Zespół stopy cukrzycowej należy do najpoważniejszych i najbardziej wyniszczających przewlekłych powikłań cukrzycy. W skrajnych przypadkach może prowadzić do martwicy tkanek, zakażenia kości, sepsy, a nawet amputacji palców, części stopy lub całej kończyny dolnej.
Problem jest szczególnie poważny, ponieważ choroba często rozwija się podstępnie. Pacjent może nie odczuwać bólu, nawet gdy na stopie pojawia się rana, owrzodzenie lub rozwija się zakażenie.
Nawet 250 tys. osób
Szacuje się, że w Polsce jest 4 mln osób z cukrzycą. Z tej grupy zespół stopy cukrzycowej, nazywany też cukrzycową chorobą stóp, może dotyczyć nawet 250 tys. osób.
– Ci pacjenci mają śmiertelność taką jak w chorobach nowotworowych. To jest 30 proc. śmiertelność w okresie pięciu lat, jeżeli nie stracą kończyny. A wśród tych, którzy tracą kończynę, 60 proc. nie przeżyje pięciu lat – mówił niedawno dr n. med. Przemysław Lipiński, prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran.
Tydzień Świadomości Stopy Cukrzycowej
Żeby minimalizować ryzyko tego groźnego powikłania, potrzebna jest zdecydowana profilaktyka. Jej elementem jest, organizowany zazwyczaj w listopadzie, Światowy Tydzień Świadomości Stopy Cukrzycowej. To międzynarodowa inicjatywa zapoczątkowana przez organizację D-Foot International, której celem jest promowanie szeroko pojętej profilaktyki i opieki nad chorymi z cukrzycową chorobą stóp poprzez działania edukacyjne, doradcze oraz prowadzenie badań naukowych w tym zakresie.
W Polsce akcję organizuje Polskie Towarzystwo Leczenia Ran. W tym roku już po raz piąty. PTLR chce zwiększać świadomość pacjentów na temat powikłań, jakie niesie za sobą cukrzyca, które mogą prowadzić do amputacji kończyny dolnej.
– Chcielibyśmy zaapelować do wszystkich pacjentów, którzy mają cukrzycę, do osób, które w rodzinie mają chorego na cukrzycę, aby przyszły do ośrodków, które podjęły taką akcję, a jest ich około 60 i zbadały swoje stopy – mówiła prof. Beata Mrozikiewicz-Rakowska, była prezes PTLR.
Bezpłatne badanie stóp
Akcja trwa w dniach 13–20 listopada. Na badanie mogą zgłosić się pacjenci z rozpoznaną cukrzycą, będący w trakcie jej leczenia. Akcja nie jest skierowana do pacjentów, którzy są obecnie w trakcie leczenia ran w przebiegu cukrzycowej choroby stóp.
Badania jest proste i trwa około 10 minut. Składa się z kilku elementów:
- Ocena czucia w obrębie stóp pod kątem występowania zaburzeń mogących wskazywać na neuropatię cukrzycową.
- Ocena ukrwienia kończyn dolnych poprzez ocenę tętna na tętnicach stopy.
- Identyfikacja czynników ryzyka rozwoju powikłań w obrębie stóp.
- Krótka konsultacja edukacyjna dotycząca codziennej profilaktyki i właściwej pielęgnacji stóp.
Badanie czucia jest nieinwazyjne i nie wymaga szczególnego przygotowania. Osoba przeprowadzająca badanie przykłada do skóry cienkie, elastyczne włókno, nazywane monofilamentem, a pacjent informuje, czy odczuwa dotyk.
Mapa placówek oferujących darmowe badania stopy cukrzycowej znajduje się na stronie Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Jest ich ponad 60.
W ubiegłorocznej edycji przebadano 799 pacjentów z cukrzycą. Badania przeprowadzono w 73 placówkach medycznych oraz 10 wojewódzkich oddziałach Narodowego Funduszu Zdrowia.
Czytaj też:
Eksperci: Trzy proste zmiany znacznie zmniejszają ryzyko cukrzycy Czytaj też:
Klucz do zdrowia w cukrzycy. Najważniejsze zasady. „Szansa na dłuższe życie”