Odmrożenie i hipotermia to dwa różne, choć powiązane stany. Odmrożenie to miejscowe uszkodzenie tkanek spowodowane działaniem niskiej temperatury. Najczęściej dotyczy:
- palców rąk i stóp
- nosa
- uszu
- policzków
Hipotermia to ogólne wychłodzenie organizmu, gdy temperatura ciała spada poniżej 35°C. To stan zagrożenia życia.
Można mieć odmrożenie bez hipotermii, ale często występują razem.
Wczesne objawy odmrożeń
Najbardziej niebezpieczne jest to, że odmrożenie początkowo… nie boli.
Pierwsze sygnały to:
- drętwienie
- mrowienie
- bladość skóry
- uczucie „drewnianych” palców
- utrata czucia.
Skóra może wyglądać normalnie lub lekko woskowo. Ból pojawia się dopiero podczas ogrzewania.
W zaawansowanych przypadkach dochodzi do:
- pęcherzy
- martwicy
- czernienia tkanek
Objawy hipotermii, które łatwo pomylić z „zmęczeniem”
Hipotermia rozwija się stopniowo. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że jest w stanie zagrożenia.
Wczesne objawy:
- silne dreszcze
- zmęczenie
- spowolnienie ruchów
- niewyraźna mowa
- problemy z koncentracją
Późniejsze objawy:
- brak dreszczy
- senność
- splątanie
- utrata świadomości
- wolny oddech i tętno
Brak dreszczy to bardzo zły znak – oznacza wyczerpanie mechanizmów obronnych organizmu.
Kto jest najbardziej narażony
Hipotermia nie dotyczy tylko osób bezdomnych. Ryzyko dotyczy szczególnie:
- seniorów
- dzieci
- osób pod wpływem alkoholu
- osób z chorobami przewlekłymi
- turystów i sportowców zimowych
- osób pracujących na zewnątrz
Alkohol jest szczególnie niebezpieczny – daje złudne uczucie ciepła, a przyspiesza utratę temperatury.
Co robić przy podejrzeniu hipotermii
Najważniejsze zasady pierwszej pomocy:
- przenieść osobę do ciepłego miejsca
- zdjąć mokre ubrania
- okryć kocem
- ogrzewać stopniowo (nie gwałtownie)
- podać ciepły, słodki napój (jeśli przytomna)
Nie wolno:
- podawać alkoholu
- masować zamarzniętych kończyn
- wkładać do gorącej wody
W przypadku utraty przytomności – natychmiast wzywamy pogotowie.
Odmrożenia wymagają ostrożnego ogrzewania
Odmrożone miejsca należy ogrzewać powoli:
- w wodzie o temp. 37-39°C
- przez 20-30 minut
- bez pocierania skóry
Tarcie może dodatkowo uszkodzić tkanki.
Po ogrzaniu konieczna jest ocena lekarska.
Zimno zabija po cichu
Hipotermia i odmrożenia często zaczynają się niepozornie. Ignorowanie pierwszych objawów może prowadzić do trwałych uszkodzeń tkanek, amputacji, a nawet zgonu.
Najlepszą ochroną jest:
- odpowiednie ubranie warstwowe
- ochrona dłoni i twarzy
- unikanie alkoholu
- kontrola czasu przebywania na mrozie.
Czytaj też:
Zamarznięta rzeka to nie lodowisko. Jeden krok może skończyć się hipotermią