Choroba Alzheimera. Obiecujące wyniki badań leku spowalniającego postęp choroby

Choroba Alzheimera. Obiecujące wyniki badań leku spowalniającego postęp choroby

Dodano: 
Choroba Alzheimera
Choroba Alzheimera Źródło: Shutterstock / fizkes
Firma Bogen przesyła informację prasową dotyczącą wniosków z badania LEADER, zaprezentowanego podczas Alzheimer’s Association International Conference (AAIC) 2026.

Blisko 83 proc. pacjentów z chorobą Alzheimera na wczesnym etapie osiągnęło stabilizację choroby lub poprawiło swój stan po średnio 17 miesiącach leczenia lekanemabem. Wyniki badania RWE (ang. Real World Evidence) LEADER potwierdzają długoterminowe korzyści leczenia w codziennej praktyce klinicznej – informuje firma Biogen.

Firmy Eisai Co., Ltd. i Biogen Inc. ogłosiły wyniki badania LEADER, oceniającego stosowanie lekanemabu u pacjentów z chorobą Alzheimera na wczesnym etapie w codziennej praktyce klinicznej. U 75,9 proc. uczestników badania choroba pozostała na tym samym etapie, natomiast u 6,6 proc. zaobserwowano poprawę. Wyniki pozostawały spójne niezależnie od płci, rasy, pochodzenia etnicznego i genotypu APOE.

Dane zaprezentowano podczas sesji „Lekanemab trzy lata po uzyskaniu pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: kompleksowe, wieloośrodkowe, retrospektywne badanie w warunkach rzeczywistych (LEADER), prowadzone w różnych ośrodkach klinicznych w USA”, w ramach Alzheimer’s Association International Conference® (AAIC®) w Londynie.

Choroba Alzheimera

Choroba Alzheimera jest przewlekłą, postępującą chorobą wymagającą stałego leczenia. Lekanemab wyróżnia podwójny mechanizm działania, który pozwala w sposób celowany oddziaływać na proces leżący u podłoża choroby, usuwając zarówno nierozpuszczalne złogi beta-amyloidu (blaszki amyloidowe), jak i jego rozpuszczalne formy (protofibryle). Dzięki temu pomaga spowolnić pogarszanie się funkcji poznawczych oraz utratę samodzielności w codziennym życiu.

Dane pokazują, że kontynuowanie leczenia lekanemabem może pomóc pacjentom dłużej pozostać na wczesnym etapie choroby. Etap ten obejmuje zarówno osoby z łagodnym upośledzeniem funkcji poznawczych (MCI), jak i łagodnym otępieniem spowodowanym chorobą Alzheimera.

Projekt badania LEADER

LEADER to trzyletnie, wieloośrodkowe, retrospektywne badanie prowadzone w warunkach codziennej praktyki klinicznej. Jego celem jest ocena stosowania lekanemabu, kontynuacji leczenia, przechodzenia na terapię podtrzymującą, bezpieczeństwa terapii oraz jej wpływu na funkcje poznawcze i sprawność pacjentów. Podczas badania przeanalizowano również doświadczenia pracowników ochrony zdrowia związane z wdrażaniem leczenia w różnych ośrodkach klinicznych w Stanach Zjednoczonych. Badanie objęło analizę zanonimizowanych danych medycznych z 13 ośrodków w USA, pochodzących z kart pacjentów i z elektronicznej dokumentacji medycznej (EMR), a także wyniki ankiet i wywiadów przeprowadzonych wśród pracowników ochrony zdrowia.

Prezentowana analiza śródokresowa objęła 432 pacjentów z chorobą Alzheimera na wczesnym etapie, którzy do maja 2026 r. otrzymali co najmniej siedem infuzji lekanemabu.

Charakterystyka pacjentów na początku badania:

  • średni wiek: 74 lata,
  • procentowy udział kobiet w badaniu: 55,8 proc.

Etap choroby na początku badania:

  • łagodne upośledzenie funkcji poznawczych (MCI) spowodowane chorobą Alzheimera: 63,9 proc.;
  • łagodne otępienie spowodowane chorobą Alzheimera: 36,1 proc.

Leczenie:

  • średni czas leczenia lekanemabem wynosił 520 dni;
  • średnia liczba dawek lekanemabu wynosiła 26;
  • definicje zmiany etapu choroby: stabilizacja – pacjenci pozostający na tym samym etapie choroby (łagodne upośledzenie funkcji poznawczych (MCI) spowodowane chorobą Alzheimera lub łagodne otępienie spowodowane chorobą Alzheimera) od rozpoczęcia aż do zakończenia leczenia lekanemabem; poprawa – pacjenci, u których w trakcie leczenia lekanemabem nastąpiło przejście z etapu łagodnego otępienia spowodowanego chorobą Alzheimera do łagodnego upośledzenia funkcji poznawczych (MCI) spowodowanego tą chorobą; postęp choroby – pacjenci, u których w okresie leczenia lekanemabem nastąpiła progresja od łagodnego upośledzenia funkcji poznawczych (MCI) w punkcie wyjściowym, do łagodnego otępienia spowodowanego chorobą Alzheimera albo od łagodnego otępienia spowodowanego chorobą Alzheimera na początku badania do otępienia umiarkowanego.

