Orzeczenia medycyny pracy oraz towarzyszące im zalecenia będą dokumentami dostępnymi na Internetowym Koncie Pacjenta. Lekarz może już wystawić je elektronicznie, a dokument zostanie zapisany w systemie e-zdrowie jako część elektronicznej dokumentacji medycznej.
Cyfryzacja nie zmienia zakresu badań ani zasad, według których lekarz ocenia zdolność pacjenta do wykonywania pracy. Nowy jest przede wszystkim sposób wystawienia, przechowywania i udostępniania dokumentu.
Co zmienia się w 2026 roku?
Wprowadzanie elektronicznych dokumentów medycyny pracy odbywa się etapami:
od 15 lipca lekarze medycyny pracy mogą elektronicznie wystawiać również zalecenia;
do 17 października wystawianie orzeczeń w postaci elektronicznej jest dobrowolne;
od 18 października lekarze będą mieli obowiązek wystawiania orzeczeń lekarskich w postaci elektronicznej.
Do połowy października pacjent może więc nadal otrzymać dokument w dotychczasowej postaci. Od 18 października elektroniczne wystawianie orzeczeń stanie się obowiązującym standardem.
Jak lekarz wystawi e-orzeczenie?
Po przeprowadzeniu badania profilaktycznego lekarz wystawi orzeczenie w systemie elektronicznym. Dokument zostanie automatycznie zapisany jako element elektronicznej dokumentacji medycznej.
Samo badanie będzie przebiegało na dotychczasowych zasadach. Nie zmienią się także przesłanki, na podstawie których lekarz stwierdza brak przeciwwskazań albo istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku.
Pacjent będzie mógł poprosić podczas wizyty o wydruk elektronicznego orzeczenia.
Gdzie znaleźć dokument na IKP?
Orzeczenie będzie dostępne na Internetowym Koncie Pacjenta w zakładce:
„Dane medyczne” – „Medycyna pracy”.
Po zalogowaniu pacjent może:
- pobrać dokument w formacie PDF;
- sprawdzić termin jego ważności;
- zachować kopię na własnym urządzeniu;
- przekazać dokument pracodawcy, korzystając z uzgodnionego i bezpiecznego sposobu komunikacji.
Elektroniczny dostęp ograniczy ryzyko zgubienia papierowego orzeczenia. Ułatwi też sprawdzenie, kiedy trzeba będzie wykonać kolejne badanie.
Dlaczego orzeczenia może nie być na koncie?
Brak dokumentu na IKP nie musi oznaczać błędu systemu. Do 17 października placówki medycyny pracy nie mają obowiązku wystawiania i przekazywania orzeczeń w postaci elektronicznej. Jeżeli badanie odbyło się przed wejściem w życie obowiązku, a orzeczenie nie pojawiło się na koncie, placówka mogła wystawić je wyłącznie w dotychczasowej postaci. Pacjent powinien wówczas posługiwać się dokumentem otrzymanym w gabinecie lub skontaktować się z jednostką, w której wykonano badanie.
Kto potrzebuje orzeczenia medycyny pracy?
Orzeczenie jest wymagane przede wszystkim przy rozpoczynaniu zatrudnienia oraz podczas okresowych i kontrolnych badań profilaktycznych.
Potrzebują go m.in.:
- osoby przyjmowane do pracy;
- pracownicy kierowani na okresowe badania profilaktyczne;
- pracownicy wracający do pracy po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni;
- osoby, których stanowisko lub warunki pracy uległy zmianie w sposób wymagający ponownej oceny zdrowotnej.
Orzeczenie dotyczy możliwości wykonywania pracy na konkretnym stanowisku i w określonych warunkach. Lekarz może stwierdzić brak przeciwwskazań zdrowotnych albo ich istnienie.
Pracodawca nie może dopuścić pracownika do wykonywania pracy bez ważnego orzeczenia ani na stanowisku, którego dotyczy orzeczenie o przeciwwskazaniach zdrowotnych. Dalsze działania zależą od okoliczności konkretnej sprawy i odpowiednich przepisów prawa pracy.
Badania sanitarno-epidemiologiczne – odrębna kwestia
Osoby wykonujące pracę związaną z możliwością przeniesienia zakażenia na inne osoby, w tym niektóre prace przy żywności, mogą potrzebować orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych. Nie należy go automatycznie utożsamiać z orzeczeniem o zdolności do pracy na określonym stanowisku. Dokumenty te mają odrębne podstawy i służą innym celom, choć w praktyce mogą być potrzebne tej samej osobie.
Orzeczenie i zalecenia to nie to samo
Orzeczenie lekarskie rozstrzyga, czy dana osoba może wykonywać pracę na określonym stanowisku. Zalecenia wskazują natomiast, jak zorganizować pracę, aby była bezpieczniejsza i lepiej dostosowana do potrzeb pracownika.
Lekarz może zalecić na przykład:
- wykonywanie pracy w okularach korekcyjnych;
- regularne przerwy od pozycji siedzącej;
- zmianę wyposażenia lub organizacji stanowiska;
- ograniczenie określonych obciążeń.
Zalecenia nie są tym samym co orzeczenie o zdolności do pracy. Pracodawca powinien jednak uwzględniać je przy realizowaniu obowiązków związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy.
Kolejne dokumenty dostępne online
Orzeczenia medycyny pracy i towarzyszące im zalecenia poszerzają listę elektronicznych dokumentów medycznych dostępnych na IKP. Pacjenci mogą już znaleźć tam m.in.:
- e-recepty,
- e-skierowania,
- indywidualne plany opieki medycznej,
- e-zlecenia na wyroby medyczne,
- karty informacyjne z leczenia szpitalnego,
- informacje dla lekarza kierującego,
- karty odmowy przyjęcia do szpitala,
- wyniki badań laboratoryjnych z opisem,
- opisy badań diagnostycznych.
Elektroniczna postać ma ułatwić dostęp do dokumentacji, jej przechowywanie i przekazywanie. Od 18 października stanie się obowiązkowym standardem przy wystawianiu orzeczeń medycyny pracy.
Czytaj też:
Szkolenia BHP tylko na papierze? PIP alarmuje po analizie wypadków Czytaj też:
Mobbing w pracy. Nowe przepisy, obowiązki pracodawców i ochrona pracowników