Od nowego roku szkolnego szkoły, przedszkola, ajenci sklepików szkolnych, firmy cateringowe i podmioty prowadzące żywienie zbiorowe dzieci i młodzieży będą musiały stosować nowe zasady wynikające z rozporządzenia Ministra Zdrowia z lutego. Nowe przepisy zastępują rozporządzenie z 2016 r. – mają na celu wzmocnienie ochrony zdrowia dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.
Przełomowa zmiana w stołówkach
Celem zmiany zasad żywienia było przede wszystkim ograniczenie dostępu do wysoko przetworzonej żywności o niskiej wartości odżywczej i zachęcenie szkół i przedszkoli do promowania zdrowych nawyków żywieniowych od najmłodszych lat.
„To przełomowa zmiana dla stołówek – od września roślinny obiad bazujący na strączkach stanie się stałym elementem szkolnego menu. To część szerszych działań resortu, które mają przeciwdziałać głównym przyczynom utraty zdrowia wśród Polaków” – tak zmiany argumentował resort zdrowia.
19 dozwolonych produktów
Nowe przepisy wprowadzają zamknięty katalog 19 grup produktów, które mogą być sprzedawane dzieciom i młodzieży na terenie jednostek systemu oświaty, w tym w automatach vendingowych.
Na liście znajdują się:
- pieczywo, w tym bezglutenowe;
- pieczywo półcukiernicze i cukiernicze, w tym bezglutenowe;
- kanapki, w tym bezglutenowe;
- sałatki i surówki;
- mleko, w tym bezlaktozowe;
- produkty mleczne, w szczególności: jogurt, napój jogurtowy, kefir, maślanka, mleko, mleko zsiadłe, mleko acidofilne, mleko smakowe, serwatka, ser twarogowy, serek homogenizowany, w tym bezlaktozowe;
- napoje roślinne i roślinne alternatywy produktów mlecznych wzbogacone co najmniej w wapń i witaminę B12, w tym na bazie zbóż, soi, ryżu, orzechów, migdałów lub nasion roślin strączkowych;
- produkty zbożowe, w tym zbożowe produkty śniadaniowe oraz zbożowe produkty bezglutenowe;
- warzywa;
- owoce;
- suszone warzywa i owoce, orzechy, nasiona, środki spożywcze z nich wytworzone, bez dodatku cukrów, substancji słodzących oraz soli;
- soki owocowe, warzywne, owocowo-warzywne;
- przeciery, musy owocowe, warzywne oraz owocowo-warzywne bez dodatku cukrów, substancji słodzących oraz soli;
- koktajle owocowe, warzywne oraz owocowo-warzywne na bazie mleka, napojów roślinnych i roślinnych alternatyw produktów mlecznych;
- naturalna woda mineralna nisko- lub średniozmineralizowana, woda źródlana i woda stołowa;
- napoje przygotowywane na miejscu, które zawierają nie więcej niż 5 g cukrów dodanych w 250 ml produktu gotowego do spożycia;
- inne napoje bez dodatku cukrów i substancji słodzących;
- bezcukrowe gumy do żucia;
- czekolada gorzka o zawartości minimum 70 proc. suchej masy kakaowej.
Mniej smażonego, mniej cukru, roślinne alternatywy
Rozporządzenie wprowadza także konkretne zasady dotyczące tworzenia jadłospisów w przedszkolach i szkołach.
O to kilka z nich:
- co najmniej raz w tygodniu posiłek obiadowy w pełni roślinny na bazie nasion roślin strączkowych,
- maksymalnie dwie smażone potrawy od poniedziałku do piątku,
- co najmniej dwa razy w tygodniu zupy przygotowywane na wywarach warzywnych,
- co najmniej raz w tygodniu ryba na obiad,
- zakaz używania koncentratów spożywczych, z wyłączeniem koncentratów z naturalnych składników.
- preferencja w podawaniu wody w żywieniu zbiorowym,
- zmniejszenie ilości cukru dodanego do przygotowywanych napojów w stołówkach,
- zwrócenie uwagi na produkty sezonowe i lokalne,
- możliwość zastąpienia produktów mlecznych ich roślinnymi odpowiednikami,
- podkreślenie roli produktów zbożowych pełnoziarnistych.
MZ wprowadziło także obowiązek zapewnienia osobom niejedzącym mięsa alternatywnej potrawy roślinnej, w szczególności na bazie nasion roślin strączkowych.
Czytaj też:
Poleca ją 98 proc. specjalistów. Najlepsza dieta 2026 według polskich dietetyków Czytaj też:
Eksperci: Śmieciowe jedzenie upośledza ten organ niemal natychmiast. Nowe badania