Prof. Dawid Murawa, chirurg onkologiczny, zrezygnował z funkcji dyrektora Szpitala Wojewódzkiego w Poznaniu. W rozmowie dla NewsMed/Wprost wyjaśnia, dlaczego podjął się kierowania placówką, co udało się zmienić i dlaczego uznał, że nie może dalej realizować swojej wizji rozwoju szpitala. Mówi o odmowach kontraktowania wysokospecjalistycznych procedur przez NFZ, 52 mln zł nieuzyskanego finansowania z KPO i potrzebach inwestycyjnych sięgających około 120 mln zł. Nie ukrywa rozczarowania działaniami instytucji odpowiedzialnych za funkcjonowanie ochrony zdrowia.
Anna Kopras-Fijołek, NewsMed/Wprost: Dlaczego podjął się pan profesor pełnienia funkcji dyrektora Szpitala Wojewódzkiego w Poznaniu? Miał pan profesor nadzieję, że uda się coś zmienić, czy nie o wszystkim wtedy wiedział?
Prof. Dawid Murawa: Mamy dwa wątki. Pierwszy to rzeczywiście prośba ze strony części władz samorządowych województwa, bym tę funkcję dyrektora objął, ze świadomością, że szpital po odejściu poprzedniego dyrektora pozostawiał naprawdę wiele do życzenia. Powiem szczerze: takich głębokich patologii, jeżeli chodzi o zaniedbania medyczne, jakie w tym szpitalu spotkałem, nie widziałem. To tak, jakby cofnąć się nie pięć lat, tylko trzydzieści.
Była więc koncepcja, żeby rozwijać szpital, w którym dużo rzeczy jest zaniedbanych, ale który jest dużą jednostką z potencjałem. Wzorując się na moich wizytach w różnych krajach Europy Zachodniej, uważałem, że da się w nim zrobić coś, co będzie miało ręce i nogi. Nadal uważam, że w tym szpitalu można mnóstwo rzeczy zrobić. Natomiast nasze zdania z panem marszałkiem są rozbieżne. Jeszcze wczoraj, przed moim wylotem na konferencję mieliśmy spotkanie, dosyć merytoryczne. Moje zdanie jest jedno: w tym szpitalu można zrobić więcej, tylko cała reszta musi chcieć. Jeżeli jednak mamy sytuację, w której Narodowy Fundusz Zdrowia wszystko neguje – w 100 %, nie w 80 % – mam poczucie, że realnego wsparcia ze strony właściciela szpitala, czyli samorządu województwa, nie ma, trudno cokolwiek tworzyć. W pojedynkę jest to ciężkie albo prawie niemożliwe. (…) Wiedza pana marszałka o medycynie jest zerowa – to nie jest ujma, ma od tego ludzi. Ludzi, którzy jednak tej wiedzy nie mają albo nie rozumieją tego.
Chcę jednak podkreślić, że na każdym oddziale tego szpitala dzieje się więcej niż wcześniej, zarówno pod względem liczby, jak i jakości wykonywanych procedur. To osiągnęliśmy.
Szpital nie otrzymał 52 mln zł z Krajowego Planu Odbudowy, o które się ubiegał. Dlaczego nie udało się pozyskać tych pieniędzy?
Nie ja przygotowywałem ten wniosek i nie było to w czasach, kiedy byłem dyrektorem. Taka możliwość została zaprzepaszczona, szpital nie otrzymał środków, ponieważ w wielu punktach oceny wniosków do KPO uzyskał zerowe punktacje. Jeżeli ktoś chce składać takie wnioski, powinien dwa, trzy lata wcześniej przygotowywać się do spełnienia określonych kryteriów. W mojej ocenie poprzednie dyrekcje nie zrobiły kompletnie nic.
Dla mnie dobitnym przykładem na nieprawidłowe działania jest kwestia onkologii. Mamy szpital, który ma około 900 łóżek, 2000 pracowników i bardzo dużo oddziałów zabiegowych pod jednym dachem. Kiedy tu przyszedłem, nie było ani koordynatora, ani działu koordynacji pakietu onkologicznego. Jedną z moich pierwszych decyzji było powołanie takiego działu. Dzisiaj pracuje w nim pięć osób. Jeżeli szpital nie miał takiej struktury, a starał się o środki na rozwój onkologii, to trudno mi zrozumieć, na co liczono.
Kolejny problem – 10 czy 12 lat temu zmieniano nazwy oddziałów. Na przykład oddział ginekologii i położnictwa otrzymał w nazwie ginekologię onkologiczną, a oddział chirurgii – chirurgię onkologiczną. Nazwy zmieniono, ale od tego czasu nie zrobiono odpowiednich kroków dotyczących kontraktowania tych dziedzin przez NFZ. To dla mnie naprawdę niezrozumiałe.
W którym momencie uznał pan profesor, że nie da się dalej realizować tego, co zamierzał? Co przelało czarę goryczy?
Problemów było więcej. Ale jeśli chodzi o moment, który bezpośrednio wpłynął na moją decyzję, odpowiedź jest bardzo prosta. Podjąłem ją praktycznie w ciągu jednego dnia. Szpital Wojewódzki w Poznaniu, dysponując grupą dobrych fachowców, wykonuje pewne unikatowe procedury zabiegowe. I otrzymujemy informację na piśmie, że nie mamy możliwości ich kontynuowania z uwagi na brak odpowiedniego kontraktu z NFZ. Co więcej, dowiadujemy się, że możemy pacjentów odesłać do innego województwa, do Dolnośląskiego Centrum Onkologii we Wrocławiu, bo jest to najbliższa jednostka wykonująca takie procedury. Przy czym część tych zabiegów była wykonywana u nas dzięki wsparciu zewnętrznych jednostek i fundacji, które przekazywały nam potrzebny system czy sprzęt całkowicie za darmo. Szpital nie ponosił z tego tytułu dodatkowych kosztów.
