ZUS finansuje rehabilitację. Skorzystało już niemal 1,8 mln osób

Program rehabilitacji leczniczej ZUS obchodzi w 2026 r. trzydziestolecie. Od jego uruchomienia w 1996 r. skorzystało z niego niemal 1,8 mln osób. Rehabilitacja jest przeznaczona przede wszystkim dla pacjentów, którzy z powodu choroby lub urazu są zagrożeni utratą zdolności do pracy, ale mają realną szansę odzyskać ją dzięki odpowiednio dobranej terapii.

Celem programu prowadzonego w ramach prewencji rentowej jest poprawa sprawności oraz umożliwienie pacjentowi powrotu do aktywności zawodowej. ZUS finansuje rehabilitację w placówkach współpracujących z Zakładem na terenie całego kraju.

Jakie schorzenia obejmuje rehabilitacja ZUS?

Program obejmuje choroby należące do najczęstszych przyczyn niezdolności do pracy. Z rehabilitacji mogą korzystać m.in. osoby ze schorzeniami:

• narządu ruchu, także po urazach i wypadkach,
• układu krążenia,
• układu oddechowego,
• psychosomatycznymi,
• onkologicznymi po leczeniu nowotworu piersi,
• narządu głosu,
• ośrodkowego układu nerwowego.

Poszczególne profile rehabilitacji uruchamiano stopniowo. Od początku działania programu, czyli od 1996 r., ZUS finansuje rehabilitację narządu ruchu oraz układu krążenia. Od 2016 r. dostępna jest także rehabilitacja narządu ruchu po wypadku.

Program dla osób z uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego był realizowany pilotażowo w latach 2019–2021. Od 2025 r. stanowi stały element rehabilitacji leczniczej ZUS.

Kto może skorzystać z programu?

Na rehabilitację kierowane są przede wszystkim osoby aktywne zawodowo, które z powodu stanu zdrowia mogą utracić zdolność do pracy. Warunkiem zakwalifikowania do programu jest realna szansa, że rehabilitacja pozwoli im odzyskać lub utrzymać możliwość wykonywania pracy.

Z programu mogą korzystać również osoby pobierające:

• zasiłek chorobowy,
• świadczenie rehabilitacyjne po ustaniu ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego,
• rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy.

O rehabilitację mogą ubiegać się także emeryci, jeżeli nadal pracują i podlegają ubezpieczeniom społecznym, np. z tytułu umowy o pracę lub umowy zlecenia.

Podobne zasady dotyczą osób pobierających emeryturę pomostową, emeryturę mundurową, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne lub świadczenie przedemerytalne. One również mogą skorzystać z programu, jeśli pozostają aktywne zawodowo, a rehabilitacja daje szansę na utrzymanie lub odzyskanie zdolności do pracy.

W latach 2016–2025 najliczniejszą grupę uczestników programu stanowiły osoby w wieku 50–59 lat. Kobiety stanowiły w tej grupie 57,57 proc.

Jak otrzymać skierowanie na rehabilitację ZUS?

Pierwszym krokiem jest zgłoszenie się do lekarza prowadzącego leczenie. To on wypełnia wniosek o rehabilitację leczniczą na formularzu PR-4. Do dokumentu warto dołączyć dokumentację medyczną.

Wniosek można złożyć w dowolnej placówce ZUS albo przesłać pocztą. Lekarz może również przekazać formularz elektronicznie za pośrednictwem portalu eZUS lub aplikacji mZUS dla Lekarza. W takim przypadku pacjent nie musi dostarczać do Zakładu papierowego wniosku, nadal warto jednak przekazać dokumentację medyczną.

Orzeczenie może wydać także fizjoterapeuta

Po złożeniu wniosku wydawane jest orzeczenie dotyczące potrzeby rehabilitacji. Może ono zostać sporządzone po przeprowadzeniu badania pacjenta albo na podstawie dostarczonej dokumentacji medycznej.

Od 13 kwietnia uprawnienia do wydawania takich orzeczeń mają nie tylko lekarze orzecznicy, lecz także fizjoterapeuci zatrudnieni w ZUS.

Podczas oceny brany jest pod uwagę stan zdrowia pacjenta oraz prawdopodobieństwo odzyskania zdolności do pracy dzięki rehabilitacji.

Ile trwa rehabilitacja ZUS?

Standardowy turnus trwa 24 dni. W uzasadnionych przypadkach lekarz w ośrodku rehabilitacyjnym może, za zgodą ZUS, skrócić albo wydłużyć czas rehabilitacji.

Program może być realizowany w dwóch formach. Rehabilitacja stacjonarna wiąże się z pobytem pacjenta w ośrodku. W przypadku rehabilitacji ambulatoryjnej uczestnik korzysta z zabiegów bez zakwaterowania.

Pacjent nie płaci za leczenie ani pobyt

Rehabilitacja lecznicza finansowana przez ZUS jest całkowicie bezpłatna. Zakład pokrywa koszty:

• leczenia i zabiegów,
• zakwaterowania,
• wyżywienia,
• przejazdu do ośrodka i z powrotem.

Zwrot kosztów podróży przysługuje do wysokości ceny biletu najtańszego środka komunikacji publicznej.

Program ma pomóc pacjentowi odzyskać sprawność i bezpiecznie wrócić do aktywności zawodowej. Decydujące znaczenie przy kwalifikacji ma ocena, czy rehabilitacja daje realną szansę na utrzymanie lub odzyskanie zdolności do pracy.