Apel do ministra zdrowia – będący wyrazem sprzeciwu wobec aktualnej polityki Ministerstwa Zdrowia w zakresie reformy psychiatrii – złożyli podczas XVII Krajowego Zjazdu Lekarzy Sebastian Goncerz (przewodniczący Porozumienia Rezydentów) oraz Mikołaj Sinica (lekarz psychiatra).
To nie może być tylko zmiana administracyjna
Reforma psychiatrii środowiskowej była jednym z najważniejszych procesów modernizacyjnych w polskiej ochronie zdrowia. Pilotaż centrów zdrowia psychicznego trwał prawie osiem lat i – jak podkreślają lekarze – przyniósł istotną poprawę dostępności oraz organizacji opieki nad osobami doświadczającymi kryzysu psychicznego. Podczas pilotażu ujawniono problemy, które wymagają rozwiązania, ale nie powinny być argumentem za odchodzeniem od całego modelu.
Co postulują medycy?
Lekarze apelują o utrzymanie modelu odpowiedzialności terytorialnej testowanego w pilotażu centrów zdrowia psychicznego. Pacjent w kryzysie psychicznym powinien mieć jasno określone miejsce, w którym może uzyskać pomoc blisko swojego środowiska życia. Istnieje potrzeba powołania eksperckiego ośrodka monitorującego reformy w psychiatrii dorosłych i dzieci. Taki ośrodek miałby m.in. opracować etap przejścia z pilotażu do rozwiązań systemowych.
Wśród rekomendacji znalazło się także wdrożenie postulatów raportu Porozumienia Rezydentów OZZL. Kluczowe jest ograniczenie liczby pacjentów pozostających pod opieką lekarza dyżurnego do maksymalnie 100 osób. To postulat dotyczący nie tylko warunków pracy lekarzy, ale także bezpieczeństwa pacjentów. Zbyt duże obciążenie dyżurujących lekarzy może utrudniać właściwą ocenę stanu chorych, podejmowanie decyzji terapeutycznych i reagowanie na nagłe pogorszenie zdrowia psychicznego.
Lekarze ostrzegają przed biurokratyzacją
Nasila się biurokratyzacja systemu i pracy lekarzy. Mechanizmy administracyjne i sprawozdawcze zaczynają dominować nad rzeczywistymi potrzebami zdrowotnymi pacjentów. Reforma psychiatrii ma służyć pacjentowi w kryzysie psychicznym, a nie wyłącznie poprawie tabel, wskaźników i rozliczeń. Psychiatra, psycholog, terapeuta środowiskowy, pielęgniarka czy koordynator powinni mieć warunki do realnej pracy z pacjentem, a nie być coraz bardziej obciążani obowiązkami administracyjnymi.
Reforma psychiatrii powinna być prowadzona odpowiedzialnie, transparentnie i w oparciu o dowody naukowe. Najważniejsze mają pozostać bezpieczeństwo pacjentów oraz warunki pracy personelu medycznego. Psychiatria środowiskowa zakłada odejście od modelu, w którym pomoc koncentruje się głównie wokół szpitala. Pacjent powinien otrzymać wsparcie szybciej, bliżej domu, zanim kryzys psychiczny doprowadzi do konieczności hospitalizacji.
Czytaj też:
Pacjenci walczą o Centra Zdrowia Psychicznego. „To dla nas jak woda i powietrze”