Zatrucia pokarmowe to jedne z najczęstszych problemów zdrowotnych dotykających turystów z Polski czy Europy podróżujących do bardziej egzotycznych miejsc. Jak wskazuje Państwowa Inspekcja Sanitarna, w ciągu pierwszych tygodni pobytu w krajach tropikalnych biegunka przytrafia się nawet połowie podróżujących. Biegunka podróżnych często określana jest mianem "klątwy faraona" czy zemsty Montezumy".
Biegunka podróżnych – jak się chronić?
– Biegunka podróżnych dotyka znaczącej części osób odwiedzających kraje o niższym standardzie sanitarnym – mówi Ernest Kuchar, specjalista pediatrii, chorób zakaźnych i medycyny podróży.
Ekspert podpowiada też, jak uniknąć czy minimalizować ryzyko zatrucia. Bezpieczeństwo dotyczy kilku kategorii.
Postępowanie dotyczące żywności i wody
- Pić wyłącznie wodę butelkowaną (sprawdzić, czy butelka jest szczelnie zamknięta) lub przegotowaną.
- Unikać lodu w napojach (może być zrobiony z niebezpiecznej wody).
- Jeść tylko potrawy dobrze ugotowane i podawane gorące.
- Unikać surowych warzyw i owoców, chyba że można je samodzielnie obrać.
- Wybierać żywność pasteryzowaną.
- Unikać jedzenia od ulicznych sprzedawców.
- Nie spożywać niepasteryzowanych produktów mlecznych.
Działania związane z higieną rąk
- Często i dokładnie myć ręce, szczególnie przed jedzeniem i po skorzystaniu z toalety.
- Jeśli nie ma dostępu do wody i mydła – używać żeli na bazie alkoholu (minimum 60 proc. alkoholu)
Jak zaznacza prof. Kuchar, warto też się sięgnąć po środki farmakologiczne.
– Subsalicylan bizmutu (np. Pepto-Bismol) może zmniejszyć ryzyko biegunki o około 50 proc., ale wymaga częstego przyjmowania (4 razy dziennie), i może powodować zaczernienie języka i stolca, może wywołać zaparcia. Środek nie jest dostępny w Polsce – zaznacza specjalista.
Produkt ten nie jest zalecany dla osób mających alergią na aspirynę, z dną moczanową, niewydolnością nerek, przyjmujących antykoagulanty, także dla dzieci poniżej 12 roku życia i kobiet w ciąży.
Co jeszcze można przyjmować?
- Probiotyki – właściwości zależne od szczepu. Mogą zmniejszyć ryzyko biegunki, ale dane są niewystarczające do rekomendowania ich w prewencji biegunki podróżnych.
- Antybiotyki profilaktyczne – nie są zalecane zdecydowanej większości podróżnych. Ryzyko działań niepożądanych (w tym zakażenie Clostridioides difficile, zwiększone noszenie bakterii opornych na antybiotyki) przewyższa korzyści. Mogą być rzadko rozważane u osób z ciężkim niedoborem odporności lub istotnymi chorobami współistniejącymi, przy krótkich podróżach.
Jak się leczyć?
Co robić, gdy jednak nie uda się uniknąć zatrucia i dopadnie nas "klątwa faraona"?
– Przy łagodnej biegunce, nie zakłócającej codziennych aktywności, kluczowe jest nawodnienie i przyjmowanie subsalicylanu bizmutu lub loperamidu – wyjaśnia prof. Kuchar
Natomiast przy umiarkowanej lub ciężkiej biegunce można rozważyć samodzielne leczenie antybiotykiem – pojedynczą dawką lewofoksacyny 500 mg, cyprofloksacyny 750 mg, ofloksacyny 400 mg lub azytromycyny 1000 mg.
W Azji Południowo-Wschodniej i Indiach, gdzie występuje oporność na fluorochinolony, azytromycyna jest lekiem pierwszego wyboru.
– Przy gorączce, krwawych stolcach lub utrzymujących się długo objawach należy natychmiast zgłosić się do lekarza – zaznacza ekspert.
Czytaj też:
Szczepienia przed egzotycznymi wakacjami. Ekspert wskazuje, na co zwrócić uwagę