Świetna wiadomość dla cukrzyków. Naukowcy: Zmiana stylu życia może doprowadzić do remisji choroby

Cukrzyca typu 2 to choroba przewlekła, zaburzenie metaboliczne polegające na upośledzeniu wydzielania insuliny przez trzustkę. Szacuje się, że choruje na nią 3 mln osób w Polsce. Cukrzyca może prowadzić do groźnych powikłań i w konsekwencji wpływać negatywnie na długość życia. Choroby nie da się całkowicie wyleczyć, ale jest możliwa do osiągnięcia remisja, czyli stan, kiedy poziom glukozy we krwi osiąga „normalny” stan bez konieczności przyjmowania leków.

Możliwa remisja w cukrzycy typu 2

Naukowcy z Wielkiej Brytanii i Kanady zbadali, jak czy remisję u osób z cukrzycą typu 2 o wczesnym początku można uzyskać, stosując odpowiednią dietę i ćwiczenia. Cukrzycą o wczesnym początku określa się chorobę, która pojawiła się u osoby mającej nie więcej niż 45 lat. Badania wskazują, że choroba zdiagnozowana w takim wieku ma tendencję do szybszego rozwoju niż w przypadkach, gdy pojawia się w późniejszych latach. U pacjentów z cukrzycą o wczesnym początku obserwuje się przyspieszone pogarszanie się kontroli poziomu glukozy, a także zwiększone ryzyko przedwczesnych powikłań zdrowotnych i zgonu.

Wyniki badania ukazały się w serwisie The Lancet Regional Health – Americas.

Badacze wskazują na wstępie, że diety o niskiej wartości energetycznej (ang. low energy diets – LED) mogą prowadzić do remisji cukrzycy typu 2, jednak dotychczas nie analizowano ich wpływu w połączeniu z nadzorowanymi ćwiczeniami fizycznymi.

Wcześniejsze badania wykazały też, że ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 zmniejszyć nawet o 58 procent u osób ze stanem przedcukrzycowym przy zastosowaniu odpowiedniej diety i ćwiczeń.

Natomiast analiza naukowców z Wielkiej Brytanii i Kanady wykazała, że kombinacja diety niskokalorycznej i regularnych ćwiczeń może spowodować remisję u 54 proc. osób z cukrzycą o wczesnym początku.

„Nasze badania wykazały, że remisję można uzyskać w zróżnicowanej etnicznie populacji osób z cukrzycą typu 2 o wczesnym początku, stosując połączenie diety niskokalorycznej ze zorganizowanym programem ćwiczeń” – pisze zespół badaczy, któremu przewodniczyła prof. Kaberi Dasgupta z McGill University w Kanadzie.

„To potwierdza potencjał interwencji dotyczących stylu życia w celu wspierania klinicznie znaczącej remisji” – podkreślają naukowcy.

96 uczestników badań

W badaniu, przeprowadzonym w trzech ośrodkach w Kanadzie i Wielkiej Brytanii, wzięło udział 96 osób cierpiących na cukrzycę typu 2 o wczesnym początku oraz otyłość, które nie były leczone insuliną. Wiek uczestników to 18-45 lat, ze średnią wieku 38 lat i wskaźnikiem masy ciała BMI 35,2. W grupie interwencyjnej znalazło się 50 osób, w kontrolnej 46.

Grupa kontrolna kontynuowała swój dotychczasowy tryb życia poparty standardową opieką, natomiast grupę badaną poddano programowi składającemu się z diety niskokalorycznej oraz ćwiczeń. Uczestnicy z grupy interwencyjnej w pierwszych 12 tygodniach badania spożywali 800–900 kcal na dobę, prowadzili nadzorowane treningi aerobowe i oporowe dwa razy w tygodniu oraz wykonywali samodzielnie ćwiczenia raz w tygodniu. W kolejnych 12 tygodniach stosowali dietę ukierunkowaną na utrzymanie masy ciała oraz wykonywali ćwiczenia w domu.

Po 24 tygodniach u 27 z 50 uczestników grupy interwencyjnej zauważono remisję choroby, czyli poziom hemoglobiny glikowanej HbA1c poniżej 6,5 proc. (48 mmol/mol) przy braku stosowania leków obniżających stężenie glukozy. To znaczy, że program łączący dietę i regularną aktywność fizyczną doprowadził do remisji cukrzycy u ponad połowy uczestników.

Dla porównania, w grupie kontrolnej remisję osiągnęły tylko dwie osoby.

Pojawiły się też inne korzyści

Wśród osób z grupy interwencyjnej zaobserwowano także znaczną utratę tkanki tłuszczowej w porównaniu z grupą kontrolną, przy zachowaniu masy i siły mięśniowej.

Pod koniec badania zaobserwowano również poprawę stanu układu krążenia, w tym wzrost wydolności oddechowej o 10,3 procent oraz obniżenie ciśnienia krwi i tętna.

W ankietach uczestnicy deklarowali także zmniejszenie stresu związanego z cukrzycą oraz poprawę jakości życia.

„Nasze wyniki dowodzą, że połączenie ustrukturyzowanych ćwiczeń aerobowych i oporowych z dietą niskokaloryczną jest wykonalne i skuteczne w przypadku cukrzycy typu 2 o wczesnym początku. Wskazuje to na potencjał tej metody w zakresie przynoszenia istotnych, całościowych korzyści zdrowotnych i poprawy dobrostanu, a także prowadzenia do remisji cukrzycy” – piszą autorzy w wnioskach.

Uważać na mięśnie

Zaznaczają jednak, że badanie trwające 24 tygodnie nie jest w stanie wskazać, jak długo mogą utrzymywać się uzyskane korzyści. Nie wiadomo również, czy większą rolę odegrała dieta, czy ćwiczenia fizyczne. Podkreślają jednocześnie, że skupienie się wyłącznie na utracie masy ciała może wiązać się z ryzykiem utraty tkanki mięśniowej, a mięśnie odgrywają istotną rolę w procesach metabolicznych. To główne miejsce zużywania glukozy w naszym organizmie, mięśnie odpowiadają też za sposób, w jaki organizm reaguje na insulinę.

„Nasze wyniki wskazują, że podczas szybkiej utraty masy ciała możliwe jest zachowanie beztłuszczowej masy ciała oraz tkanki mięśniowej. Ochrona mięśni w trakcie redukcji masy ciała ukierunkowanej na remisję choroby może mieć istotne znaczenie dla długoterminowego zdrowia metabolicznego, sprawności fizycznej oraz dalszego przebiegu choroby" – piszą naukowcy.