Najważniejsze wnioski z badania LEADER

Dane z codziennej praktyki klinicznej wskazują na długoterminowe korzyści wynikające z kontynuacji leczenia lekanemabem, niezależnie od płci, rasy, pochodzenia etnicznego i genotypu APOE.

Wnioski dla całej populacji badania:

  • z 432 uczestników włączonych do badania LEADER, etap choroby można było ocenić u 427. Wśród pacjentów z chorobą Alzheimera na wczesnym etapie, u 82,5 proc. obserwowano stabilizację lub poprawę podczas przyjmowania lekanemabu. Wyniki te były spójne niezależnie od płci, rasy, pochodzenia etnicznego oraz genotypu APOE;
  • stan 75,9 proc. pacjentów pozostał stabilny w porównaniu z początkiem badania, co oznacza, że przez cały okres leczenia etap choroby nie uległ zmianie;
  • u 6,6 proc. odnotowano poprawę względem początku badania – nastąpiło przejście od łagodnego otępienia spowodowanego chorobą Alzheimera do łagodnego upośledzenia funkcji poznawczych (MCI) spowodowanego tą chorobą;
  • blisko 85 proc. pacjentów zdecydowało się na kontynuację leczenia lekanemabem;
  • w analizach uwzględniających status genu APOE ε4, stabilizację lub poprawę w etapie choroby ocenianą przez lekarza obserwowano u: o 81,7 proc. heterozygot APOE ε4 (stabilizacja: 73,8 proc.; poprawa: 7,9 proc.) i 81,0 proc. homozygot APOE ε4 (stabilizacja: 75,9 proc.; poprawa: 5,2 proc.).

Profil bezpieczeństwa obserwowany w warunkach codziennej praktyki klinicznej, zgodny z Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL), zatwierdzoną przez amerykańską Agencję FDA.

Ogólne obserwacje dotyczące bezpieczeństwa w opisywanym badaniu prowadzonym w warunkach codziennej praktyki klinicznej były zgodne z Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL) zatwierdzoną przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA):

  • nieprawidłowości obrazowe związane z amyloidem (ARIA – amyloid-related imaging abnormalities*) zaobserwowano łącznie u 12,3 proc. pacjentów; ARIA-E wystąpiły u 6,3 proc. pacjentów, ARIA-H u 7,9 proc., a izolowaną postać ARIA-H u 6,0 proc. Większość przypadków ARIA przebiegała bezobjawowo i w badaniach obrazowych miało łagodne nasilenie;
  • podczas dożylnej terapii podtrzymującej (IV) prowadzonej w schemacie podawania co cztery tygodnie nie odnotowano nowych przypadków ARIA-E, krwotoków makroskopowych ani krwotoków śródmózgowych o średnicy przekraczającej 1 cm.

Obserwacje dotyczące bezpieczeństwa z uwzględnieniem statusu APOE ε4 były zgodne z Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL) zatwierdzoną przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA):

  • ARIA-E obserwowano u 5,3 proc. osób niebędących nosicielami APOE ε4, u 6,1 proc. heterozygot APOE ε4 oraz u 10,3 proc. homozygot APOE ε4;
  • ARIA-H wystąpiła odpowiednio w 12,1 proc., 4,8 proc. i 12,1 proc. przypadków;
  • u homozygot APOE ε4 nie odnotowano ciężkich ARIA, a wszystkie sklasyfikowane przypadki miały w badaniach obrazowych nasilenie od łagodnego do umiarkowanego.

Leczenie przeciwzakrzepowe, w tym leki przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe, zastosowano u 106 pacjentów, co stanowiło 24,5 proc. populacji objętej badaniem:

  • spośród nich 11 pacjentów przyjmowało lek przeciwkrzepliwy, samodzielnie lub w połączeniu z lekiem przeciwpłytkowym, a 95 otrzymywało wyłącznie terapię przeciwpłytkową;
  • w grupie pacjentów otrzymujących leczenie przeciwzakrzepowe nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania ARIA w porównaniu z pacjentami nieotrzymującymi takiego leczenia.

ARIA to nieprawidłowości obrazowe związane z amyloidem, które można obserwować podczas leczenia przeciwciałami przeciw amyloidowi beta. Wyróżnia się ARIA-E, obejmujące obrzęk i/lub wysięk oraz ARIA-H – obejmujące złogi hemosyderyny, w tym mikrokrwotoki mózgowe, krwotoki makroskopowe w obrębie mózgu oraz powierzchowną hemosyderozę, stwierdzane w obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego (MRI) mózgu.

Firma Eisai jest liderem w pracach nad rozwojem lekanemabu i ilości wniosków o jego dopuszczenie złożonych na całym świecie. Eisai i Biogen razem wprowadzają i promują ten lek, przy czym ostateczna decyzyjność leży po stronie Eisai.

Czytaj też:
Nadzieja dla chorych na Alzheimera. Pierwszy lek spowalniający postęp wczesnej postaci choroby dopuszczony w UE

Źródło: Materiały prasowe / Biogen