W 2025 roku wykonano 2404 transplantacje narządów, co stanowi najwyższy wynik w historii polskiej medycyny transplantacyjnej. Łącznie w Polsce przeprowadzono już ponad 40 tysięcy przeszczepień narządów.
Na rosnące wyniki wpływa m.in. zwiększona liczba dawców, rozwój infrastruktury szpitalnej oraz usprawnienie systemu koordynacji transplantacyjnej. W minionym roku liczba potencjalnych dawców przekroczyła 1000.
Minister zdrowia: to zasługa personelu i dawców
Minister Zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda podkreśla znaczenie współpracy środowiska medycznego i instytucji publicznych:
„Takie osiągnięcia są szczególną zasługą koordynatorów donacyjnych i transplantacyjnych, lekarzy i personelu medycznego oraz kierowników podmiotów leczniczych. Dziękuję także wszystkim dawcom i ich bliskim za dar życia dla drugiego człowieka”.
Struktura przeszczepień w 2025 roku
W 2025 r. wykonano:
- 2298 przeszczepień od dawców zmarłych,
- 106 przeszczepień od dawców żyjących,
- 1650 przeszczepów tkanek oka,
- 55 przeszczepień narządów pobranych za granicą (w ramach współpracy międzynarodowej).
Dzięki transplantacji uratowano życie 2404 pacjentów.
Dynamiczny wzrost liczby przeszczepów
Od kilku lat Polska notuje systematyczny wzrost aktywności transplantacyjnej:
liczba dawców: +100 proc. (w porównaniu do 2020 r.),
przeszczepy nerek: +80 proc. (vs 2021 r.),
przeszczepy wątroby: +160 proc. (vs 2020 r.),
przeszczepy płuc: +45 proc. (vs 2020 r.).
Kluczową rolę odgrywają szpitale aktywnie zgłaszające dawców oraz rodziny, które respektują wolę bliskich.
Jeden dawca może uratować co najmniej sześć osób
Po śmierci można przekazać do przeszczepienia:
- nerki, serce, płuca, wątrobę, trzustkę,
- rogówki oraz inne tkanki (skóra, kości, zastawki serca).
Jeden dawca może uratować życie nawet sześciu pacjentów.
Za życia możliwe jest również oddanie nerki, fragmentu wątroby lub komórek krwiotwórczych.
Kto może zostać dawcą? Zasada domniemanej zgody
W Polsce obowiązuje zasada, że narządy mogą zostać pobrane po śmierci od każdej osoby, która nie zgłosiła sprzeciwu.
Sprzeciw można wyrazić poprzez:
- wpis do Centralnego Rejestru Sprzeciwów,
- pisemne oświadczenie,
- ustne oświadczenie potwierdzone przez świadków.
Ważnym elementem pozostaje rozmowa z bliskimi i poinformowanie ich o swojej woli.
Wsparcie państwa i nowe technologie w transplantologii
Narodowy Program Transplantologii dysponuje budżetem 100 mln zł rocznie. Środki są przeznaczane m.in. na:
- doposażenie oddziałów Anestezjologii i Intensywnej Terapii,
- rozwój sieci koordynatorów transplantacyjnych,
- wsparcie szpitali pediatrycznych,
- rozwój technologii perfuzji narządów, która poprawia ich jakość i zwiększa dostępność przeszczepień.
W 2025 r. podpisano 56 umów na zakup sprzętu medycznego o wartości 17,5 mln zł, w tym z 8 szpitalami pediatrycznymi.
Ogólnopolski Dzień Transplantacji – historia i znaczenie
Ogólnopolski Dzień Transplantacji obchodzony jest od 2005 roku – w rocznicę pierwszego udanego przeszczepu nerki w Polsce, który odbył się w 1966 r. w Warszawie.
W 2025 r. świętowano również 40-lecie pierwszego udanego przeszczepu serca w Polsce, wykonanego w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu – wydarzenia, które zapoczątkowały nową erę w polskiej medycynie.
Czytaj też:
„To rzadkość w Polsce i na świecie”. Spektakularna transplantacja nerek