Kawa to jeden z najpopularniejszych napojów na świecie. Także w Polsce. Z badań wynika, że statystyczny Polak wypija ponad 700 filiżanek kawy rocznie. Ponad 80 proc. osób w naszym kraju pije kawę codziennie. Około jedna trzecia amatorów kawy spożywa ją trzy lub cztery razy dziennie.
Kawa a długość życia
Jak to wpływa na zdrowie? Wiele powstało już opracowań mówiących o pożytkach z picia kawy. Pod koniec 2025 r. opublikowane zostało kolejne mówiące o wpływie picia kawy na długość życia. Przeprowadzili je naukowcy z King’s College London, Uniwersytetu w Oslo i Uniwersytetu w Newcastle, wyniki ukazały się w BMJ Mental Health.
W badaniu przekrojowym wzięło udział 436 uczestników w wieku 18-65 lat, część z nich wykazywała zaburzenia w spektrum schizofrenii lub zaburzenia afektywne. Uczestnicy deklarowali dzienne spożycie kawy, wyrażone w liczbie filiżanek (bez kawy, 1–2 filiżanki, 3–4 filiżanki, 5 i więcej).
Osoby z zaburzeniami psychicznymi, jak wyjaśniają autorzy badania na wstępie, często mają krótsze telomery, co wskazuje na przyspieszone starzenie się komórek. Telomery to elementy DNA, które są markerem wieku biologicznego i procesów starzenia. Poważne zaburzenia, jak depresja, choroba afektywna dwubiegunowa i schizofrenia, sprawiają, że spadek funkcji organizmu następuje szybciej niż wynika to z wieku chronologicznego.
Najlepiej 3-4 filiżanki kawy
Norwesko-brytyjskie badania wykazało, że osoby z zaburzeniami psychicznymi, które piły 3 do 4 filiżanek kawy dziennie, miały dłuższe telomery. Ich długość była porównywalna z długością telomerów obserwowaną u osób biologicznie młodszych o około 5 lat.
Z kolei uczestnicy, którzy zgłosili, że nie piją kawy, mieli krótsze telomery niż osoby pijące zalecaną liczbę (do czterech dziennie) filiżanek. Natomiast picie więcej niż 4 filiżanki kawy dziennie nie wiązało się z wydłużeniem telomerów w stosunku do grupy pijącej 3-4 filiżanki.
Ten efekt prawdopodobnie wynika z obecności związków antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych w kawie, które chronią komórki przed stresem oksydacyjnym, który jest czynnikiem powodującym skracanie się telomerów.
„Kawa zawiera związki bioaktywne, w szczególności kwasy chlorogenowe (CGA) i trygonelinę, które działając jako przeciwutleniacze, neutralizują wolne rodniki i aktywują komórkowe szlaki obronne, chroniąc DNA przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. CGA i trigonellina prawdopodobnie spowalniają skracanie się telomerów poprzez redukcję stresu oksydacyjnego i stanu zapalnego” – wyjaśnia Michelle Routhenstein, dietetyczka specjalizująca się w chorobach serca, w rozmowie z Medical News Today.
Autorzy badania zaznaczają, że ich analiza jest pierwszą, która mówi o skutkach picia kawy u osób z poważnymi zaburzeniami psychicznymi. Wyniki sugerują, że umiarkowane spożycie kawy może mieć pozytywny wpływ, ale zbyt duże ilości kawy mogą wpływać już negatywnie.
„Nasze badanie przyczynia się do nowego zrozumienia zarówno potencjalnego ochronnego, jak i szkodliwego wpływu spożycia kawy na długość telomerów w populacji osób z zaburzeniami psychicznymi. Ponieważ osoby z poważnymi zaburzeniami mają tendencję do spożywania dużej ilości kawy, nasze badanie wskazuje na potencjalne korzyści zdrowotne wynikające z monitorowania spożycia kawy w tej grupie w celu ograniczenia spożycia powyżej zalecanej dziennej dawki”.
Czytaj też:
Kawa odwadnia i szkodzi sercu – mit czy rzeczywistość? Sprawdź, co mówią badaniaCzytaj też:
Kawa może zmniejszać ryzyko chorób kardiometabolicznych