Będzie kolejny lek na otyłość, cukrzycę? Bardzo obiecujące wyniki badań

Wyniki badania zostały zaprezentowane podczas 62. kongresu Europejskiego Towarzystwa Badań nad Cukrzycą (EASD) i jednocześnie opublikowane w „The New England Journal of Medicine”.

Obiecujące wyniki badań

Firma Boehringer Ingelheim ogłosiła pozytywne wyniki badania klinicznego III fazy SYNCHRONIZE-2, w którym oceniano surwodutyd, który jest podwójnym agonistą receptora glukagonu oraz GLP-1. Badanie przeprowadzono u osób dorosłych z otyłością lub nadwagą oraz cukrzycą typu 2.

W badaniu osiągnięto oba pierwszorzędowe punkty końcowe, którymi były procentowa zmiana masy ciała względem wartości wyjściowej oraz redukcja masy ciała o ≥5 proc. Po 76 tygodniach leczenia surwodutydem odnotowano trwałą redukcję masy ciała sięgającą średnio 13,1 proc. U blisko 79,3 proc. osób dorosłych leczonych surwodutydem uzyskano redukcję masy ciała o ≥5% według estymandu skuteczności, w porównaniu z 32,7 proc. w grupie placebo.

Nie tylko redukcja masy ciała

Poza redukcją masy ciała wyniki wykazały, że u osób dorosłych leczonych surwodutydem odnotowano poprawę istotnych parametrów zdrowia kardiometabolicznego. Obejmowała ona istotną poprawę kontroli glikemii. U uczestników odnotowano obniżenie HbA1c nawet o 1,21 punktu procentowego przy wyjściowej wartości HbA1c wynoszącej 7,4%.

U osób otrzymujących nowy lek wykazano istotne zmniejszenie obwodu talii, będącego wskaźnikiem klinicznym ściśle powiązanym z tkanką tłuszczową trzewną i ryzykiem kardiometabolicznym. Obwód talii zmniejszył się o 11,1 cm, w porównaniu ze zmniejszeniem o 3,5 cm w grupie placebo.

Zaobserwowano również poprawę wrażliwości na insulinę, na co wskazywało obniżenie stężenia glukozy na czczo oraz korzystne zmiany w zakresie insulinooporności i wydzielania insuliny. W trakcie leczenia u większego odsetka osób otrzymujących surwodutyd uzyskano powrót do normoglikemii. Łącznie wyniki te wskazują na potencjał podwójnego agonizmu receptora glukagonu/GLP-1 w zakresie poprawy zdrowia metabolicznego, w tym kontroli glikemii, u osób z otyłością i cukrzycą typu.

– Otyłość i cukrzyca typu 2 są ze sobą ściśle powiązane, a nadmierna masa ciała zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Dla osób zmagających się z tymi chorobami trwała redukcja masy ciała często stanowi wyzwanie wynikające z uwarunkowań biologicznych, a nie z braku silnej woli – powiedział dr Sean Wharton, M.D., PharmD, główny koordynator badania SYNCHRONIZE-2.

– W leczeniu otyłości coraz częściej dostrzega się możliwość jednoczesnego oddziaływania na wiele wzajemnie powiązanych problemów zdrowotnych. Obserwowana wraz z redukcją masy ciała poprawa kontroli glikemii i wrażliwości na insulinę wskazuje, że leczenie otyłości może korzystnie wpływać również na szerzej rozumiane zdrowie metaboliczne. Wyniki te dają nową nadzieję osobom poszukującym skuteczniejszych sposobów na poprawę ogólnego stanu zdrowia – zaznaczył.

Surwodutyd, eksperymentalny podwójny agonista receptora glukagonu/GLP-1 (GCGR), został opracowany z myślą o oddziaływaniu na wiele mechanizmów metabolicznych leżących u podstaw tych chorób poprzez poprawę kontroli glikemii, zmniejszenie apetytu oraz wspieranie redukcji zawartości tłuszczu w wątrobie. Co istotne, choć glukagon jest tradycyjnie kojarzony ze zwiększaniem stężenia glukozy we krwi, podwójny mechanizm działania surwodutydu może przyczyniać się do poprawy wrażliwości na insulinę i kontroli glikemii poprzez wpływ na zmniejszenie zawartości tłuszczu w wątrobie.

