Pierwsza szczepionka stworzona przez AI. „Fundamentalna zmiana w przygotowaniach do pandemii”

Preparat o nazwie pEVAC-PS został opracowany z wykorzystaniem technologii DIOSynVax (Digitally Immune Optimised Synthetic Vaccine), ma zapewnić odpowiedź immunologiczną przy zagrożeniu ze strony sarbekowirusów. To grupa patogenów z rodziny koronawirusów, do której należą m.in. SARS, SARS-CoV-2, a także wiele wirusów odzwierzęcych przenoszonych głównie przez nietoperze.

Fundamentalnie nowy rodzaj

Jak zapewniają naukowcy, to „fundamentalnie nowy” rodzaju szczepionki, która może chronić przed dużą znacznie większą liczbą wirusów i zapobiegać pandemiom.

Zakończyła się I faza badań klinicznych z udziałem 39 osób. Miała na celu ocenę bezpieczeństwa nowej szczepionki. „Szczepionka była dobrze tolerowana we wszystkich czterech dawkach, bez istotnych obaw dotyczących bezpieczeństwa” – napisali autorzy badania. Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie „Journal of Infection”.

II faza badań – z udziałem około 200 osób – ma dać odpowiedź na pytanie, jak skutecznie nowa szczepionka "trenuje" układ odpornościowy człowieka.

Wciąż jesteśmy w tyle

Szczepionka jest opracowywana z wykorzystaniem uczenia maszynowego, które analizuje przeszłe i obecne epidemie, aby określić, co jest niezbędne do zapewnienia jak najlepszej ochrony.

Zdaniem ekspertów jest to wręcz „radykalna zmiana paradygmatu” w porównaniu do obecnej generacji szczepionek, czyli systemu, który reaguje na bieżące zagrożenie, ale nie nadąża za rozwojem chorób.

Szczepionki uczą organizm, jak rozpoznawać infekcję, aby zwiększyć szanse na jej zwalczenie. Jednak wirusy ewoluują i mutują, co rodzi konieczność ciągłej aktualizacji szczepionek, tak jak to miało miejsce w czasie pandemii koronawirusa. Szczepionki bazują na konkretnych szczepach wirusa, które zostały już wykryte u ludzi.

Superszczepionka ma wyprzedzać trendy

Brytyjscy naukowcy pobrali kody genetyczne z całej grupy koronawirusów, które zostały zarejestrowane przez programy monitorujące potencjalne zagrożenia wirusowe. Kody zostały przeanalizowane przez sztuczną inteligencję. Następnie AI zaprojektowała „superantygen”, który może przygotować układ odpornościowy w taki sposób, aby zapewniał ochronę przed całą rodziną wirusów, nawet jeśli zmutowały.

„Zawsze jesteśmy w tyle za wirusami. Dlatego teraz staramy się wyprzedzić trendy na tyle, aby mogły chronić przed nowymi epidemiami lub pandemiami" – mówi prof. Jonathan Heeney z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Cambridge.

„Pandemia COVID-19 nauczyła nas szybkiego tworzenia szczepionek, ale nadal stosujemy stary paradygmat. Chodzi o stworzenie jednej szczepionki, która zwalcza wszystkie wirusy na podstawie ich rozmaitych powiązań. Analizujemy różne sekwencje, zastanawiamy się, co się zmienia, a co nie, co jest niezbędne do życia dla całej rodziny wirusów" – wyjaśnia w rozmowie dla Press Association.