400 mln na szczepionki przeciwko HPV. MZ wyjaśnia

Szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) są jednym z najważniejszych narzędzi profilaktyki nowotworowej. Szczepionka chroni skutecznie przed rakiem szyjki macicy, a także innym nowotworami i zmianami przednowotworowymi.

Program od trzech lat

Powszechny program bezpłatnych szczepień przeciw HPV rozpoczął się w Polsce 1 czerwca 2023 roku. Początkowo obejmował dzieci w wieku 11–14 lat. Od 1 września 2024 roku został rozszerzony, objął dzieci i młodzież, które skończyły 9 lat, a nie skończyły 14 lat.

Starsza młodzież, czyli osoby do ukończenia 18. roku życia, które nie skorzystały z programu wcześniej, mają prawo do 100 proc. refundacji szczepionki na podstawie recepty od lekarza.

Dodatkowo, w październiku uruchomiono program bezpłatnych szczepień przeciw HPV wśród osób w wieku 19-26 lat. Cieszył się dużym zainteresowaniem, 1 listopada zakończono przyjmowanie nowych zgłoszeń. – Zainteresowanie tym programem przerosło wszelkie nasze oczekiwania. Do czasu uruchomienia programu wydawaliśmy 200 dawek miesięcznie. Teraz wydawaliśmy nawet po 3-4 tys. dawek dziennie – mówił Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski.

Pierwotnie w programie dostępnych było 51 tys. dawek, potem dostarczono dodatkowe 8,4 tys., co przy trzydawkowym schemacie pozwala na zaszczepienie około 20 tys. dorosłych.

Jakie szczepionki są dostępne?

W Polsce dostępne są dwie szczepionki – 2-walentna Cervarix i 9-walentna Gardasil 9. Jak zapewnia Ministerstw Zdrowia, obie szczepionki dają porównywalne korzyści.

„Szczepionki przeciw HPV są bezpieczne i dobrze tolerowane. Na świecie podano już kilkaset milionów dawek szczepionek przeciw HPV. Szczepionki przeciw HPV należą do najwnikliwiej przebadanych pod względem bezpieczeństwa preparatów szczepionkowych” – podkreśla resort.

Posłowie pytają o koszty

Tematem niedawno zainteresowali się połowie Klubu Parlamentarnego Rozwój Plus – m.in. Agnieszka Ścigaj, Janusz Cieszyński i Mateusz Morawiecki. W interpelacji skierowanej do MZ wystosowali ponad 20 pytań. Zapytali m.in.:

• Jakie były podstawy określenia zapotrzebowania na szczepionki przeciw HPV w 2024 i 2025 r?
• Ile dawek szczepionki dwuwalentnej oraz ile dawek szczepionki dziewięciowalentnej zakupiono ze środków publicznych w 2024 i 2025 r?
• Jakie były planowane wydatki na zakup szczepionek HPV w 2024 i 2025 r., a jakie wydatki faktycznie poniesiono?

MZ: wydaliśmy 400 mln

W imieniu Ministerstwa Zdrowia odpowiedziała wiceszefowa resortu Katarzyna Kęcka.

Wyjaśnia, że zapotrzebowanie na szczepionki przeciw HPV latach 2024 i 2025 określono „na podstawie liczebności populacji uprawnionej do szczepień, wskazanej w obowiązujących wówczas obwieszczeniach Ministra Zdrowia w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych finansowanych przez resort zdrowia”. Uwzględniano również dane dotyczące wydań szczepionek z magazynu Centralnego Dystrybutora.

Kęcka przestawia dane, z których wynika, że 2024 r. resort kupił 889 tys. dawek dziewięciowalentnej szczepionki Gardasil 9 oraz 11,6 tys. dawek dwuwalentnej szczepionki Cervarix. W 2025 r. zakupiono 300 tys. dawek Gardasil 9.

Dodaje, że pod koniec 2024 roku w magazynie Centralnego Dystrybutora pozostawały 54 872 dawki szczepionki Cervarix oraz 601 863 dawki szczepionki Gardasil 9, natomiast na dzień 31 grudnia 2025 r. – 52 625 dawek szczepionki Cervarix oraz 459 844 dawki szczepionki Gardasil 9.

Zakupy zrealizowano w trzech postępowaniach. Wiceminister wyjaśnia, że na lata 2024 i 2025 planowano wydatki w wysokości 151 mln zł rocznie. Faktycznie wydano prawie 299 mln zł na Gardasil 9 i 1,5 mln zł na Cervarix w 2024 r., natomiast w kolejnym roku 100,5 mln wyłącznie na szczepionkę 9-walentną Gardasil 9.

A zatem łączna wartość zakupów szczepionek w latach 2024-2025 wyniosła 399,8 mln zł.