Narodowe Centrum Badań i Rozwoju podpisało kilkanaście umów o dofinansowanie w ramach programu Nowe technologie w obszarze bezpieczeństwa i obronności państwa. Na program o nazwie PERUN zostanie w sumie przekazane niemal 724 mln ze środków Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
– Piszemy nową historię polskiego wojska, polskiego systemu obrony, nową historię bezpieczeństwa Polski. Każda taka umowa oddala ryzyko ataku na Polskę. Ten, kto ma więcej pomysłów, lepsze technologie, będzie wygrywał przyszłe konflikty albo – co dla nas najważniejsze – będzie zniechęcał tych, którzy mieliby zamiary zrobić nam jakąkolwiek krzywdę – mówił premier Donald Tusk.
Szybko wykryć zagrożenie
Jednym z dofinansowanych (w wys.15,1 mln zł) projektów jest GNOFOS, czyli „Szybka diagnostyka polowa zatruć związkami fosforoorganicznymi”. Wykonawcy to: Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy, Dynamic Safety Corporation sp. z o.o., Uniwersytet Łódzki oraz Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego. Dofinansowanie: 15,1 mln zł.
Projekt ma na celu opracowanie przenośnego zestawu diagnostycznego do szybkiego wykrywania zatruć związkami fosforoorganicznymi w warunkach polowych. Urządzenie pozwoli szybko wykryć zagrożenie i podjąć właściwe leczenie. Oznacza to zwiększenie szans na uratowanie życie żołnierza. "Jak to ważne, nie trzeba nikogo przekonywać" – podkreślano podczas podpisywania umowy. Podpisał ją gen. broni prof. Grzegorz Gielerak, dyrektor WIM.
Szczególne wyzwanie dla służb medycznych
Zatrucia wywołane bojowymi środkami trującymi z grupy związków fosforoorganicznych (OP) stanowią szczególne wyzwanie dla służb medycznych ze względu na wysoką toksyczność i natychmiastowe działanie tych substancji oraz brak zadowalająco skutecznych metod leczenia. Dlatego istotnym czynnikiem decydującym o powodzeniu działań ratowniczych jest szybkie rozpoznanie zatrucia – wyjaśnia instytut.
Charakterystyczny obraz kliniczny zatrucia związkami OP jest związany z nieodwracalnym hamowaniem aktywności acetylocholinoesterazy (AChE). Jednak w pewnych przypadkach może on prowadzić do błędnego rozpoznania, np. wskazującego na przedawkowanie opioidów. Ponadto w przypadku narażenia na związki OP drogą przezskórną, objawy zatrucia mogą pojawić się nawet z kilkugodzinnym opóźnieniem. Dlatego wyniki badań laboratoryjnych potwierdzających zatrucie są ważnym czynnikiem determinującym dalsze postępowanie medyczne.
WIM wyjaśnia, że efektem końcowym realizacji projektu będzie demonstrator technologii na VI poziomie gotowości technologicznej, czyli przenośny fotometr, system reakcyjny – zestaw odczynników i akcesoriów do pobrania próbek krwi i wykonania analizy, protokół badawczy i wartości referencyjne aktywności AChE krwinkowej i BChE w populacji opracowane na podstawie pomiarów wykonanych przy pomocy prototypu urządzenia i metody referencyjnej.
