Cukrzyca to jedna z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych i poważne wyzwanie zdrowotne. Szacuje się, że w Polsce na cukrzycę choruje 3,5 mln osób. 90-95 proc. przypadków to cukrzyca typu 2. To choroba przewlekła, zaburzenie metaboliczne polegające przede wszystkim na upośledzeniu wydzielania insuliny przez trzustkę.
Cukrzyca nie musi skracać życia
Cukrzyca może prowadzić do groźnych powikłań i w konsekwencji wpływać negatywnie na długość życia. Jednak ostatnio, dzięki nowoczesnym lekom i systemom monitorowania glikemii, to ryzyko może być znacznie mniejsze. Kluczowe jest też odpowiednie podejście pacjenta, czyli jest zmniejszenie masy ciała, regularna aktywność fizyczna oraz odpowiednia dieta.
– Cukrzyca to jednak dziś nie jest wyrok, można prowadzić prawie normalne życie, mimo cukrzycy, dzięki bardzo dobremu leczeniu. Zresztą, nawet mówimy coraz częściej nie „chory na cukrzycę”, tylko „osoba z cukrzycą”. Cukrzyca nie musi bardzo ograniczać w życiu, nie musi skracać życia o 10-20 lat – mówił dla NewsMed prof. Leszek Czupryniak, kierownik Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych WUM.
Można doprowadzić do remisji
Cukrzycy typu 2 nie da się całkowicie wyleczyć, ale jest możliwa do osiągnięcia remisja. Dzięki drastycznej zmianie diety, aktywności fizycznej i utracie wagi, można doprowadzić do sytuacji, gdy poziom cukru można ustabilizować bez wsparcia farmakologicznego. Ale po powrocie do dawnych nawyków choroba może powrócić.
O tym, że nie da się sprawić, że cukrzyca zniknie na zawsze, przekonuje także dr Mary Vouyiouklis Kellis, endokrynolożka z Cleveland Clinic, jednego z najbardziej znanych amerykańskich akademickich ośrodków medycznych. Ale można na jakiś czas "włączyć przycisk PAUZA". Podkreśla, że terminy „wyleczenie” czy „odwrócenie” w przypadku cukrzycy typu 2 są nieuzasadnione. Ale jest możliwa remisja.
Wymienia cztery elementy, które mogą pomóc uzyskać stan remisji. Muszą być długoterminowe, jeżeli chory chce doprowadzić do poprawy swojego zdrowia.
Odpowiednio wczesna diagnoza
Zaburzenia metaboliczne prowadzące do insulinooporności i cukrzycy typu 2 mogą w dalszej perspektywie powodować obumieranie komórek trzustki odpowiedzialnych za produkcję insuliny. To proces nieodwracalny.
Dlatego kluczowe jest, aby regularnie wykonywać badania przesiewowe w kierunku stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2, zwłaszcza jeśli występują czynniki ryzyka. „Im szybciej dowiesz się, że masz cukrzycę, tym szybciej będziesz mógł działać, aby chronić swoje zdrowie w dłuższej perspektywie” – przekonuje dr Kellis. „Jakiekolwiek uszkodzenie komórek beta trzustki z czasem utrudnia osiągnięcie całkowitej remisji. Jeśli chorujesz na cukrzycę typu 2 od ośmiu do dziesięciu lat, szanse na jej osiągnięcie są znacznie niższe” – dodaje.
Zadbaj o prawidłową wagę
Nadmiar tkanki tłuszczowej może utrudniać organizmowi prawidłowe wykorzystanie insuliny. Schudnięcie może pomóc w poprawie poziomu cukru we krwi. Badania pokazują, że utrata masy ciała jest najważniejszym czynnikiem remisji cukrzycy typu 2. Utrata około 10 proc. masy ciała może przynieść pozytywne skutki, ale kluczowe jest utrzymanie tej wagi przez długi czas.
„Jeśli znowu przybierzesz na wadze, istnieje ryzyko, że wyjdziesz z remisji i ponownie będziesz spełniał kryteria cukrzycy typu 2” – mówi dr Kellis.
Ruszaj się
Aktywność fizyczna pomaga organizmowi efektywniej wykorzystywać insulinę — to nazywa się wrażliwością na insulinę. Dzieje się tak, ponieważ mięśnie wykorzystują glukozę z krwi jako źródło energii. Ruch może również pomóc w utracie wagi.
Zalecenia mówią o tym, aby ćwiczyć przez co najmniej 150 minut tygodniowo. Może to być pięć razy w tygodniu po 30 minut. Rodzaj ćwiczeń również ma znaczenie.
„Badania pokazują, że połączenie treningu siłowego i ćwiczeń kardio jest bardzo skuteczne w poprawie wrażliwości na insulinę” — mówi dr Kellis.
Zmień nawyki żywieniowe
Niektóre produkty żywności mogą utrudniać kontrolowanie poziomu cukru we krwi. A spożywanie dużej ilości wysokokalorycznych produktów może przyczyniać się do przyrostu masy ciała.
Oto, co warto włączyć do diety, aby zwiększyć szanse na remisję:
- produkty pełnoziarniste,
- ryby,
- chude białko,
- owoce bogate w błonnik,
- rośliny strączkowe.
Natomiast to trzeba ograniczyć do minimum:
- żywność przetworzona,
- tłuszcze nasycone,
- produkty bogate w węglowodany,
- słodkie napoje i słodycze.
Czytaj też:
Ważna zmiana dla cukrzyków coraz bliżej. „Potrzebny tylko podpis minister zdrowia”Czytaj też:
Jak się skutecznie odchudzić? Jest przyprawa, która może zdziałać cuda