Lekarze muszą sprawdzić kody PKD. Zbliża się ważny termin

Lekarze prowadzący własne praktyki, stomatolodzy i właściciele placówek medycznych powinni sprawdzić, czy kody PKD przypisane do ich działalności są aktualne. Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje bowiem nowa Polska Klasyfikacja Działalności (PKD 2025), która zastępuje dotychczasową wersję z 2007 r. Przedsiębiorcy, którzy rozpoczęli działalność przed wejściem w życie nowych przepisów, mogą korzystać ze starych kodów na zasadach okresu przejściowego, trwającego do końca 2026 r. Po tym terminie nastąpi automatyczne przeklasyfikowanie wpisów, które nie zostały wcześniej dostosowane do PKD 2025.

Zmiana ma przede wszystkim charakter administracyjny, ale jej konsekwencje mogą być istotne. Nieprawidłowo przypisany kod może nie odpowiadać rzeczywistemu zakresowi działalności, a dane PKD mają również znaczenie przy ustalaniu składki na ubezpieczenie wypadkowe.

Do kiedy lekarze i placówki medyczne mają czas na aktualizację?

Kluczową datą jest 31 grudnia. Do tego dnia przedsiębiorcy mogą samodzielnie dostosować dotychczasowe kody PKD 2007 do nowej klasyfikacji. Zmiany dotyczą podmiotów wpisanych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) oraz Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). W ochronie zdrowia oznacza to m.in. lekarzy i stomatologów prowadzących indywidualne praktyki, a także spółki prowadzące przychodnie, centra medyczne i inne placówki lecznicze.

Nie każdy przedsiębiorca musi składać osobny wniosek wyłącznie po to, aby zmienić kod PKD. Jeśli nie zrobi tego samodzielnie, przewidziano automatyczne przeklasyfikowanie.

Inaczej wygląda sytuacja przy składaniu nowych wniosków rejestrowych. Przykładowo przedsiębiorca wpisany do CEIDG, który po 1 stycznia 2025 r. składa wniosek o zmianę danych, zawieszenie lub wznowienie działalności, powinien wskazać rodzaje działalności według PKD 2025.

Co się stanie, jeśli przedsiębiorca nie zmieni kodu PKD?

Od początku 2027 r. rozpocznie się automatyczne przeklasyfikowanie dotychczasowych kodów PKD 2007 na PKD 2025. Zmiany będą dokonywane na podstawie kluczy powiązań opracowanych przez Główny Urząd Statystyczny. Nie zawsze jednak jeden stary kod ma tylko jeden odpowiednik w nowej klasyfikacji. Zdarza się, że określony wcześniej rodzaj działalności został podzielony na kilka bardziej szczegółowych kategorii. W takim przypadku automatyczne przypisanie nowego kodu może nie odzwierciedlać dokładnie faktycznie świadczonych usług. Dla przedsiębiorców prowadzących różne rodzaje działalności medycznej samodzielna weryfikacja może więc mieć szczególne znaczenie. Brak samodzielnej aktualizacji prawidłowego kodu PKD nie oznacza automatycznego wykreślenia firmy z rejestru.

Poważniejsze konsekwencje dotyczą przypadków, w których wpis w CEIDG w ogóle nie zawiera prawidłowych kodów działalności, np. widnieje w nim puste pole, oznaczenie „brak danych” lub nieprawidłowe znaki, przez co automatyczne przeklasyfikowanie nie jest możliwe.

Jeżeli przedsiębiorca nie uzupełni takich danych do 31 grudnia, po 31 stycznia 2027 r. jego wpis może zostać wykreślony z CEIDG. Wykreślenie spowoduje wyrejestrowanie przedsiębiorcy jako płatnika składek w ZUS, a w określonych sytuacjach również jako osoby ubezpieczonej. Może to wpłynąć na prawo do świadczeń uzależnionych od podlegania ubezpieczeniom.

Jakie kody PKD 2025 dotyczą działalności medycznej?

