Mikroorganizmy zasiedlające jelita mogą oddziaływać nie tylko na układ pokarmowy, lecz także na odporność i funkcjonowanie odległych narządów. Jednym z intensywnie badanych obecnie zagadnień jest tzw. oś jelita–płuca, czyli wzajemne powiązania między mikrobiotą jelitową a układem oddechowym.
Mechanizmy tej zależności nie zostały jeszcze w pełni poznane. Aby lepiej je zrozumieć, naukowcy z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie oraz Institute for Research in Biomedicine w Bellinzonie rozpoczynają rekrutację uczestników polsko-szwajcarskiego projektu badawczego. Poszukiwanych jest 400 ochotników.
Jak jelita komunikują się z płucami?
Mikrobiota jelitowa to złożona społeczność bakterii i innych mikroorganizmów żyjących w przewodzie pokarmowym. Uczestniczy m.in. w trawieniu i metabolizmie, a także wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego. Drobnoustroje wytwarzają również liczne związki chemiczne, nazywane metabolitami. Część z nich może przedostawać się do krążenia i oddziaływać na komórki odpornościowe oraz inne narządy. Jednym z badanych kierunków takiego wpływu jest układ oddechowy.
– Coraz więcej badań wskazuje, że jelita i płuca pozostają ze sobą w stałej komunikacji poprzez układ odpornościowy i wytwarzane przez mikroorganizmy związki chemiczne, czyli metabolity. Nadal jednak niewiele wiemy o tym, które elementy mikrobioty są szczególnie istotne dla zdrowia płuc
– wyjaśnia dr Aleksandra Kołodziejczyk, kierowniczka Laboratorium Genomiki Komórkowej w IIMCB i liderka projektu.
Celem zespołu jest zidentyfikowanie tych zależności i lepsze poznanie mechanizmów biologicznych, które za nimi stoją.
Naukowcy połączą trzy rodzaje danych
Badacze przeanalizują skład mikrobioty jelitowej uczestników, parametry krwi oraz wyniki badań czynnościowych płuc. Zestawienie tych informacji ma umożliwić stworzenie szczegółowego obrazu zależności między mikroorganizmami zasiedlającymi jelita a kondycją układu oddechowego.
Naukowcy będą poszukiwać cech mikrobiomu i metabolitów, które mogą wiązać się z lepszym funkcjonowaniem płuc albo ze zwiększoną podatnością na choroby. W dalszej perspektywie wyniki projektu mogą pomóc w wyznaczaniu nowych kierunków profilaktyki i leczenia chorób układu oddechowego.
Jakie badania przejdą uczestnicy?
Osoby zakwalifikowane do projektu otrzymają bezpłatny pakiet obejmujący: badania krwi, spirometrię (nieinwazyjną ocenę funkcjonowania płuc) oraz szczegółową analizę składu mikrobioty jelitowej.
Według organizatorów rynkowa wartość całego pakietu wynosi około 3 tys. zł, z czego około 2,5 tys. zł przypada na analizę mikrobioty.
Spirometria pozwala m.in. ocenić objętość powietrza wdychanego i wydychanego z płuc oraz szybkość wydechu. Badanie jest wykorzystywane w diagnostyce i monitorowaniu takich chorób jak astma czy przewlekła obturacyjna choroba płuc. Jego wynik powinien być jednak zawsze interpretowany łącznie z objawami pacjenta i oceną lekarza.
Kto może zgłosić się do badania?
Do udziału zaproszone są osoby, które:
- mają od 35 do 65 lat,
- mieszkają w Warszawie,
- w ciągu ostatnich sześciu miesięcy nie chorowały na zapalenie płuc,
- w ciągu ostatnich sześciu miesięcy nie przyjmowały antybiotyków.
Wymóg zamieszkania w Warszawie wynika z konieczności dostarczenia próbki do laboratorium w określonym czasie. Obowiązują również dodatkowe kryteria kwalifikacji, oceniane na podstawie formularza zgłoszeniowego oraz podczas rozmowy z lekarzem.
Samo przesłanie zgłoszenia nie oznacza zatem automatycznego włączenia do projektu. Ostateczna decyzja będzie zależała od spełnienia wszystkich warunków udziału.
Udział w projekcie to także wsparcie nauki
Badanie ma pomóc w lepszym zrozumieniu biologicznych zależności między jelitami a płucami. Zebrane dane mogą w przyszłości posłużyć do poszukiwania markerów ryzyka, nowych metod profilaktyki lub rozwiązań wspierających leczenie chorób układu oddechowego.
– To nie tylko okazja do bezpłatnego zbadania swojego zdrowia, ale też realny wkład w rozwój nauki. Wspólnie możemy lepiej zrozumieć, jak ogromny wpływ na nasze płuca mają jelita
– podkreśla dr Aleksandra Kołodziejczyk.
Rejestracja odbywa się za pośrednictwem strony www.zbadaj-sie.pl/pluca. Liczba miejsc jest ograniczona.
Czytaj też:
Raka płuca można leczyć coraz skuteczniej. Prof. Tworek: potrzebne kolejne terapie Czytaj też:
Najpierw leczenie, potem operacja raka płuca. Ta strategia może wydłużyć życie Czytaj też:
Rak wciąż wymyka się systemowi. Potrzebne nowe terapie, diagnostyka i organizacja kuleją