Do 3 maja trwa kolejna edycja Dni Świadomości Niewydolności Serca. To międzynarodowa inicjatywa koordynowana przez Asocjację Niewydolności Serca Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego we współpracy z narodowymi towarzystwami naukowymi. W Polsce za przebieg obchodów odpowiada Asocjacja Niewydolności Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Tegoroczne hasło brzmi: „Zwiększmy świadomość dziś, chrońmy serce jutro”.
Czym jest niewydolność serca?
Niewydolność serca to stan, w którym serce nie jest w stanie pompować krwi w ilości wystarczającej dla potrzeb organizmu albo robi to kosztem podwyższonego ciśnienia w jamach serca. Tkanki i narządy otrzymują mniej tlenu oraz składników odżywczych. Z czasem prowadzi to do pogorszenia funkcjonowania całego organizmu i wyraźnego spadku jakości życia.
Objawy, których nie warto tłumaczyć wiekiem
Niewydolność serca może rozwijać się stopniowo, dlatego pierwsze objawy bywają bagatelizowane. Pacjenci często tłumaczą je przemęczeniem, stresem, brakiem kondycji albo wiekiem.
Do najczęstszych sygnałów należą:
- duszność, zwłaszcza podczas wysiłku lub w pozycji leżącej,
- przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
- obrzęki kończyn dolnych,
- szybkie przybieranie na wadze związane z zatrzymywaniem płynów,
- coraz gorsza tolerancja wysiłku.
Jeśli takie objawy się utrzymują lub narastają, warto skonsultować się z lekarzem.
Konsekwencja innych chorób
Najczęściej niewydolność serca jest konsekwencją innych chorób układu sercowo-naczyniowego. Szczególne znaczenie mają choroba wieńcowa, przebyty zawał serca, nadciśnienie tętnicze, choroby zastawek, kardiomiopatie oraz zaburzenia rytmu serca.
Ryzyko zwiększają również choroby współistniejące i styl życia: cukrzyca, otyłość, przewlekłe choroby nerek, palenie tytoniu czy brak aktywności fizycznej.
Choroba, która obciąża pacjentów i system
Niewydolność serca wiąże się z wysoką śmiertelnością, częstymi hospitalizacjami, dużymi kosztami leczenia i znacznym pogorszeniem codziennego funkcjonowania pacjentów. Dlatego tak ważne są profilaktyka, szybka diagnostyka i odpowiednio wcześnie wdrożone leczenie. Nowoczesne terapie pozwalają dziś skuteczniej kontrolować przebieg choroby, ale warunkiem jest szybkie rozpoznanie problemu.
Kontrola ciśnienia i poziomu glukozy
Wiele działań profilaktycznych jest prostych i dostępnych na co dzień. Warto regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze i poziom glukozy, dbać o prawidłową masę ciała, ograniczać sól i tłuszcze nasycone, być aktywnym fizycznie, nie palić i nie nadużywać alkoholu.
Znaczenie mają także regularne badania profilaktyczne i konsultacje lekarskie, szczególnie u osób z nadciśnieniem, cukrzycą, chorobą wieńcową, otyłością lub obciążeniami rodzinnymi.
Edukacja dla pacjentów i rodzin
W ramach obchodów Dni Świadomości Niewydolności Serca zaplanowano działania edukacyjne skierowane do pacjentów, ich bliskich i szerokiej opinii publicznej. Są to m.in. otwarte wykłady, akcje informacyjne, materiały edukacyjne, quizy, ankiety oraz aktywności w mediach społecznościowych. Chodzi o to, by zwiększyć wiedzę o objawach i czynnikach ryzyka, zachęcić do wcześniejszej diagnostyki i przypomnieć, że o serce warto zadbać zanim pojawią się poważne objawy.
Świadomość dziś, zdrowsze jutro
Niewydolność serca nie zawsze zaczyna się dramatycznie. Często najpierw pojawia się zadyszka, zmęczenie, obrzęki albo spadek formy. Dlatego edukacja ma tak duże znaczenie. Im wcześniej pacjent rozpozna niepokojące sygnały i zgłosi się po pomoc, tym większa szansa na skuteczne leczenie i lepszą jakość życia.
Czytaj też:
Prof. Agnieszka Pawlak: Wysoki potas blokuje optymalizację leczenia niewydolności serca