Rak szyjki macicy to jeden z częściej diagnozowanych nowotworów wśród kobiet. Każdego roku na świecie odnotowuje się ok. 650 tys. nowych przypadków. W Polsce dochodzi średnio do 2,5 tys. nowych zachorowań rocznie. Rak szyjki macicy zajmuje ósme miejsce pod względem liczby rozpoznań nowotworów złośliwych wśród kobiet.
Rak szyjki macicy na wczesnym etapie jest wyleczalny w ponad 99 proc. przypadków. Dlatego tak ważna jest profilaktyka. Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia przypominają o nowym, bardziej skutecznym badaniu dostępnym w ramach programu profilaktycznego.
Badanie, które ratuje życie
Do tej pory kobiety mogły skorzystać z jednego badania – tradycyjnej cytologii. Badanie to jest mniej dokładne i w wielu przypadkach nie wszystkie komórki nowotworowe zostają wykryte.
Od jakiegoś czasu w programie profilaktyki raka szyjki macicy na NFZ dostępne są dwa badania: test HPV HR oraz cytologia na podłożu płynnym (LBC).
Najpierw wykonywany jest test HPV HR. To badanie molekularne, które wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku wywoływania raka szyjki macicy. Materiał do badania pobiera się wymazem z szyjki macicy. Cytologia płynna (LBC) wykonywana będzie tylko wtedy, gdy wynik testu HPV HR jest dodatni. Co ważne – nie trzeba wtedy ponownie pobierać wymazu, bo wykorzystuje się materiał z tego samego pobrania. Zakres i częstotliwość badań będzie zależał od wyników testów.
Z testu można skorzystać raz na 5 lat. Klasyczną cytologię można wykonać raz na 3 lata.
Co oznaczają wyniki testu?
Wyniki testu HPV HR wykonywanego w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy na NFZ są przekazywane przez placówkę, w której badanie zostało pobrane.
Jakie są możliwe wyniki?
- Wynik prawidłowy (ujemny): lekarz zaleci kolejne badanie po 3 lub 5 latach (czasem po 12 miesiącach, jeśli są ku temu wskazania).
- Dodatni wynik testu HPV HR: automatycznie, z tego samego pobrania, wykonana będzie cytologia płynna (LBC). Jeśli okaże się prawidłowa, trzeba będzie powtórzyć badanie za 12 miesięcy.
- Zmiany o charakterze dysplastycznym (nieprawidłowości w wyglądzie komórek): lekarz ginekolog skieruje na dalsze badania, tj. badanie kolposkopowe lub badanie kolposkopowe z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. Jeśli zajdzie potrzeba, konieczne będzie skierowanie do leczenia specjalistycznego lub na dalszą diagnostykę.
Komu przysługuje badanie?
Z darmowego testu HPV HR w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy mogą skorzystać kobiety w wieku od 25 do 64 lat. Badanie finansuje Narodowy Fundusz Zdrowia.
Do udziału w programie nie trzeba mieć skierowania. Wystarczy umówić się w poradni, która realizuje badania profilaktyczne w ramach NFZ.
Na badanie można się też umówić przez centralną e-rejestrację, poprzez IKP lub aplikację mojeIKP.
Czym różni się test HPV HR od klasycznej cytologii?
Większa czułość badania: test HPV HR wykrywa obecność wirusa, który może prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy, zanim pojawią się zmiany w komórkach. To, co go wyróżnia, to znacznie wyższa czułość niż cytologia. Oznacza to mniejsze ryzyko uzyskania wyniku fałszywie ujemnego, czyli takiego, w którym wynik wskazuje na brak choroby, mimo że zmiany nowotworowe są już obecne.
– Pacjentka sama decyduje, które badanie wybiera. Jako położna rekomenduję test w kierunku HPV HR, ponieważ to badanie jest bardziej skuteczne w profilaktyce raka szyjki macicy niż dotychczasowe badanie cytologiczne – mówi Zuzanna Kiepuszewska, położna, specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa położniczo-ginekologicznego, cytowana na stronie NFZ.
Czytaj też:
„Dziś pięć Polek umrze z tego powodu”. Objawy, których nie można lekceważyćCzytaj też:
Każdego dnia 5 Polek umiera z tego powodu. W ciągu roku walkę przegrywa ok. 2 tysięcy kobiet