Eksperymentalny lek surwodutyd może okazać się jednym z najciekawszych nowych kandydatów w leczeniu otyłości i chorób metabolicznych. Najnowsze wyniki badań fazy III pokazują nie tylko znaczącą redukcję masy ciała, ale także wyraźne zmniejszenie ilości tłuszczu trzewnego oraz stłuszczenia wątroby – dwóch czynników silnie związanych z ryzykiem powikłań metabolicznych.
Dane zaprezentowano podczas Sesji Naukowych Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego (ADA 2026) oraz opublikowano równocześnie na łamach „The New England Journal of Medicine” i „Nature Medicine”.
Redukcja masy ciała przekroczyła 16 proc.
W badaniu fazy III SYNCHRONIZE 1 oceniano skuteczność surwodutydu u dorosłych z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy typu 2. Po 76 tygodniach terapii średnia redukcja masy ciała wyniosła 16,6 proc. w grupie leczonej, wobec 3,2 proc. w grupie placebo. Różnica była istotna statystycznie. Jednocześnie szczegółowa analiza składu ciała wykazała, że utrata masy dotyczyła przede wszystkim tkanki tłuszczowej.
Mniej tłuszczu trzewnego, więcej korzyści metabolicznych
Szczególną uwagę ekspertów zwrócił wpływ terapii na tkankę tłuszczową trzewną, uznawaną za jeden z najważniejszych czynników ryzyka chorób metabolicznych i sercowo-naczyniowych.
W grupie otrzymującej najwyższą dawkę leku objętość tłuszczu trzewnego zmniejszyła się nawet o 34 proc. w porównaniu z wartościami wyjściowymi. Jednocześnie udział utraty beztłuszczowej masy ciała stanowił nie więcej niż 10,8 proc. całkowitej utraty masy tkanek. Oznacza to, że większość utraconej masy stanowiła tkanka tłuszczowa, a nie mięśnie czy inne struktury beztłuszczowe.
– U osób z otyłością redukcja masy ciała stanowi dopiero część rozwiązania problemu. Istnieje pilna potrzeba terapii, które będą nie tylko skutecznie redukowały masę ciała, ale także oddziaływały na współistniejące schorzenia metaboliczne – podkreślił dr Lee Kaplan, dyrektor Instytutu Otyłości i Metabolizmu w Bostonie oraz przewodniczący komitetu wykonawczego programu SYNCHRONIZE.
Ponad 60 proc. mniej tłuszczu w wątrobie
Równie interesujące wyniki uzyskano w odniesieniu do stłuszczenia wątroby. W badaniu SYNCHRONIZE 1 zawartość tłuszczu w wątrobie zmniejszyła się nawet o 63,1 proc. po 76 tygodniach leczenia.
Dodatkowych danych dostarczyło badanie SYNCHRONIZE MASLD, obejmujące pacjentów z chorobą stłuszczeniową wątroby związaną z dysfunkcją metaboliczną (MASLD) oraz nadwagą lub otyłością.
Po 48 tygodniach leczenia aż 84,2 proc. uczestników osiągnęło co najmniej 30-procentową redukcję zawartości tłuszczu w wątrobie. Co więcej, u 61 proc. pacjentów doszło do normalizacji zawartości tłuszczu w tym narządzie. W grupie placebo odsetek ten wyniósł 5,7 proc.
Otyłość to nie tylko nadmiar kilogramów
Otyłość jest przewlekłą chorobą metaboliczną, która wykracza daleko poza samą masę ciała.
– Nadmiar tkanki tłuszczowej trzewnej jest znanym czynnikiem przyczyniającym się do dysfunkcji metabolicznej i pozostaje ściśle związany z zaburzeniami czynności wątroby – powiedział Shashank Deshpande, przewodniczący zarządu i dyrektor działu Human Pharma w Boehringer Ingelheim.
Według danych przytoczonych przez firmę nawet trzy czwarte osób z otyłością może mieć chorobę stłuszczeniową wątroby związaną z dysfunkcją metaboliczną, a u części z nich rozwija się bardziej zaawansowane stłuszczeniowe zapalenie wątroby (MASH).
Nadal lek eksperymentalny
Surwodutyd jest podwójnym agonistą receptorów glukagonu i GLP-1. Mechanizm działania ma jednocześnie wpływać na zmniejszenie apetytu, zwiększenie uczucia sytości oraz ograniczenie odkładania tłuszczu w wątrobie.
Lek pozostaje jednak terapią eksperymentalną i nie został jeszcze dopuszczony do stosowania klinicznego. Jego skuteczność i bezpieczeństwo są nadal oceniane w kolejnych badaniach fazy III, obejmujących m.in. pacjentów z cukrzycą typu 2, chorobami sercowo-naczyniowymi oraz zaawansowanymi chorobami wątroby.
Jeżeli kolejne wyniki potwierdzą dotychczasowe obserwacje, surwodutyd może stać się jednym z nowych narzędzi terapeutycznych wykorzystywanych nie tylko w leczeniu otyłości, ale także schorzeń metabolicznych związanych z nadmiernym gromadzeniem tkanki tłuszczowej.
Czytaj też:
Otyłość to choroba, nie „brak silnej woli”. Ewa Godlewska: pacjent potrzebuje leczenia, nie oceny