Dokąd zmierza polska ochrona zdrowia? To pytanie jest motywem przewodnim wydania specjalnego „Wprost o Zdrowiu”. Wrześniowy numer pokazuje system z kilku perspektyw – decydentów, lekarzy, ekspertów, przedstawicieli sektora farmaceutycznego i, co szczególnie ważne, samych pacjentów. Choć polska medycyna dysponuje bowiem coraz skuteczniejszymi metodami diagnostyki i leczenia, równie ważne pozostają sposób organizacji opieki, szybkość dostępu do terapii, profilaktyka oraz relacja między pacjentem a personelem medycznym.
Co zmieni się w refundacji?
Jednym z najważniejszych tematów numeru są zmiany systemowe i polityka lekowa. Wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk mówi o efektach inwestycji finansowanych z KPO, bezpieczeństwie lekowym oraz priorytetach refundacyjnych na drugą połowę 2026 roku. Wśród nich wymienia onkologię i hematoonkologię, choroby rzadkie oraz przebudowę programów lekowych. Resort chce również patrzeć nie tylko na liczbę refundowanych terapii, ale na całą ścieżkę chorego – od diagnostyki do rozpoczęcia właściwego leczenia.
O planowanej nowelizacji ustawy refundacyjnej mówi z kolei Mateusz Oczkowski. Jak wskazuje, projekt urósł do największej nowelizacji ustawy refundacyjnej w historii i obejmuje ponad 200 zmian. Jednym z nowych rozwiązań ma być możliwość wezwania firmy przez ministra zdrowia do złożenia wniosku refundacyjnego.
ABM: badanie powinno zmieniać praktykę
W numerze rozmawiamy także z dr hab. Anną Kowalczuk, prezes Agencji Badań Medycznych. Podkreśla ona, że rolą ABM nie powinno być wyłącznie finansowanie projektów. Badania mają dostarczać danych pomocnych przy podejmowaniu decyzji klinicznych, organizacyjnych i refundacyjnych, a ich wyniki powinny mieć szansę przełożyć się na codzienną praktykę.
Agencja chce mocniej koncentrować środki m.in. na onkologii, chorobach sercowo-naczyniowych, metabolicznych i neurodegeneracyjnych. Ambicją ma być również rozwijanie w Polsce kompetencji związanych z terapiami genowymi i komórkowymi, w tym CAR-T.
Innowacja ma mieć wartość dla pacjenta
Osobną część wydania poświęcamy farmacji i innowacjom. Eksperci i przedstawiciele firm odpowiadają m.in. na pytania o bezpieczeństwo lekowe, dostęp do nowoczesnych terapii, znaczenie badań klinicznych i potrzebę skracania drogi od diagnozy do leczenia.
W numerze znalazła się również analiza wpływu amerykańskiej polityki lekowej na europejski rynek autorstwa prof. Marcina Czecha i Zbigniewa Gajewskiego, a także rozmowy m.in. z Zuzaną Remrovą, Victorią Tian, Martyną Jastrzębską, Magdaleną Paradzińską, Krisztianem Toką, Michałem Opuchlikiem i Ewą Królikowską.
Polskie serca biją na alarm
Dużo miejsca poświęcamy chorobom cywilizacyjnym. Prof. Monika Szulińska mówi o otyłości jako przewlekłej chorobie wymagającej leczenia, a prof. Marek Gierlotka, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, alarmuje, że Polska przeznacza na profilaktykę znacznie mniej niż wynosi średnia unijna. Wskazuje na potrzebę systemowego podejścia do prewencji, rozwijania Krajowej Sieci Kardiologicznej i skracania drogi do skutecznych terapii.
Prof. Waldemar Banasiak zwraca uwagę na organizację opieki nad chorym kardiologicznym, a dr Małgorzata Czajkowska-Malinowska i prof. Karina Jahnz-Różyk omawiają nowe możliwości terapii biologicznych w POChP i astmie.
Onkologia: coraz bardziej precyzyjne leczenie
W części onkologicznej pokazujemy, jak zmienia się leczenie raka płuca, piersi, żołądka oraz nowotworów hematologicznych. Jednym z ważnych kierunków jest przenoszenie nowoczesnych terapii na wcześniejsze etapy choroby. W wybranych nowotworach, zwłaszcza agresywnych lub bardziej zaawansowanych miejscowo, nowoczesne leczenie okołooperacyjne coraz częściej uzupełnia chirurgię i może zwiększać szansę na trwałe wyleczenie.
Dr Katarzyna Pogoda mówi natomiast o coraz bardziej precyzyjnym doborze leczenia raka piersi do biologii nowotworu. Jak podkreśla, sama dostępność nowych terapii nie wystarcza – potrzebna jest diagnostyka pozwalająca ustalić, która pacjentka i w którym momencie może odnieść z nich największą korzyść.
W numerze piszemy również o nowych możliwościach leczenia chłoniaka z komórek płaszcza i przewlekłej białaczki limfocytowej, a także o kompleksowej opiece nad chorymi na raka płuca.
Reforma systemu i głos pacjentów
O potrzebie zmian mówi także dr Łukasz Jankowski, prezes Naczelnej Rady Lekarskiej. – Chcemy reformy całościowej, a nie wycinkowej – podkreśla, wskazując m.in. na potrzebę zwiększenia czasu lekarza dla pacjenta, ograniczenia biurokracji i lepszej koordynacji ścieżki chorego.
Prof. Michał Grąt opowiada z kolei o przesuwaniu granic współczesnej transplantologii. A w części „Okiem pacjentów” oddajemy głos osobom i organizacjom, które na co dzień widzą, czego w systemie nadal brakuje. Dominik Romiński mówi m.in. o konieczności stworzenia systemowej rehabilitacji dla chorych na szpiczaka.
Numer zamyka temat profilaktyki widzianej oczami organizacji pacjenckich. Ich przekaz jest wspólny: samo powiedzenie „zbadaj się” nie wystarczy. Potrzebne są konkretne zaproszenia, łatwy dostęp do badań, działania lokalne, dobre wykorzystanie IKP i programu Moje Zdrowie oraz skuteczna organizacja.
Wrześniowe „Wprost o Zdrowiu” pokazuje więc nie tylko, jak wiele zmieniło się w polskiej medycynie, lecz przede wszystkim stawia pytanie, jak sprawić, by postęp rzeczywiście trafiał do pacjentów. To właśnie oni są najważniejszym powodem, dla którego system ochrony zdrowia istnieje.
Czytaj też:
Onkologia odchodzi od leczenia narządu. Eksperci: trzeba leczyć człowieka Czytaj też:
Choroby cywilizacyjne odbierają lata życia. Eksperci: Nie czekajmy na powikłania Czytaj też:
Eksperci na Dniu Zdrowia z Wprost: Mamy unikatowe narzędzie w Europie Czytaj też:
Nowe terapie na wyciągnięcie ręki. Zmieniają perspektywę Czytaj też:
Eksperci apelowali na „Dniu Zdrowia z Wprost”. Ministerstwo zapowiada nowe terapie