Lód na rzece nigdy nie jest w pełni bezpieczny. W przeciwieństwie do jezior czy stawów pod nim płynie nurt, który osłabia strukturę pokrywy lodowej. Grubość lodu może się gwałtownie zmieniać nawet na krótkim odcinku.
Ratownicy podkreślają, że szczególnie niebezpieczne są:
- okolice mostów i śluz,
- miejsca ujścia ścieków i ciepłych wód,
- obszary z roślinnością,
- fragmenty przy brzegach.
Czynniki te powodują lokalne osłabienie lodu, często niewidoczne gołym okiem.
Wpadnięcie do lodowatej wody – co dzieje się z organizmem
Temperatura wody zimą zwykle oscyluje wokół 0–4°C. Kontakt z taką wodą wywołuje tzw. szok termiczny:
- gwałtowny wdech i utrata kontroli nad oddechem,
- przyspieszone tętno,
- skurcz naczyń krwionośnych,
- panikę.
Już po kilku minutach może dojść do hipotermii, czyli niebezpiecznego obniżenia temperatury ciała. Objawy obejmują:
- drżenie mięśni,
- zaburzenia świadomości,
- spowolnienie oddechu,
- utratę przytomności.
W zimnej wodzie czas przeżycia bez pomocy jest bardzo krótki – często to zaledwie kilka minut.
Co robić, gdy lód się załamie
Najważniejsze zasady ratunkowe są proste, ale wymagają opanowania:
Jeśli wpadniesz do wody:
- staraj się utrzymać głowę nad powierzchnią,
- oprzyj się na krawędzi lodu szeroko rozłożonymi rękami,
- próbuj wślizgnąć się na lód, leżąc płasko,
- po wydostaniu się nie wstawaj – odczołgaj się w bezpieczne miejsce.
Jeśli widzisz osobę w wodzie:
- nie podchodź bezpośrednio do przerębla,
- wezwij pomoc (112),
- podaj długi przedmiot: kij, szalik, linę,
- działaj z bezpiecznej odległości.
Pierwsza pomoc przy hipotermii
Po wyjęciu poszkodowanego z wody:
- przenieś go w ciepłe, osłonięte miejsce,
- zdejmij mokre ubrania,
- okryj kocem lub odzieżą,
- nie podawaj alkoholu,
- nie masuj intensywnie kończyn.
W przypadku utraty przytomności należy natychmiast rozpocząć resuscytację i kontynuować ją do przyjazdu służb.
Profilaktyka ratuje życie
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest unikanie wchodzenia na lód. Szczególnie należy chronić dzieci i młodzież — wiele wypadków to efekt brawury i braku świadomości zagrożeń.
Ratownicy przypominają:
- nie skracaj drogi przez rzekę,
- nie organizuj zabaw na lodzie,
- informuj dzieci o zagrożeniach,
- reaguj, gdy widzisz ryzykowne zachowania.
Lód bywa zdradliwy nawet wtedy, gdy wygląda "solidnie".