Dzień Babci i Dzień Dziadka to nie tylko dzień, aby spotkać się czy porozmawiać ze starszymi członkami rodziny, ale też moment, aby zwrócić uwagę na seniorów i ich coraz większą obecność w populacji. Szacuje się, że w Polsce w 2035 r. osoby powyżej 65. roku życia mogą stanowić nawet 30 proc. populacji. To spore wyzwanie zdrowotne, także w wymiarze jednostki. Żeby cieszyć się jak najdłużej życiem w dobrym zdrowiu, ważne jest przestrzeganie najważniejszych zasad profilaktyki.
Oto one.
Szczepienia – ochrona przeciwko groźnym chorobom
Jednym z najważniejszych elementów profilaktyki zdrowotnej w wieku senioralnym są szczepienia ochronne. Szczepienia osób starszych znacząco zmniejszają ryzyko ciężkiego przebiegu chorób zakaźnych, hospitalizacji i powikłań.
Seniorzy powinni szczególnie zwracać uwagę na szczepienia przeciwko grypie, COVID-19, pneumokokom czy krztuścowi. To nie tylko ochrona własnego zdrowia, ale także troska o najbliższych – wnuki, rodzinę i osoby z obniżoną odpornością. Warto korzystać z dostępnych programów zdrowotnych i konsultować się z lekarzem lub pielęgniarką, aby dobrać szczepienia odpowiednie do wieku i stanu zdrowia.
Seniorom przysługują darmowe szczepionki, dotyczy to m.in. preparatów przeciwko grypie, przeciwko pneumokokom, jeśli występuje u nich zwiększone ryzyko choroby pneumokokowej oraz przeciwko półpaścowi, jeżeli zachodzi większe ryzyko zachorowania na półpasiec. Darmowa jest również szczepionka przeciwko COVID-19, dotyczy to wszystkich dorosłych.
Warto pamiętać, że w wybranych aptekach można wykonać za darmo aż kilkanaście różnych szczepień.
Zdrowia dieta
Odpowiednia dieta ma ogromny wpływ na samopoczucie, odporność i sprawność fizyczną w starszym wieku. Ważne, aby dieta seniorów była urozmaicona, bogata w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, dobrej jakości białko oraz zdrowe tłuszcze. Regularne posiłki, odpowiednie nawodnienie oraz ograniczenie soli i cukru pomagają zapobiegać chorobom serca, cukrzycy i osłabieniu mięśni. Zdrowe odżywianie to nie restrykcje, lecz codzienne, rozsądne wybory wspierające organizm.
Aktywność fizyczna
Aktywność fizyczna jest jednym z filarów zdrowego starzenia się. Nawet umiarkowany ruch – spacery, ćwiczenia rozciągające, gimnastyka czy taniec – poprawia równowagę, siłę mięśni i samopoczucie psychiczne. Regularny ruch zmniejsza ryzyko upadków, wspiera pamięć i pomaga zachować niezależność w codziennym życiu. Najważniejsze, aby aktywność była dostosowana do możliwości i stanu zdrowia oraz sprawiała przyjemność.
Dobre relacje
Wartościowe relacje z ludźmi mogą wpływać na poprawę kondycji psychicznej i emocjonalnej. Utrzymywanie kontaktu z rodziną, przyjaciółmi czy sąsiadami może wpływać na zmniejszenie stresu i poprawić ogólne samopoczucie. Warto korzystać z każdej okazji do kontaktu. Może to być zarówno spotkanie, jak i rozmowa telefoniczna.
Z drugiej strony nie warto tracić czasu na toksyczne relacje.
Zdrowy umysł
Aby jak najdłużej zachować dobrą kondycję umysłu, warto przypomnieć seniorom zasady, które będą temu sprzyjać:
- Zmieniaj trasę, którą spacerujesz lub idziesz na zakupy.
- Graj w gry planszowe, karciane, szachy.
- Rozwiązuj krzyżówki.
- Czytaj książki lub słuchaj audiobooków.
- Ucz się na pamięć krótkich wierszyków lub cytatów.
- Licz w pamięci.
- Korzystaj z oferty instytucji kultury.
Zdrowy sen
Bywa, że seniorzy skarżą się na problemy ze snem. Jego niedobory prowadzą do zachwiania wielu procesów zachodzących w organizmie człowieka. Bezsenność utrudnia regenerację organizmu, powoduje, że nie czujesz się w pełni wypoczęty.
Co można zrobić?
- Zadbaj o zaciemnienie sypialni, używając rolet lub zasłon. Jeśli potrzebujesz, użyj zatyczek do uszu lub maski na oczy.
- Utrzymuj optymalną temperaturę w sypialni, zazwyczaj 18-20℃.
- Staraj się kłaść i wstawać o zbliżonych porach, aby utrzymać naturalny rytm dobowy. Kluczowa jest zwłaszcza pora wstawania.
- Unikaj patrzenia w ekran przed snem. Niebieskie światło emitowane przez ekrany telefonów, tabletów i laptopów może utrudniać zasypianie.
- Ogranicz picie alkoholu. W przeciwnym razie, zamiast wypocząć, będziesz spać niespokojnie.
Czytaj też:
Jak być aktywnym seniorem? 6 filarów zdrowia i długowiecznościCzytaj też:
Wystarczy to robić dwa razy w tygodniu, a zmniejszy się ryzyko demencji