Sezon infekcyjny się rozkręca. Jak odróżnić objawy grypy, COVID i przeziębienia?

Sezon infekcyjny powoli wchodzi w zasadniczą fazę. Rośnie liczba zakażeń wirusem grypy i koronawirusem. Na razie wzrosty się niewielkie, ale już zauważalne. Zgodnie z trendami obserwowanymi od lat, powoli zbliżamy się do pierwszego szczytu w sezonie, który zazwyczaj na miejsce w pierwszej połowie grudnia.

Więcej COVID niż grypy

Dane z raportu o chorobach zakaźnych prowadzonego przez Ministerstwo Zdrowia, Centrum e-Zdrowia i Główny Inspektorat Sanitarny, pokazują, że w tygodniu obejmującym okres od 26 października do 1 listopada rejestrowano ponad 5,9 zachorowań na grypę na 100 tys. mieszkańców. W ubiegłym roku ta liczba była podobna. Na przełomie października i listopada 2025 r. oficjalnie stwierdzono 6,9 zachorowań na 100 tys. W szczycie grudniowym ta wartość osiągnęła 202,5 zachorowań na 100 tys. mieszkańców.

Jeśli chodzi o zachorowania na COVID-19, to są nieznacznie większe. Od 26 października do 1 listopada rejestrowano 7,8 przypadków na 100 tys. mieszkańców. To więcej niż we wrześniu (około 5 przypadków), ale znacznie mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, kiedy to zgłaszano 30-40 przypadków. Trzeba jednak pamiętać, że w 2025 r. szczyt zachorowań miał miejsce we wrześniu, w tym roku wrzesień był jednak bardzo łagodny, bez wzrostów liczby infekcji.

Idą „łeb w łeb”

Powoli zatem z koronawirusem dzieje się to, co przepowiadali eksperci. Wirus nie będzie już powodował poważnych wzrostów liczby infekcji, będzie podlegał podobnym cyklom co grypa.

– W tej chwili największą aktywność wykazuje wirus SARS-CoV-2, czyli COVID-19. Dodatnie testy w szpitalach, jak i w POZ, potwierdzają trend wskazujący, że na pierwszym miejscu COVID, a na drugim grypa – mówił niedawno Główny Inspektor Sanitarny, dr Paweł Grzesiowski.

Dodawał, że różnice są niewielkie, a te dwa wirusy „idą łeb w łeb”. – Kiedyś tak nie było. COVID był wirusem, który wymykał się w sezonowości. Mieliśmy fale na początku lata, w środku lata, na końcu lata. W tej chwili wydaje się, że ten wirus się bardzo mocno upodobnił do sezonowości grypy, co nie znaczy, że zmienił swoje właściwości – podkreślał.

Najczęstszą infekcją w sezonie jesienno-zimowym jest jednak „zwykłe” przeziębienie. Zachorowań się nie rejestruje, jednak wiadomo, że skala zachorowań jest bardzo duża.

Jak zatem odróżnić objawy przeziębienia, grypy i COVID-19?

Objawy typowe dla wszystkich infekcji

Katar, kaszel, ból gardła, gorączka i osłabienie – to dolegliwości, które mogą towarzyszyć zarówno zwykłemu przeziębieniu, jak i grypie czy zakażeniu koronawirusem SARS-CoV-2. Chociaż wszystkie trzy infekcje atakują układ oddechowy, to jednak różnią się przebiegiem, nasileniem objawów i ryzykiem powikłań.

Przeziębienie – łagodny przebieg

Przeziębienie to infekcja górnych dróg oddechowych wywoływana przez ponad 200 różnych wirusów. Najczęściej odpowiadają za nią rinowirusy, a także koronawirusy. Choroba zwykle rozwija się stopniowo, a jej objawy mają łagodniejszy charakter niż w przypadku grypy.

Do najbardziej typowych należą:

• katar lub zatkany nos,
• kichanie,
• ból i drapanie w gardle,
• kaszel,
• niewielkie osłabienie,
• rzadko ból głowy i mięśni.

Gorączka u dorosłych występuje rzadziej i zazwyczaj nie jest wysoka. Dolegliwości najczęściej ustępują w ciągu 7–10 dni, choć kaszel może utrzymywać się dłużej.

Przeziębienie na ogół nie prowadzi do poważnych powikłań. Ale większą ostrożność powinny zachować osoby z przewlekłymi chorobami układu oddechowego oraz osłabioną odpornością.

Grypa – nagły początek

W przeciwieństwie do przeziębienia grypa często zaczyna się gwałtownie. Rano można czuć się dobrze, a kilka godzin później zmagać się z wysoką gorączką, dreszczami i silnym bólem mięśni.

Charakterystyczne objawy grypy to:

• wysoka gorączka,
• dreszcze i poty,
• silne bóle mięśni i stawów,
• ból głowy,
• znaczne osłabienie i uczucie rozbicia,
• suchy, męczący kaszel,
• ból gardła,
• katar lub zatkany nos.

W grypie często dominują objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, bóle mięśni i wyczerpanie. Katar czy kichanie mogą występować, ale nie zawsze są głównym sygnałem choroby.

Gorączka i najcięższe objawy zazwyczaj ustępują w ciągu kilku dni do tygodnia. Kaszel i zmęczenie mogą jednak utrzymywać się przez dwa tygodnie lub dłużej.

Grypa nie jest zwykłym przeziębieniem. Groźne są jej powikłania. Może prowadzić do zapalenia płuc, zaostrzenia chorób przewlekłych, a w ciężkich przypadkach do niewydolności oddechowej. Szczególnie narażone są osoby starsze, kobiety w ciąży, małe dzieci i pacjenci z chorobami przewlekłymi.

COVID-19 – objawy mogą być mylące

COVID-19 jest chorobą zakaźną wywoływaną przez koronawirusa SARS-CoV-2. Jej przebieg może być bardzo różny: od bezobjawowego zakażenia, przez łagodną infekcję przypominającą przeziębienie, aż po ciężką chorobę wymagającą hospitalizacji.

W przypadku obecnie krążących wariantów do najczęściej zgłaszanych objawów należą:

• gorączka i dreszcze,
• ból gardła,
• kaszel,
• katar i zatkany nos,
• ból głowy,
• bóle mięśni,
• silne zmęczenie;
• niekiedy duszność.

Mogą występować również nudności, wymioty, biegunka oraz zaburzenia węchu i smaku.

Utrata węchu i smaku była szczególnie charakterystyczna dla wcześniejszych wariantów koronawirusa. Obecnie nadal może się pojawiać, ale dość rzadko.

COVID-19 może mieć zarówno łagodny, jak i ciężki przebieg. U części pacjentów po zakończeniu ostrej fazy infekcji utrzymują się długotrwałe dolegliwości określane jako long COVID, m.in. przewlekłe zmęczenie, duszność i problemy z koncentracją.

Warto wykonać test

Chociaż istnieją pewne charakterystyczne różnice, obraz kliniczny przeziębienia, grypy i COVID-19 może być bardzo podobny. A zatem nie zawsze da się rozpoznać infekcję tylko na podstawie objawów. Pewność daje diagnostyka laboratoryjna.

W przypadku podejrzenia COVID-19 można wykonać szybki test antygenowy lub test molekularny. Dostępne są również testy łączone, które pozwalają wykryć SARS-CoV-2 i wirusy grypy A oraz B.

Warto pamiętać, że ujemny wynik szybkiego testu antygenowego nie zawsze wyklucza zakażenie. Przy utrzymujących się objawach należy postępować zgodnie z instrukcją testu i zaleceniami lekarza.