Choroby układu krążenia są poważnym problemem zdrowotnym i jedną z najważniejszych przyczyn przedwczesnych zgonów w Polsce. Mimo poprawy sytuacji w ostatnich latach nadal odpowiadają za ponad jedną trzecią wszystkich zgonów. Specjaliści zwracają uwagę na coraz lepszą diagnostykę i nowoczesne metody leczenia, to jednak umieralność w Polsce z powodu chorób układu krążenia należy do najwyższych w Europie.
Choroby serca odpowiadają za jedną trzecią zgonów
Dane Głównego Urzędu Statystycznego wskazują, że w 2023 r. schorzenia sercowo-naczyniowe odpowiadały za 36,9 proc. wszystkich zgonów w Polsce. Dla porównania nowotwory złośliwe odpowiadały za 24,4 proc.
Z powodu chorób układu krążenia w 2023 r. zmarło ponad 150 tys. osób. W tej grupie prawie 62 tys. zgonów (40 proc.) było wynikiem choroby niedokrwiennej serca, a ponad 12 tys. zgonów (8 proc.) choroby nadciśnieniowej.
ChUK może uratować życie
Warto zatem przypomnieć o programie bezpłatnych badań profilaktycznych w kierunku chorób serca. Listopad to miesiąc, w którym zwraca się głównie uwagę na męskie nowotwory, jednak o zdrowie serca trzeba dbać cały czas, a panowie zaniedbują te sprawy bardziej niż panie.
Jak wynika z danych Narodowego Funduszu Zdrowia, tylko 43 proc. mężczyzn przynajmniej raz w życiu odwiedziło kardiologa.
Jak wyjaśnia Ministerstwo Zdrowia, program profilaktyki chorób układu krążenia (ChUK) koncentruje się na zmniejszeniu obciążenia społeczeństwa chorobami sercowonaczyniowymi poprzez profilaktykę pierwotną i wtórną, promocję zdrowego stylu życia, kontrolę czynników ryzyka (takich jak nadciśnienie, hipercholesterolemia, cukrzyca czy otyłość), a także wczesne wykrywanie i usprawnienie leczenia tych schorzeń.
Program ten wspiera edukację zdrowotną i inicjatywy zwiększające świadomość społeczną w zakresie prewencji chorób układu krążenia.
Założeniem programu jest zmniejszenie o 20 proc. zachorowalności i umieralności Polaków z powodu chorób układu krążenia.
– Jeżeli będziemy bardzo wcześnie działać w celu terapeutycznym cholesterolu LDL, to jesteśmy w stanie zmniejszyć liczbę incydentów sercowo-naczyniowych o 50-60 proc. i zapobiec w Polsce rocznie 30-40 tysiącom zgonów! – mówił prof. Maciej Banach w rozmowie z NewsMed.
Choroby dotyczące serca i naczyń krwionośnych to m.in.:
- choroba niedokrwienna serca,
- nadciśnienie tętnicze,
- zawał serca,
- udar mózgu,
- niewydolność serca,
- miażdżyca.
Kto może wziąć udział w programie?
Program profilaktyki ChUK jest skierowany do osób, które:
- mają od 35 do 65 lat,
- nie mają cukrzycy, przewlekłej choroby nerek, rodzinnej hipercholesterolemii ani niektórych chorób układu krążenia,
- nie korzystały z badań w ramach programu Moje Zdrowie w ciągu ostatnich 12 miesięcy,
- nie korzystały z badań w ramach tego programu w ciągu ostatnich 5 lat.
Program jest realizowany przez lekarza lub pielęgniarkę podstawowej opieki zdrowotnej. Wszystkie poradnie POZ mają obowiązek realizacji programu. Nie jest potrzebne skierowanie – wystarczy zgłosić się do przychodni.
Jakie badania w ramach programu?
W ramach programu lekarz lub pielęgniarka POZ przeprowadza wywiad, a także:
- mierzy ciśnienie tętnicze krwi,
- określa BMI, czyli indeks masy ciała,
- kieruje na badania krwi: stężenie cholesterolu całkowitego, LDL-cholesterolu, HDL-cholesterolu, trójglicerydów i poziomu glukozy.
Na podstawie wyników zostaną wskazane dalsze zalecenia. Może to być:
- ponowne badanie za 5 lat,
- edukacja zdrowotna i ponowne badanie za 5 lat,
- pozostawienia pacjenta pod kontrolą lekarza POZ poza programem,
- skierowanie na dalsze leczenie do specjalisty.
Czytaj też:
Nowe zalecenia kardiologów dotyczące profilaktyki. „Metoda skuteczna, ale wciąż niewykorzystywana” Czytaj też:
Prof. Gierlotka: Czas na zmiany w polskiej kardiologii. Polacy zbyt szybko umierają