25 nowych terapii dla pacjentów od 1 lipca. Nie tylko dla chorych na raka

Tegoroczna trzecia lista leków refundowanych to w dużej mierze lista onkologiczna – jeśli chodzi o programy lekowe (w ramach programów lekowych pacjenci otrzymują bezpłatnie nowoczesne, często bardzo drogie leki, które nie są dostępne w zwykłej refundacji aptecznej).

Na 25 nowych terapii 10 dotyczy onkologii (w tym 1 hematoonkologii). 15 nowych terapii otrzymają pacjenci z chorobami nieonkologicznymi. Spośród 25 nowych terapii aż 8 dotyczy wskazań dotyczących chorób rzadkich.

Nowe leki dla chorych na nowotwory od 1 lipca 2026

Od 1 lipca 2026 r. pacjenci onkologiczni zyskają lepszy dostęp do leczenia w kilku nowotworach

• Rak jelita grubego

Niwolumab z ipilimumabem. Leczenie niwolumabem w skojarzeniu z ipilimumabem dorosłych pacjentów z zaawansowanym rakiem jelita grubego z potwierdzoną niestabilnością mikrosatelitarną wysokiego stopnia lub zaburzeniami mechanizmów naprawy uszkodzeń DNA o typie niedopasowania (ang. dMMR). Terapia będzie stosowana w pierwszej linii leczenia. To tzw. podwójna immunoterapia, stosowana i refundowana już w innych wskazaniach, m.in. w czerniaku i raku płuca.

– Już wcześniej mieliśmy możliwość stosowania pojedynczej immunoterapii w pierwszej linii leczenia. Wiemy, że podwójna immunoterapia w pierwszej linii jest skuteczniejsza od pojedynczej. Dlatego zmiany od 1 lipca 2026 roku, czyli dostęp do skojarzenia ipilimumabu z niwolumabem już od pierwszej linii, jest jak najbardziej z korzyścią dla pacjentów – mówi dr Maciej Kawecki z Kliniki Onkologii i Radioterapii Narodowego Instytutu Onkologii.

• Rak wątrobowokomórkowy

Durwalumab z tremelimumabem: terapia skojarzona w 1. linia leczenia.

– W tym nowotworze nieskuteczna jest chemioterapia. Ostatnie 10 lat przyniosło zmiany: pojawiły się nowe leki, m.in. leki antyangiogenne, immunoterapia. W ostatnich kilku latach pojawiła się podwójna immunoterapia: uderzenie jednoczasowo w dwa punkty kontrolne. Podwójna immunoterapia jest jednym możliwym do zastosowania skutecznym leczeniem u pacjentów, u których nie można zastosować inhibitorów kinaz ani leczenia antyangiogennego z powodu dużego ryzyka krwawienia – mówił podczas debaty Wizjonerzy Zdrowia dr Leszek Kraj z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

• Rak płuca

W programie lekowym raka płuca pojawi się kilka nowych opcji terapeutycznych.

Niedrobnokomórkowy rak płuca:

Niwolumab: Leczenie okołooperacyjne pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca z ekspresją PD-L1 na komórkach nowotworowych ≥1 proc. Leczenie obejmuje zastosowanie niwolumabu w skojarzeniu z chemioterapią opartą na związkach platyny przed zabiegiem chirurgicznym, a następnie kontynuację leczenia niwolumabem w monoterapii po zabiegu chirurgicznym

Durwalumab: Leczenie okołooperacyjne pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca, niezależnie od statusu PD-L1. Leczenie obejmuje zastosowanie durwalumabu w skojarzeniu z neoadjuwantową chemioterapią opartą na związkach platyny przed zabiegiem chirurgicznym, a następnie kontynuację leczenia w monoterapii po zabiegu chirurgicznym.

Adagrasib: Leczenie chorych z nie drobnokomórkowym rakiem płuca z mutacją G12C w genie KRAS po niepowodzeniu co najmniej jednej wcześniejszej linii leczenia systemowego (raka gruczołowego lub wielkokomórkowego).

