Rak płuca to najczęstszy zabójca z grupy nowotworów. W światowych statystykach zajmuje pierwsze miejsce zarówno pod względem liczby zachorowań, jak i zgonów. Wg Światowej Organizacji Zdrowia w ostatnich latach wykrywa się 2,5 mln nowych przypadków raka płuca każdego roku. Umiera z tego powodu 1,8 mln osób. To niemal jedna piąta wszystkich zgonów z powodów nowotworowych.
Rak płuca w Polsce
W Polsce, wg danych Krajowego Rejestru Nowotworów za rok 2023 r., rak płuca, zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet, był na drugim miejscu pod względem liczby zachorowań, ale na pierwszym pod względem zgonów.
Zarejestrowano wtedy 21 tys. zachorowań i ponad 22 tys. zgonów. Zmarło 13,5 tys. mężczyzn i 8,6 tys. kobiet. To odpowiednio 26 proc. wszystkich zgonów z powodów nowotworów wśród mężczyzn i 19 proc. wśród kobiet.
W 2023 r. po raz kolejny liczba kobiet, które zmarły w wyniku raka płuca, przekroczyła liczbę kobiet, które zmarły z powodu raka piersi – zaznacza w swoim raporcie KRN. Głównym powodem jest rosnący odsetek kobiet palących papierosy.
Dlaczego tak dużo zgonów?
Tak jak w przypadku wielu innych nowotworów początkowo rak płuca rozwija się bez objawów, a gdy się już pojawiają – bywają niespecyficzne. Mogą być też mylone z innymi, nieonkologicznymi schorzeniami płuc. To sprawia, że rak płuca często jest wykrywany w zaawansowanym stadium.
W Polsce około połowy pacjentów z rakiem płuca dowiaduje się o chorobie, gdy możliwości leczenia są poważnie ograniczone. Jednak wkrótce może się to zmienić.
Jest nadzieja, na zmianę statystyk
Od 1 października rusza bezpłatny program wczesnego wykrywania raka płuca z użyciem niskodawkowej tomografii komputerowej
NDTK jest uznawana za najskuteczniejszą metodę wczesnego wykrywania raka płuca u osób z grup wysokiego ryzyka. Regularne wykonywanie badania może zmniejszyć ryzyko zgonu z powodu raka płuca nawet o 12–28 proc. To badanie, które może uratować wiele żyć – podkreśla Ministerstwo Zdrowia.
NDTK pozwala wykryć zmiany nowotworowe jeszcze przed wystąpieniem objawów – wtedy, kiedy szansa na skuteczne leczenie jest większa.
Przeprowadzone w USA i Europie badania wykazały możliwość znacznego zmniejszenia umieralności z powodu raka płuca, zwłaszcza wśród kobiet.
Dotychczas badania NDTK były wykonywane w ramach Ogólnopolskiego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Płu rak płuca ca (WWRP), realizowanego w latach 2021–2023 i przedłużonego jako pilotaż na lata 2024–2025.
– Wyniki pilotażu jasno pokazują, że systematyczne badania NDTK pozwalają wykrywać zmiany w bardzo wczesnym stadium, gdy leczenie chirurgiczne pozwala uzyskać wyleczenie – zanim pojawią się objawy kliniczne, co zdecydowanie zwiększa szanse pacjentów na skuteczne leczenie. To postęp w polskiej onkologii i realna odpowiedź na rosnące potrzeby zdrowotne społeczeństwa – mówił prof. Maciej Krzakowski, kierownik Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej w Narodowym Instytucie Onkologii.
Dla kogo program?
Program będzie adresowany do ściśle określonych grup ryzyka – nie jak w przypadku raka piersi czy szyjki macicy do całej populacji w określonym przedziale wiekowym.
Program jest skierowany do kobiet i mężczyzn w wieku od 55 do 74 lat, a kluczowym kryterium kwalifikacji będzie historia palenia tytoniu, wyrażona w tzw. paczkolatach, czyli liczby wypalanych paczek papierosów dziennie pomnożonej przez lata palenia.
Do programu kwalifikować się będą przede wszystkim osoby w wieku 55–74 lata, które mają za sobą co najmniej 20 paczkolat, czyli paliły 1 paczkę dziennie przez 20 lat lub 2 paczki przez 10 lat, i są obecnymi palaczami lub rzuciły palenie nie dawniej niż 15 lat temu.
Czytaj też:
Ten nowotwór dotyczy tylko palaczy? Lekarze obalają mit Czytaj też:
Każdy miesiąc zwłoki kosztuje życie i miliony złotych. Chodzi o największego zabójcę z nowotworów