaśnia GUS, dane dotyczą nowo zarejestrowanych pacjentów w poradniach skórno-wenerologicznych oraz korzystających z opieki w roku sprawozdawczym.
W tym przypadku prezentowane są dane (do 2024 r.) dotyczące nie liczby zachorowań, a zapadalności (liczby zachorowań na 100 tys. mieszkańców).
W ostatnim z ujętych w zestawieniu lat, czyli 2024 widać spadek w porównaniu z 2023 r., to jednak w ciągu kilkunastu lat ten wskaźnik wzrósł dwukrotnie.
Zapadalność na kiłę w Polsce na 100 tys. ludności w latach 2009-2024:
- 2009 – 3,3;
- 2010 – 2,5;
- 2011 – 2,5;
- 2012 – 2,6;
- 2013 – 3,5;
- 2014 – 3,0;
- 2015 – 3,3;
- 2016 – 3,4;
- 2017 – 4,5;
- 2018 – 4,3;
- 2019 – 4,2;
- 2020 – 4,1;
- 2021 – 4,5;
- 2022 – 5,9;
- 2023 – 7,1;
- 2024 – 6,6.