Zapłacimy więcej za napoje, soki i suplementy. Rząd chce podnieść opłatę cukrową

Na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pojawił się projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym. Nowelizacja opracowana przez Ministerstwo Finansów i Gospodarki ma na celu podniesienie opłaty cukrowej od napojów, ale także objęcie nią koncentratów i suplementów diety.

Będzie wyższa opłata cukrowa

Zmiana przepisów ma zwiększyć opłatę od środków spożywczych (tzw. opłaty cukrowej) poprzez uszczelnienie systemu opłaty oraz aktualizację jej wysokości.

Jak wyjaśniają autorzy ustawy, projektowane zmiany umożliwią również zwiększenie przychodu Narodowego Funduszu Zdrowia. 96,5 proc. wpływów z opłaty od środków spożywczych trafia bezpośrednio do NFZ, który przeznacza te środki na działania edukacyjne i profilaktyczne, a także na finansowanie świadczeń zdrowotnych związanych z leczeniem skutków nadwagi i otyłości.

Obecne dochody są niewystarczające

W uzasadnieniu czytamy, że obowiązująca wysokość opłaty została przyjęta w 2020 r. i wydaje się znacząco odbiegać od aktualnych cen napojów. MFiG podkreśla, że jest niewystarczająca, aby wpłynąć na zachowania konsumentów oraz realizować cele zdrowotne przyjęte przy wprowadzaniu opłaty.

„Według danych dotyczących sprzedaży napojów, w pierwszym roku obowiązywania opłaty nastąpił spadek sprzedaży napojów gazowanych o 19 proc., jednakże w kolejnych latach wielkość sprzedaży tych napojów powróciła do poziomu sprzed wprowadzenia opłaty. Niski udział opłaty cukrowej w cenie napoju zwiększa ich dostępność cenową” – pisze ministerstwo.

Wylicza, że w napoju typu „cola” o pojemności 330 ml, którego aktualna cena wynosi ok. 4,85 zł, należna opłata od środków spożywczych to zaledwie 0,30 zł. Z kolei wysokość należnej opłaty od napoju energetycznego o pojemności 250 ml, zawierającego 11 g cukru oraz kofeinę i taurynę, to zaledwie 0,23 zł, podczas gdy cena tego napoju to ok. 6,49 zł.

Co się zmieni?

W nowelizacji jest zapisana aktualizacja wysokości opłaty stałej i zmiennej za zawartość cukrów lub słodzików w napoju, opłaty stałej za zawartość kofeiny lub tauryny, które występują m.in. w napojach energetycznych oraz wysokości maksymalnej opłaty.

Projekt przewiduje podwyższenie wysokości opłaty:

• stałej za zawartość cukrów w ilości równej lub mniejszej niż 5 g w 100 ml napoju, lub za zawartość w jakiejkolwiek ilości co najmniej jednej substancji słodzącej z 0,50 zł do 0,70 zł;
• zmiennej za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju: z 0,05 zł do 0,10 zł;
• za zawartość dodatku kofeiny lub tauryny: z 0,10 zł do 1,00 zł;
• maksymalnej: z 1,20 zł do 1,80 zł.

Nowelizacja mówi także o:

• objęciu opłatą od środków spożywczych wszystkich koncentratów niezależnie od ich postaci (płynnej, półpłynnej, stałej, syropu), aby wyeliminować wątpliwości dotyczące objęcia opłatą tych produktów;
• objęcie opłatą od środków spożywczych suplementów diety w postaci napoju, z wyłączeniem tych suplementów diety, które oferowane są do sprzedaży w opakowaniach o objętości nieprzekraczającej 200 ml;
• objęciu opłatą od środków spożywczych napojów zawierających co najmniej 20 proc. soku oraz do 5 g cukrów, które jednocześnie zawierają kofeinę lub taurynę lub substancje słodzące.

Planowany termin przyjęcia projektu przez rząd to trzeci kwartał.