– Rosnąca liczba danych z naszego programu badań III fazy SYNCHRONIZE pozwala nam coraz lepiej poznawać potencjał surwodutydu u osób z otyłością, w tym również u osób z cukrzycą typu 2. Wyniki badania SYNCHRONIZE-2 wskazują na znaczącą redukcję masy ciała, której towarzyszy poprawa kontroli glikemii oraz innych kluczowych parametrów zdrowia metabolicznego. Umacnia to nasze przekonanie, że otyłość należy traktować jako złożoną chorobę przewlekłą, wiążącą się z wieloma wzajemnie powiązanymi konsekwencjami zdrowotnymi – powiedział Shashank Deshpande, prezes Zarządu i Dyrektor Pionu Human Pharma w Boehringer Ingelheim.

Lek redukuje głównie tkankę tłuszczową, nie mięśniową

Wraz z wynikami badania SYNCHRONIZE-2 przedstawiono dodatkowe analizy z badania dodatkowego przeprowadzonego w ramach SYNCHRONIZE-1 z udziałem osób z otyłością bez cukrzycy typu 2. Ocena składu ciała z wykorzystaniem rezonansu magnetycznego (MRI) dodatkowo potwierdziła ukierunkowany wpływ surwodutydu na redukcję tkanki tłuszczowej, wykazując większą redukcję metabolicznie aktywnej trzewnej tkanki tłuszczowej oraz zawartości tłuszczu w wątrobie.

Ogólny charakter zmian w składzie ciała wskazuje na korzystne ograniczenie nadmiernego nagromadzenia tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha. W uzupełnieniu wcześniej przedstawionych wyników dotyczących beztłuszczowej masy ciała nowa analiza dotycząca tkanki mięśniowej wykazała, że stanowiła ona nie więcej niż 10 proc. całkowitej utraconej masy tkanek. Co istotne, redukcja trzewnej tkanki tłuszczowej oraz zawartości tłuszczu w wątrobie wydaje się w dużej mierze niezależna od stopnia osiągniętej redukcji masy ciała, co wskazuje, że korzyści te mogą wykraczać poza samą redukcję masy ciała.

Łącznie wyniki badań SYNCHRONIZE wskazują, że surwodutyd może oddziaływać na wiele aspektów zaburzeń metabolicznych, prowadząc do redukcji masy ciała i poprawy kontroli glikemii, jednocześnie zmniejszając ilość szkodliwej tkanki tłuszczowej trzewnej i zawartość tłuszczu w wątrobie. Ponadto wykazano, że redukcja tkanki tłuszczowej była większa niż utrata beztłuszczowej masy ciała, co wskazuje, że większość redukcji masy ciała wynikała z utraty tkanki tłuszczowej.

Wkrótce ocena wpływu na serce

Boehringer Ingelheim prowadzi szeroko zakrojony program rozwoju klinicznego surwodutydu, obejmujący otyłość i powiązane z nią zaburzenia metaboliczne, MASH oraz cukrzycę typu 2. Firma spodziewa się przedstawić jeszcze w tym roku wyniki badania oceniającego wpływ surwodutydu na wyniki sercowo-naczyniowe (SYNCHRONIZE-CVOT). Pozwolą one dokładniej scharakteryzować profil bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego surwodutydu oraz lepiej zrozumieć jego rolę w szerszym kontinuum chorób kardiometabolicznych. Ponadto Boehringer Ingelheim rozpoczął badanie III fazy SYNCHRONIZE-T2D (NCT07754461), którego celem jest dalsza ocena wpływu surwodutydu na poprawę kontroli glikemii u osób dorosłych z cukrzycą typu 2, które kontrolują chorobę za pomocą diety i aktywności fizycznej, stosowanych samodzielnie lub w połączeniu z lekami przeciwcukrzycowymi, w tym insuliną.

Surwodutyd jest podwójnym agonistą receptora glukagonu/GLP-1, aktywującym zarówno receptory glukagonu, jak i GLP-1, które odgrywają rolę w regulacji funkcji metabolicznych. Nie jest jeszcze zarejestrowany przez FDA i EMA.