Nawet 2 150 zł wsparcia miesięcznie. Dla kogo nowe świadczenie?

W Dzienniku Ustaw opublikowano ustawę o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej. Jednym z jej elementów ma być bon senioralny. Komu będzie przysługiwał i jaka jest wysokość świadczenia?

Bon senioralny – rząd przeznaczy miliard zł

Jak czytamy w ustawie, bon senioralny jest formą wsparcia osoby, która ukończyła 65. rok życia, jako świadczenie w ramach Programu Bonu Senioralnego ustanawianego w celu realizacji polityki senioralnej w zakresie rozwijania i zapewniania usług wsparcia tym osobom.

Bon jest efektem prac Rady ds. Polityki Senioralnej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. „Wprowadzenie Bonu Senioralnego w formie programu rządowego to realizacja kamienia milowego KPO dotyczący opieki długoterminowej, a także realizacja przepisów dotyczące działań na rzecz osób starszych. Otwiera też drogę do kolejnych rozwiązań i programów rządowych w polityce senioralnej” – wyjaśnia KPRM.

„W pierwszej edycji programu rząd przeznaczy 1 miliard zł na Bon Senioralny. To rekordowa kwota na organizację usług wsparcia w miejscu zamieszkania. Rząd przychodzi z interwencją skierowaną do osób starszych, aby mieli szansę uzyskać wsparcie nie tylko w dużym mieście, ale także w mniejszej miejscowości czy na wsi” – mówiła Marzena Okła-Drewnowicz, Pełnomocnik Rządu do spraw Polityki Senioralnej.

Jak podkreśla kancelaria premiera, w Polsce żyje dziś prawie 10 mln osób w wieku 60 lat i więcej. To więcej niż co czwarta osoba w kraju. Do 2050 roku ta grupa wzrośnie do 12,4 miliona osób i będzie stanowić niemal 40 proc. społeczeństwa. Najszybciej będzie rosła liczba najstarszych seniorów. Liczba osób w wieku 85 lat i więcej wzrośnie ponad dwukrotnie — z 840 tysięcy do 1,7 miliona.

„To ważne, bo wraz z wiekiem częściej pojawiają się ograniczenia sprawności, choroby przewlekłe i potrzeba pomocy w codziennym życiu. Stąd też mocny nacisk w ustawie na opiekę długoterminową” – wyjaśnia.

Komu przysługuje bon?

Jak to będzie wyglądało w praktyce? Senior otrzyma pomoc opiekuna, a gmina otrzyma środki na zorganizowanie tej pomocy.

Bon senioralny będzie przysługiwał seniorowi:

• który ma niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego,
• który jest obywatelem polskim lub obywatelem Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej, lub obywatelem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,
• którego średni miesięczny dochód w ostatnich 3 miesiącach poprzedzających złożenie wniosku nie przekracza kwoty 3410 zł.

Senior będzie mógł wnioskować o bon, jeżeli będzie mieszkał w Polsce przez okres, w którym korzysta z bonu senioralnego i spełnia w tym czasie powyższe warunki.

Jaka wysokość wsparcia?

Pierwotnie zakładano, że wartość bonu może wynieść do 2150 zł miesięcznie. Ostatecznie ustawa nie określa indywidualnej wartości bonu dla seniora. Konkretna kwota wsparcia będzie zależeć od liczby i rodzaju usług przyznanych przez gminę. Pieniądze nie trafią jedna na konto seniora, samorząd rozliczy je bezpośrednio z podmiotem lub osobą świadczącą pomoc.

Na pierwszą edycję programu w latach 2026–2028 budżet państwa przeznaczy łącznie 1 mld zł: 100 mln zł w 2026 r., 400 mln zł rok później i 500 mln zł w 2028 r. W kolejnych latach finansowanie bonu ma wynosić 500 mln zł rocznie. Łącznie daje to 4,5 mld zł na bon senioralny w latach 2026–2035.

Na co będzie można przeznaczyć bon?

Bon będzie można wykorzystać na:

• pomoc seniorom w wykonywaniu codziennych czynności – ubieraniu się, przygotowywaniu posiłków czy utrzymaniu porządku,
• opiekę higieniczno-pielęgnacyjną,
• wsparcie w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych,
• pomoc w utrzymywaniu kontaktów społecznych i aktywizację.

Od kiedy rusza program?

Bon senioralny ma ruszyć we wrześniu, jednak program ma być realizowany etapami. W pierwszej kolejności trafi do gmin, w których nie ma usług opiekuńczych albo usługi są świadczone dla najwyżej 10 osób. Następnie program obejmie gminy, w których prognozowany wzrost liczby i udziału seniorów w społeczności gminy jest wysoki. Często są to gminy wiejskie albo wiejsko-miejskie. Blisko 13 proc. gmin nie zapewnia usług opiekuńczych, a około 32 proc. gmin świadczy je dla nie więcej niż 10 osób.

Na termin przyznawania bonu będzie miał też wpływ stopień przygotowania gmin do realizacji programu.