Czynniki, które zmniejszają ryzyko zawału i innych zdarzeń sercowych, są powszechnie znane. To odpowiednia dieta, aktywność fizyczna, porzucenie palenia, kontrola masy ciała i kontrola parametrów związanych ze schorzeniami sercowo-naczyniowymi (m.in. ciśnienie tętnicze i cholesterol). Tymczasem okazuje się, że należy do tego dodać nowy element – mięśnie klatki piersiowej i pleców.
Mięśnie powiedzą ci o ryzyku
Tak wynika z badania przeprowadzonego przez naukowców z Uniwersytetu Edynburskiego, którzy wykorzystali sztuczną inteligencję do analizy skanów szpitalnych 1722 pacjentów, (w większości po 50. roku życia), którzy odczuwali ból w klatce piersiowej. Badanie było współfinansowane przez British Heart Foundation, a wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie „Radiology”.
Badanie wykazało, że osoby z większą gęstością mięśni w klatce piersiowej i plecach były mniej narażone na zawał serca lub śmierć w ciągu dekady po skanowaniu. To najczęściej osoby, które więcej ćwiczą, dzięki temu mają mocniejszy tułów.
Prof. Michelle Williams, główna autorka badania, uznała jego wyniki za tak przekonujące, że zaczęła chodzić na siłownię dwa razy w tygodniu i spacerować godzinę dziennie.
„To fascynujące odkrycie, że mięśnie szkieletowe mogą być powiązane z ryzykiem zawału serca. Mięśnie widoczne na skanach, które wykorzystaliśmy – angiografiach tomografii komputerowej naczyń wieńcowych (ang. CCTA) – to głównie mięśnie pleców, część mięśni piersiowych oraz mięśnie międzyżebrowe" – powiedziała.
„Dlatego teraz osobiście interesuję się ćwiczeniami takimi jak jazda na rowerze, plank i pilates, które lubię i które mogą mieć wpływ na te mięśnie. Potrzebujemy jednak więcej badań, aby lepiej zrozumieć, jak ćwiczenia fizyczne mogą wpływać na gęstość mięśni i jaki mogą mieć związek ze zdrowiem serca" – dodała.
Ćwicząc plecy i klatkę piersiową, zmniejszasz ryzyko zawału
Jak zaznacza BHF, w Wielkiej Brytanii każdego roku 350 tys. osób przechodzi badanie CCTA w celu wykrycia zwężeń, zatorów lub innych nieprawidłowości w tętnicach wieńcowych, dostarczających krew do mięśnia sercowego. To badanie jest elementem profilaktyki zawału serca.
Naukowcy z Uniwersytetu Edynburskiego dokładniej przeanalizowali zdjęcia, wykorzystując sztuczną inteligencję do analizy mięśni, narządów, kości i tkanki tłuszczowej w górnych partiach ciała. Sprawdzano kondycję mięśni szkieletowych, co się objawiało poziomem jasności w obrazie.
Gęstsze mięśnie wydają się jaśniejsze na wyniku badania, ponieważ odbija się od nich więcej promieni rentgenowskich. To tzw. echogeniczność. Jaśniejszy obraz wskazuje na lepszą jakość i gęstość mięśni i mniejszą zawartość tłuszczu. Ma to znaczenie, ponieważ tłuszcz w mięśniach – co wykazały wcześniejsze badania – wskazuje na większe ryzyko m.in. zawału i niewydolności serca.
Badacze porównali wygląd mięśni na skanach i porównali to – na podstawie dokumentacji medycznej – z zawałami serca i przedwczesnymi zgonami uczestników badania.
Obliczono, że każdy 10-punktowy wzrost jasności skanu, wskazujący na lepszą jakość mięśni i mniejszą zawartość tłuszczu, zmniejszał ryzyko zawału serca u danej osoby o 31 proc. Osoby te były również o 39 procent mniej narażone na śmierć w ciągu 10 lat od wykonania skanu.
Rozmiar mięśni nie miał znaczenia w ocenie ryzyka tych zdarzeń. Istotny był jedynie skład mięśni.
"Jest prawdopodobne, że osoby biorące udział w tym badaniu, które miały gęstszą masę mięśniową, były bardziej aktywne fizycznie, co może skutkować lepszym zdrowiem serca. To kolejny dowód na znaczenie i skuteczność ćwiczeń fizycznych" – powiedział prof. Bryan Williams, dyrektor naukowy i medyczny British Heart Foundation.
Przykłady ćwiczeń
Oto przykłady ćwiczeń poprawiających mięśnie klatki piersiowej i pleców.
Ćwiczenia na mięśnie klatki piersiowej:
- pompki,
- wyciskanie hantli na ławce płaskiej,
- wyciskanie (pompki) na ławce,
- wyciskanie hantli na podłodze,
- wyciskanie hantli na ławce skośnej,
- pompki z uniesionymi stopami.
Ćwiczenia na mięśnie pleców (z wykorzystaniem sprzętu):
- focze wiosło, w oparciu o ławkę skośną,
- wiosłowanie hantlem (kettlem) w podporze jedną ręką,
- martwy ciąg.
Ćwiczenia na mięśnie pleców (do wykonywania w domu):
- bird-dog,czyli klęk podparty z naprzemiennym prostowaniem ręki i nogi,
- odwodzenie ramion w pozycji leżącej – ruchy typu YTW,
- deska (plank) w wersji klasycznej lub uproszczonej,
- wymachy nóg w klęku podpartym,
- prostowanie nóg w leżeniu tyłem,
- skręty tułowia w leżeniu tyłem.
Czytaj też:
Kardiolog: Polak ma dwa razy większe ryzyko zawału niż Francuz. Wiemy, skąd różnice Czytaj też:
Naukowcy: Tym jedzeniem skracamy sobie życie. Ryzyko zawału i udaru rośnie dramatycznie