Drobnokomórkowy rak płuca

Durwalumab: Leczenie konsolidujące durwalumabem, u pacjentów z ograniczoną postacią drobnokomórkowego raka płuca (stopień I-III), u których nie doszło do progresji choroby po chemioradioterapii jednoczesnej opartej na pochodnych platyny.

– Decyzja o refundacji immunoterapii stosowanej po jednoczasowej radiochemioterapii w drobnokomórkowym raku płuca w stadium ograniczonym to istotna wartość dodana. Po blisko czterech dekadach, w których możliwości terapeutyczne w tej chorobie pozostawały praktycznie niezmienione, wreszcie możemy zaoferować pacjentom leczenie o intencji wyleczenia. Wyniki badania ADRIATIC, z medianą przeżycia całkowitego wynoszącą 55,9 miesiąca, to rezultat rzadko spotykany w onkologii. W swojej praktyce mam takich pacjentów i bezpośrednio obserwuję, jak działa ta terapia oraz jakie realne korzyści przynosi chorym.

To decyzja, która realnie zmienia standard postępowania, a przede wszystkim daje pacjentom szansę na długotrwałą kontrolę choroby i funkcjonowanie na poziomie, który jeszcze niedawno wydawał się w tej grupie chorych trudny do osiągnięcia – mówi dr hab. n. med. Damian Tworek z Kliniki Nowotworów Klatki Piersiowej Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.

• Rak prostaty

Darolutamid: Leczenie wrażliwego na kastrację raka gruczołu krokowego z przerzutami (mHSPC) w skojarzeniu z terapią deprywacji androgenów (ADT) u dorosłych mężczyzn, u których zakończono leczenie docetakselem lub decyzją lekarza odstąpiono od jego stosowania (do tej pory refundacja była możliwa wyłącznie w skojarzeniu z docetakselem i ADT).

• Rak głowy i szyi

Toripalimab. Do refundacji wchodzi pierwsza opcja terapeutyczna refundowana w przypadku pacjentów z lokalizacją nowotworu w części nosowej gardła. Leczenie ma charakter immunoterapii i będzie finansowane jako 1. linia leczenia systemowego ze środków Funduszu Medycznego (TLI).

Rak endometrium (trzonu macicy).

Dostarlimab: Rozszerzenie refundacji o 1. linię leczenia dostarlimabem w skojarzeniu z karboplatyną i paklitakselem u chorych na pierwotnie zaawansowanego lub nawrotowego raka endometrium z pMMR/MSS.

– Dostęp do nowoczesnych terapii w raku endometrium w Polsce jest bardzo dobry. Obecnie w leczeniu raka endometrium brakuje nam jednego z leków z grupy immunoterapii dla pacjentek pMMR, czyli z prawidłowym mechanizmem naprawy niesparowanych zasad, mamy nadzieję, że będzie on dostępny. Brakuje go nam, ponieważ jest bardzo skuteczny, szczególnie w najbardziej agresywnych typach raka trzony macicy, których mamy coraz więcej – mówiła podczas niedawnej konferencji SheO Wprost dr Anna Dańska-Bidzińska, zastępca kierownika Kliniki Ginekologii Onkologicznej Narodowego Instytutu Onkologii

• Szpiczak plazmocytowy

Belantamab mafadotyny: Leczenie belantamabem mafodotin od 2. linii leczenia dorosłych chorych na opornego lub nawrotowego szpiczaka plazmocytowego w skojarzeniu z pomalidomidem i deksametazonem (BPd) po uprzednim leczeniu lenalidomidem lub w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem (BVd).

