W typowym przebiegu infekcji wirusowej górnych dróg oddechowych kaszel ustępuje w ciągu 1–3 tygodni. U części pacjentów może utrzymywać się nieco dłużej jako tzw. kaszel poinfekcyjny, związany z nadreaktywnością oskrzeli. Jeśli jednak trwa ponad 8 tygodni u dorosłych (lub ponad 4 tygodnie u dzieci), uznaje się go za kaszel przewlekły.
Kaszel przewlekły – najczęstsze przyczyny
Kaszel, który nie mija, rzadko jest „niedoleczonym przeziębieniem”. Najczęstsze przyczyny to:
- astma oskrzelowa (często jedynym objawem jest kaszel),
- przewlekłe zapalenie zatok przynosowych i spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła,
- choroba refluksowa przełyku (GERD),
- POChP i przewlekłe zapalenie oskrzeli,
- alergie wziewne,
- działania niepożądane niektórych leków (np. inhibitorów ACE).
Kiedy kaszel powinien zaniepokoić?
Pilnej konsultacji lekarskiej wymagają sytuacje, gdy kaszlowi towarzyszą:
- krwioplucie,
- duszność lub ból w klatce piersiowej,
- niezamierzona utrata masy ciała,
- nocne poty i stany podgorączkowe,
- chrypka utrzymująca się ponad 3 tygodnie.
Takie objawy mogą wskazywać na poważniejsze choroby, w tym nowotwory płuc lub gruźlicę.
Kaszel a choroby niezwiązane bezpośrednio z płucami
Nie każdy przewlekły kaszel ma źródło w układzie oddechowym. Refluks żołądkowo-przełykowy może powodować kaszel bez zgagi, a choroby serca – tzw. kaszel sercowy, nasilający się w pozycji leżącej. Dlatego diagnostyka często wymaga podejścia interdyscyplinarnego.
Jak wygląda diagnostyka przewlekłego kaszlu?
Podstawą jest dokładny wywiad i badanie przedmiotowe. W zależności od podejrzeń lekarz może zlecić:
- RTG klatki piersiowej,
- spirometrię,
- badania alergologiczne,
- ocenę w kierunku refluksu,
- konsultacje pulmonologiczną lub laryngologiczną.
Nie lecz objawu w nieskończoność
Długotrwałe stosowanie leków przeciwkaszlowych bez rozpoznania przyczyny może opóźnić właściwe leczenie. Jak podkreśla Światowa Organizacja Zdrowia, przewlekły kaszel zawsze powinien być traktowany jako objaw wymagający diagnostyki, a nie samodzielna choroba.
Czytaj też:
Jesień bez infekcji. Zobacz, dlaczego szczepienia są dziś ważniejsze niż kiedykolwiekCzytaj też:
Brakuje Ci tchu? Sprawdź, kiedy duszność wymaga pilnej wizyty u lekarza!