Coraz więcej zachorowań na nowotwory głowy i szyi wśród młodych ludzi

Długotrwała chrypka, problemy z przełykaniem czy niegojące się zmiany na języku – to mogą być objawy nowotworu. By zwiększyć świadomość dotyczącą raka głowy i szyi, Główny Inspektorat Sanitarny razem z Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego oraz Narodowym Instytutem Onkologii PIB rozpoczynają kampanię społeczną pod hasłem „Nie odbieraj sobie głosu”.

W Polsce, podobnie jak w innych krajach Europy, obserwuje się nowe zjawisko epidemiologiczne, określane jako „fenomen epidemiologiczny”, czyli wzrost liczby nowych zachorowań na nowotwory głowy i szyi u ludzi poniżej 40. roku życia, którzy nigdy ani nie palili papierosów, ani nie nadużywali alkoholu.

HPV dotyczy także mężczyzn – szczepienie zmniejsza ryzyko niektórych typów nowotworów

W krajach rozwiniętych infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) odpowiada za większość nowotworów części ustnej gardła.

– Możemy znacząco zmniejszyć te statystyki, jeśli zaczniemy się szczepić. Szczepionka najskuteczniejsza jest u dziewcząt i młodych kobiet, które nie rozpoczęły jeszcze współżycia seksualnego, ale bardzo korzystne jest także szczepienie chłopców i dorosłych mężczyzn. – mówi dr Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny.

Grzesiowski podkreśla, że HPV mogą zakazić się także dorośli mężczyźni. Będąc nosicielami tego wirusa, mogą zachorować na przykład na raka odbytu, prącia, krtani czy migdałków.

– Mamy świetne przykłady skuteczności szczepień przeciw HPV m.in.: w Australii, Danii, Szwecji czy Wielkiej Brytanii, które pokazały, że masowe szczepienia to najskuteczniejsza droga do eliminacji chorób powiązanych z przewlekłym zakażeniem HPV. Pamiętajmy, że nie ma limitu wieku, powyżej którego nie należy się szczepić – podkreśla dr Grzesiowski.

Warto pamiętać, że osoby dorosłe, nawet te, które przeszły zakażenie HPV, mogą odnieść korzyści ze szczepienia, ponieważ możliwe jest ponowne zakażenie innym podtypem wirusa HPV.

„Nie odbieraj sobie głosu”

Niepokojącym zjawiskiem jest wzrost liczby młodych osób z nowotworami głowy i szyi, szczególnie rakiem części ustnej gardła (migdałka, nasady języka). Wzrost ten jest związany głównie z zakażeniami wirusem HPV.

– Rozpoczynamy kampanię „Nie odbieraj sobie głosu”, by przypomnieć, że zakażenie wirusem HPV nie dotyczy wyłącznie kobiet. Coraz więcej nowotworów głowy i szyi – związanych z zakażeniem HPV – rozpoznaje się również u mężczyzn, dlatego to właśnie do nich kierujemy szczególny apel: by nie ignorowali niepokojących objawów i korzystali z profilaktyki. Zależy nam na tym, by podkreślić, jak ważne są szczepienia i badania profilaktyczne – mówi prof. Krzysztof J. Filipiak, dyrektor-rektor Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP).

Nowotwory głowy i szyi, ze względu na swoje umiejscowienie, rozwijają się skrycie, wywołując objawy przypominające infekcje górnych dróg oddechowych i łatwo je pomylić z długotrwałym przeziębieniem. Tymczasem podjęcie leczenia w pierwszym stadium choroby daje szanse na wyleczenie nawet u 95 proc. pacjentów.

– Bardzo ważne jest, by każdy, kto zaobserwuje u siebie trwające powyżej 3 tygodni, nie związane z infekcją, objawy takie jak: przewlekła chrypka, problemy z połykaniem, guz szyi, ból gardła, czerwone lub białe naloty w jamie ustnej, niegojące się owrzodzenie języka, niedrożność nosa lub krwawy wyciek z nosa, zgłosił się do lekarza laryngologa – podkreśla prof. Karolina Dżaman, kierownik Kliniki Otolaryngologii CMKP.

– W dniach od 21 do 25 września odbywa się Europejski Tydzień Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi i w tym czasie w wybranych klinikach w Polsce, w tym m.in. w Klinice Otolaryngologii CMKP będzie można zapisać się na badania profilaktyczne – dodaje ekspertka.

Zdarza się, że pierwszym sygnałem choroby są znacznie powiększone węzły chłonne szyi.

Profesor Andrzej Kawecki, zastępca dyrektora ds. klinicznych Narodowego Instytutu Onkologii – PIB, kierownik Kliniki Nowotworów Głowy i Szyi podkreśla, że w diagnozowaniu nowotworów bardzo ważne jest, by nie lekceważyć niepokojących objawów.

– Niestety, w Polsce ok. 60 proc. wszystkich nowotworów głowy i szyi jest diagnozowanych u chorych w późnym stadium zaawansowania klinicznego, przez co efekty leczenia są niezadowalające – podkreśla prof. Kawecki.

– Wczesne wykrycie zwiększa szansę na całkowite wyleczenie. Jeśli pacjent zgłosi się w zaawansowanym stadium nowotworu głowy i szyi, często to oznacza upośledzenie podstawowych funkcji życiowych, takich jak: mówienie, jedzenie, oddychanie, węch, smak czy wzrok, co istotnie negatywnie wpływa na jakość życia, a wyniki leczenia pomimo jego intensywności są gorsze – podsumowuje.

Profilaktyka HPV

Ważna jest także profilaktyka pierwotna: unikanie palenia tytoniu i innych produktów nikotynowych, ograniczenie spożycia alkoholu, prowadzenie zdrowego stylu życia oraz szczepienie przeciwko HPV.

Profilaktyka wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) obejmuje szczepienia, regularne badania przesiewowe (dostępne dla kobiet), higienę i bezpieczne kontakty seksualne. Zakażenie HPV jest powszechne, a wirus przenosi się podczas kontaktów seksualnych – waginalnych, analnych i oralnych.

Szczepienie jest najskuteczniejszym i najprostszym sposobem ochrony przed zakażeniem HPV. Szczepionka mobilizuje układ odpornościowy do wytworzenia przeciwciał i uruchamia mechanizm służący zapewnieniu długotrwałej ochrony przed HPV, co udowodniono w badaniach klinicznych. Po 10 latach funkcjonowania programów szczepień przeciw wirusowi brodawczaka kraje oceniające ich efektywność, m.in. Australia czy Dania odnotowały znaczną, sięgającą nawet 90 proc. redukcję infekcji HPV.

Szczepienie przeciw HPV jest bezpieczne. Szczepionki przeciw HPV są jednymi z najlepiej przebadanych na świecie pod kątem bezpieczeństwa. Niepożądane odczyny poszczepienne występują niezwykle rzadko i najczęściej objawiają się zaczerwienieniem w miejscu wkłucia lub niewielką gorączką. Zwykle ustępują w ciągu 1-3 dni.