Nowa klasyfikacja obejmuje wiele rodzajów działalności związanej z ochroną zdrowia. Część kodów zachowała dotychczasowe oznaczenia, choć w niektórych przypadkach zmieniono ich nazwy lub zakres.

Przykładowe kody PKD 2025 dla działalności medycznej to:

86.21.Z – Praktyka lekarska ogólna – obejmuje porady i leczenie w zakresie medycyny ogólnej.

86.22.Z – Praktyka lekarska specjalistyczna – dotyczy m.in. porad, diagnostyki i leczenia świadczonych przez lekarzy specjalistów.

86.23.Z – Praktyka dentystyczna – obejmuje ogólną i specjalistyczną działalność stomatologiczną.

86.94.Z – Działalność pielęgniarska i położnicza.

86.95.Z – Działalność w zakresie fizjoterapii.

86.10.Z – Działalność szpitali.

Przykładowo kod 86.22.Z, dotyczący praktyki lekarskiej specjalistycznej, obejmuje również określone usługi diagnostyczne oraz działalność ambulatoriów i klinik dziennych. Nie oznacza to jednak, że każda przychodnia czy centrum medyczne powinny automatycznie posługiwać się tym samym kodem. Odpowiedni wybór zależy od rzeczywistego zakresu świadczonych usług.

Szczególną uwagę powinny zwrócić na to placówki prowadzące kilka rodzajów działalności, np. konsultacje specjalistyczne, fizjoterapię i diagnostykę.

Czy zmianę PKD trzeba zgłosić do ZUS?

Przedsiębiorcy wpisani do CEIDG lub KRS nie muszą osobno informować Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zmianie kodu PKD. Dane zostaną przekazane do ZUS automatycznie przez odpowiedni rejestr.

Sama aktualizacja kodu nie wymaga również ponownego zgłaszania firmy ani pracowników do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. Nie powoduje też automatycznej zmiany podstawy wymiaru składek. Prawidłowe oznaczenie rodzaju działalności może jednak mieć wpływ na wysokość składki na ubezpieczenie wypadkowe.

Nowe kody mogą mieć znaczenie dla składki wypadkowej

Rodzaj przeważającej działalności gospodarczej jest jednym z elementów wykorzystywanych przy ustalaniu grupy działalności na potrzeby ubezpieczenia wypadkowego. W przypadku płatników, dla których stopa procentowa składki zależy od takiej grupy, kod PKD może więc wpływać na wysokość należnej składki.

ZUS wskazuje, że w odniesieniu do roku składkowego rozpoczynającego się 1 kwietnia 2027 r. grupa działalności będzie określana według stanu na 31 grudnia 2026 r. na podstawie PKD 2025. Nie oznacza to automatycznego wzrostu lub obniżenia składek dla wszystkich lekarzy czy placówek medycznych. Sposób ustalania stopy procentowej zależy również od innych czynników, w tym liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego. Dla podmiotów zatrudniających personel medyczny i administracyjny jest to jednak dodatkowy powód, aby zadbać o prawidłowość danych rejestrowych.

Jak sprawdzić i zmienić kod PKD? Warto zrobić to przed końcem roku

Aktualizacja kodów PKD nie musi być skomplikowana. W pierwszej kolejności należy sprawdzić wpis firmy w CEIDG lub KRS i ustalić, czy zawiera już kody zgodne z PKD 2025. Jeśli nadal figurują w nim stare oznaczenia, warto porównać je z nową klasyfikacją, korzystając z oficjalnych kluczy przejścia GUS. Następnie należy zweryfikować, czy wybrane kody odpowiadają faktycznemu zakresowi działalności. W razie potrzeby można złożyć wniosek o zmianę wpisu w odpowiednim rejestrze.

Aktualizacja danych w CEIDG jest bezpłatna. W przypadku podmiotów wpisanych do KRS zastosowanie mają właściwe procedury rejestrowe.