Rak płuca to najgroźniejszy z nowotworów. W statystykach zajmuje pierwsze miejsce zarówno pod względem liczby zachorowań, jak i zgonów. W Polsce każdego roku wykrywanych jest około 23 tys. nowych przypadków. Umiera z tego powodu 21 tys. osób, ponad 13 tys. mężczyzn i niemal 8 tys. kobiet. W populacji kobiet pod względem śmiertelności wyprzedził niedawnego lidera, czyli raka piersi.
Od października nowe darmowe badanie
Prognozy wskazują, że do 2029 r. liczba nowych przypadków może przekroczyć 32,5 tys. rocznie. Dzieje się tak przede wszystkim z powodu zbyt późnego wykrywania zmian nowotworowych.
Jednak już niedługo pojawi się spora szansa na poprawę tych statystyk. Jak zapowiedziało Ministerstwo Zdrowia, od 1 października osoby z grupy ryzyka będą mogły skorzystać z bezpłatnych badań przesiewowych w kierunku raka płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK).
NDTK jest uznawana za najskuteczniejszą metodę wczesnego wykrywania raka płuca u osób z grup wysokiego ryzyka. Regularne wykonywanie badania może zmniejszyć ryzyko zgonu z powodu raka płuca nawet o 12–28 proc. – podkreśla MZ.
NDTK pozwala wykryć zmiany nowotworowe jeszcze przed wystąpieniem objawów – wtedy, kiedy szansa na skuteczne leczenie jest większa.
„To darmowe badania, które mogą uratować życie” – przekonuje resort zdrowia.
Program jest skierowany do kobiet i mężczyzn w wieku od 55 do 74 lat i w 100 proc. będzie finansowany ze środków publicznych.
Najbardziej oczekiwane badanie
MZ podkreśla, że Polska stała się 4. krajem w Europie i 8. na świecie, który wdraża ogólnokrajowy program badań przesiewowych raka płuca.
„Program badań przesiewowych raka płuca to najbardziej oczekiwany w środowisku onkologicznym program od wielu lat, to przełom w diagnostyce wczesnych postaci raka płuca” – mówi prof. Witold Rzyman, krajowy konsultant w dziedzinie chirurgii klatki piersiowe.
„Dzięki badaniom przesiewowym wykryjemy 80 proc. osób we wczesnych stadiach zaawansowania tego nowotworu. Większość z tych osób, które są czynnymi palaczami, ma ochotę rzucić palenie. 80 proc. zadeklarowało chęć rzucenia palenia i jeżeli wesprzemy ich odpowiednio, to oni to palenie rzucą” – dodaje.
Niskodawkowa tomografia komputerowa
Niskodawkowa tomografia komputerowa jest obecnie uznawana na świecie za jedyną skuteczną metodę wczesnego wykrywania raka płuca u osób z grup wysokiego ryzyka.
To nowoczesne nieinwazyjne badanie diagnostyczne, podczas którego stosowana jest mniejsza dawka promieniowania rentgenowskiego. Badanie NDTK pozwala na bardziej precyzyjną analizę obrazu. NDTK znajduje zastosowanie w wykrywaniu wczesnych zmian nowotworowych w płucach, co umożliwia wdrożenie skutecznego leczenia.
Dotychczas badania NDTK były wykonywane w ramach Ogólnopolskiego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Płuca (WWRP), realizowanego w latach 2021–2023 i przedłużonego jako pilotaż na lata 2024–2025.
Program będzie adresowany do ściśle określonych grup ryzyka. Kluczowym kryterium kwalifikacji pozostaje historia palenia tytoniu, wyrażona w tzw. paczkolatach, czyli liczby wypalanych paczek papierosów dziennie pomnożonej przez lata palenia. Do programu kwalifikować się będą przede wszystkim osoby w wieku 55–74 lata, które mają za sobą co najmniej 20 paczkolat, czyli paliły 1 paczkę dziennie przez 20 lat lub 2 paczki przez 10 lat, i są obecnymi palaczami lub rzuciły palenie nie dawniej niż 15 lat temu.
Czytaj też:
Najpierw leczenie, potem operacja raka płuca. Ta strategia może wydłużyć życie Czytaj też:
Ten nowotwór dotyczy tylko palaczy? Lekarze obalają mit