Jesz późno i długo nie zasypiasz? Naukowcy znaleźli niepokojący związek

Dodano:
Jedzenie Źródło: magnific
Późna kolacja i zasypianie po północy mogą mieć znaczenie dla metabolizmu. Naukowcy zbadali 87 osób z otyłością i zauważyli związek między wieczornym trybem życia a czynnikami ryzyka metabolicznego.

Jedni najchętniej jedzą śniadanie zaraz po przebudzeniu, inni pierwszy większy posiłek odkładają na później. Podobnie jest ze snem. Dla części osób wstawanie o szóstej rano nie stanowi problemu, podczas gdy inni najlepiej funkcjonują wieczorem. Różnice te nie wynikają tylko z przyzwyczajeń. Znaczenie ma także chronotyp – indywidualna skłonność do wcześniejszego lub późniejszego zasypiania i budzenia się. Naukowcy sprawdzają, czy sposób organizacji dnia wpływa na zdrowie metaboliczne. Dotychczas większość uwagi poświęcano temu, co i ile jemy. Badacze przyjrzeli się również godzinom posiłków oraz ich dopasowaniu do rytmu snu.

Późne jedzenie i sen. Co wykazano u 87 osób z otyłością?

Naukowcy przeanalizowali dane 87 dorosłych osób z otyłością. Interesowały ich przede wszystkim dwa elementy: chronotyp uczestników oraz godziny spożywania posiłków. Chcieli sprawdzić, czy osoby preferujące wieczorny tryb życia różnią się pod względem zdrowia metabolicznego od tych, które wcześniej zasypiają i wcześniej jedzą. Szczególną uwagę zwrócili na występowanie czynników ryzyka związanych z zespołem metabolicznym. Najbardziej niekorzystny obraz zaobserwowano u osób, które jednocześnie miały późny chronotyp i spożywały posiłki później. W tej podgrupie większe obciążenie czynnikami ryzyka metabolicznego stwierdzono u 16 z 22 uczestników, czyli około 73 proc. W grupie osób o wcześniejszym chronotypie, jedzących wcześniej, dotyczyło to 6 z 14 uczestników, czyli około 43 proc.

Czym jest zespół metaboliczny?

Zespół metaboliczny to współwystępowanie kilku zaburzeń zwiększających ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy typu 2. Należą do nich między innymi nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha, podwyższone ciśnienie tętnicze, zaburzenia gospodarki glukozowej oraz nieprawidłowe stężenia triglicerydów i cholesterolu HDL. Nie wszystkie te problemy powodują wyraźne dolegliwości. Osoba z podwyższonym ciśnieniem lub nieprawidłowym lipidogramem może przez długi czas czuć się dobrze. W profilaktyce ważne są regularne pomiary ciśnienia tętniczego, badania stężenia glukozy i lipidów oraz ocena masy ciała i obwodu talii.

Zegar biologiczny wpływa nie tylko na sen

Rytm dobowy reguluje wiele procesów zachodzących w organizmie. W ciągu dnia i nocy zmieniają się między innymi wydzielanie hormonów, wrażliwość na insulinę, temperatura ciała i procesy odpowiedzialne za gospodarowanie energią. Na wewnętrzny zegar biologiczny wpływa przede wszystkim światło. Znaczenie mają jednak również pory snu, aktywności fizycznej i spożywania posiłków.

Jeżeli codzienne zachowania regularnie rozmijają się z rytmem organizmu, może dochodzić do zaburzenia tej synchronizacji. Naukowcy określają to mianem niedopasowania okołodobowego. Nie oznacza to jednak, że każdy „nocny marek” musi mieć problemy zdrowotne. Późny chronotyp nie jest chorobą. Ważna może być natomiast sytuacja, w której ktoś naturalnie zasypia później, ale ze względu na pracę lub inne obowiązki musi codziennie wstawać bardzo wcześnie i stale się nie wysypia. Podobne znaczenie może mieć nieregularny tryb życia, szczególnie u osób pracujących zmianowo.

Co mają z tym wspólnego bakterie jelitowe?

Jednym z najciekawszych elementów badania była analiza mikrobiomu jelitowego oraz wskaźników związanych z funkcjonowaniem bariery jelitowej. Mikrobiom tworzą mikroorganizmy żyjące w przewodzie pokarmowym. Uczestniczą one między innymi w rozkładaniu składników pożywienia i wytwarzaniu substancji wpływających na metabolizm. Bariera jelitowa pomaga natomiast kontrolować przenikanie określonych substancji z przewodu pokarmowego do organizmu.

Badacze zaobserwowali związki między niedopasowaniem rytmu dobowego, wskaźnikami zwiększonej przepuszczalności jelit i stanem zapalnym. Analizowali również skład mikrobiomu, próbując ustalić, czy określone bakterie mogą uczestniczyć w tych zależnościach. Nie jest jednak jasne, co stanowi przyczynę, a co skutek. Możliwe, że zaburzenia rytmu dobowego oddziałują na jelita. Prawdopodobne jest też, że na obserwowane wyniki wpływają inne czynniki, m. in. sposób odżywiania, sen i ogólny stan zdrowia.

Czy kolacja po godzinie 18 jest niezdrowa?

Na podstawie tych wyników nie można ustalić jednej godziny, po której jedzenie staje się szkodliwe. Popularna zasada, że ostatni posiłek trzeba zawsze zjeść przed osiemnastą, nie uwzględnia indywidualnego rytmu dnia. Osoba kładąca się spać o 21.30 funkcjonuje inaczej niż ktoś, kto kończy pracę o 22 i zasypia po północy. Znaczenie mają również wielkość posiłku, jego skład, ogólna jakość diety i długość przerwy między jedzeniem a snem. Obfita kolacja tuż przed położeniem się do łóżka może nasilać zgagę i refluks. U części osób pogarsza również komfort snu. Rozsądne jest więc unikanie bardzo dużych posiłków bezpośrednio przed snem.

Co warto zmienić w codziennym życiu?

Wyniki badania przypominają, że regularność może być ważnym elementem zdrowego stylu życia. W praktyce warto dbać o możliwie stałe godziny snu i odpowiednią ilość odpoczynku. Dobrze także unikać nawykowego podjadania przez całą noc oraz regularnego spożywania bardzo obfitych posiłków bezpośrednio przed zaśnięciem.

Nie mniej ważne pozostają jakość diety, aktywność fizyczna i ograniczanie czasu spędzanego w pozycji siedzącej.

Źródło: iScience, Medical News Today
Proszę czekać ...

Proszę czekać ...

Proszę czekać ...

Proszę czekać ...