– Schematy z balantamabem porównywano ze schematem daratumubab z bortezomibem i deksametazonem oraz pomalidomid, bortezomib i deksametazon. Skuteczność schematów z belantamabem była olbrzymia, bo wydłużenie czasu do progresji choroby było trzykrotnie, a dla jednego ze schematów wydłużenie całkowitego przeżycia – dwukrotne. To naprawdę są niespotykane wyniki – przy stosunkowo krótkim okresie obserwacji – pokazujące, że powinniśmy zastąpić obecnie stosowane schematy drugiej linii właśnie nowymi schematami – mówił w rozmowie z NewsMed prof. Krzysztof Giannopoulos, prezes Polskiego Towarzystwa Hematologicznego i Transfuzjologicznego.

Nowe leki nieoonkologiczne dostępne od 1 lipca w programach lekowych

Na listy refundacyjne od 1 lipca w programach lekowych wchodzi też 15 nowych leków nieonkologicznych.

• Choroba Leśniowskiego-Crohna

Guselkumab: Leczenie pacjentów z ciężką lub umiarkowaną, czynną postacią chorobą Leśniowskiego-Crohna (wynik w skali CDAI >220 punktów), w wieku od 18 lat.

• Łuszczyca

Spesolimab: leczenie zaostrzeń i zapobieganie zaostrzeniom uogólnionej łuszczycy krostkowej (GPP) u pacjentów w wieku od 12 lat.

• Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Guselkumab: leczenie pacjentów z ciężką lub umiarkowaną postacią wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (wynik w skali Mayo ≥6 punktów), w wieku od 18 lat.

• Choroba Parkinsona

Lewodopa + karbidopa + entakapon: Leczenie zaburzeń motorycznych w leczeniu zaawansowanej choroby Parkinsona. Nowa opcja terapeutyczna w postaci żelu dojelitowego do podawania przez PEG. Produkt leczniczy zawiera entakapon, który wzmacnia działanie lewodopy

• Hipofosfatemia sprzężona z chromosomem X (XLH):

Burosumabum: Leczenie hipofosfatemii sprzężonej z chromosomem X (XLH) u dorosłych pacjentów z potwierdzoną obecnością mutacji w genie PHEX, u których stwierdza się cechy znacznej osteomalacji z obecnymi pseudozłamaniami oraz u których leczenie doustnymi fosforanami oraz aktywną postacią witaminy D nie może zostać zastosowane.

• Miastenia (postać uogólniona)

Rozanolixizumabum: Czwarta opcja terapeutyczna w programie dla pacjentów z dodatnim wynikiem na obecność przeciwciał przeciwko receptorowi acetylocholiny– postać ciężka. To druga opcja terapeutyczna w programie dla pacjentów z dodatnim wynikiem na obecność przeciwciał przeciwko swoistej dla mięśni kinazie tyrozynowej (MuSK) – postać ciężka.

• Kardiomiopatia w przebiegu amyloidozy transtyretynowej

Acoramidis: kolejna opcja terapeutyczna dla pacjentów z kardiomiopatią w przebiegu amyloidozy transtyretynowej (ATTR-CM).

• Zespół Alagille'a

Odewiksybat: Leczenie trudnego w opanowaniu świądu w przebiegu cholestazy u pacjentów z zespołem Alagille'a (ALGS) powyżej 6 miesiąca życia z udokumentowanym brakiem skuteczności innych metod leczenia, w tym kwasu ursodeoksycholowego oraz ryfampicyny.

• Zapalenie rogówki wywołane przez Acanthamoeba

Polihexanid: Leczenie zapalenia rogówki wywołanego przez Acanthamoeba (rodzaj pierwotniaków, ameb) u pacjentów w wieku od 12 lat.

Od 1 lipca będą też obowiązywać kilka bardzo ważnych zmian w zapisach programów lekowych, dzięki którym więcej pacjentów będzie mogło być włączonych do leczenia. M.in. osoby powyżej 18. roku życia z bardzo znacznym opóźnieniem wieku kostnego będą mogły być objęte programem leczenia dla osób z niskorosłością – z somatropinową niedoczynnością przysadki (program B19).

W programie B154 dla chorych z zespołem Lennoxa-Gastauta i zespołem Dravet pojawia się możliwość zmiany leczenia w ramach programu lekowego z powodu braku skuteczności terapii.