Jeżeli mamy taką sytuację, pacjenci się do nas zgłaszają, a my mamy im mówić, że odsyłamy ich do innego ośrodka, jako lekarz stwierdziłem, że nie mamy o czym rozmawiać. Dla mnie to absurd. To był moment, który zdecydował o mojej rezygnacji.
Chodzi między innymi o wysokospecjalistyczne leczenie pacjentów z rozsiewem nowotworu do otrzewnej?
Tak. Ten wątek ciągnął się dosyć długo. Jeszcze w zeszłym roku napisaliśmy wniosek o finansowanie procedur dotyczących pacjentów z rozsiewem nowotworowym do otrzewnej, ponieważ takich zabiegów nie wykonywano w żadnym szpitalu na terenie województwa wielkopolskiego. W odpowiedzi NFZ wskazał nam dwa miejsca: Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu i Szpital Uniwersytecki w Zielonej Górze. Tylko że procedury HIPEC i leczenia rozsiewów do otrzewnej w Zielonej Górze były wcześniej wykonywane przeze mnie. A ja już od dawna tam nie pracowałem. Jeżeli otrzymuję taką odpowiedź, mam poczucie, że nikt nie sprawdził rzeczywistej sytuacji. Uważam, że sposób działania NFZ w tym zakresie jest bardzo zły. Sprawność działania jest beznadziejna. To mój poważny zarzut wobec tej instytucji. Nie mogę mówić, że jest dobrze, skoro uważam, że jest fatalnie. Grają zdrowiem pacjentów w tym kraju.
Wygrała polityka?
Myślę, że tak. Szpitale są w dużej części polem działań polityków regionalnych i te wątki wzajemnie się przewijają. Kiedy chcemy i możemy wykonywać określone procedury, pacjenci do nas przyjeżdżają, a system mówi nam, że tego robić nie możemy, stajemy się jego niewolnikami. Ktoś inny w innym miejscu może, a my nie możemy. Mimo że mamy kadrę, doświadczenie i warunki do wykonywania tych zabiegów. Wydawałoby się, że logika mówi sama za siebie. Okazuje się, że nie.
Bardzo krytycznie oceniam działania NFZ i obecnego kierownictwa Ministerstwa Zdrowia. Mam poczucie, że decyzje nie zawsze wynikają z przesłanek merytorycznych. Nie jestem politykiem, nie należę do żadnego ugrupowania. Mówię o tym, co obserwuję w ochronie zdrowia, w obecnym zarządzaniu MZ i NFZ – to jest po prostu głęboka patologia i ignoranctwo.
Patrząc na to, co się wydarzyło i czego nie udało się zrobić, żałuje pan profesor, że podjął się kierowania szpitalem?
Nie żałuję. Uważam, że zostawiam szpital w zdecydowanie lepszej sytuacji niż ta, którą zastałem. Mamy uporządkowane oddziały, na których przeprowadziliśmy największe zmiany. Działają one w oparciu o nową, lepszą kadrę, która rozbudowała ich możliwości.
Laryngologia, ginekologia, neonatologia i chirurgia – to dziedziny, w których zaszły największe zmiany. Moje odejście nie oznacza, że to wszystko nagle zniknie. Szpital bardzo istotnie zwiększył zakres działalności tych oddziałów i liczbę wykonywanych procedur. Uważam, że z czasem powinno się to przełożyć również na korzystniejsze wyniki finansowe.
Wcześniej szpital bazował przede wszystkim na procedurach limitowanych. Obecnie wykonuje również znaczną liczbę świadczeń nielimitowanych. To ważne, ponieważ w przypadku procedur limitowanych część świadczeń wykonywanych ponad kontrakt nie jest rozliczana w sposób, który zapewniałby szpitalowi stabilność finansową. Mam nadzieję, że osoby, które zostają w szpitalu, zarówno na oddziałach, jak i w administracji, będą mogły kontynuować rozpoczęte działania. Moi współpracownicy pytają, czy nadal będzie ze mną kontakt i czy będzie możliwość współpracy. Odpowiadam, że jak najbardziej.
Czego najbardziej potrzebuje teraz Szpital Wojewódzki w Poznaniu?
Przede wszystkim rzeczywistego kontraktowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia tych dziedzin, w których szpital się rozwija. Podam przykład chirurgii klatki piersiowej, czyli torakochirurgii. Wykonujemy określone procedury z tego zakresu, ale rozliczamy je w ramach kontraktu dotyczącego chirurgii ogólnej. Można tak robić, ale jest to mniej opłacalne dla szpitala. Uzyskanie odpowiedniego kontraktu poprawiłoby możliwości rozwoju tej dziedziny. Takich obszarów mamy co najmniej kilka.
Druga kwestia to ogromne potrzeby inwestycyjne. To, co udało nam się zrobić przy wsparciu finansowym samorządu województwa, mimo braku środków z KPO, jest nadal kroplą w morzu potrzeb.
Ile pieniędzy potrzeba?
Na remonty starych oddziałów – około 45 mln zł. Jeżeli uwzględnimy również pozostałe inwestycje i potrzeby sprzętowe, to według naszych obliczeń szpital powinien otrzymać zastrzyk finansowy w wysokości około 120 mln zł.
Jest jeszcze trzecia rzecz, moim zdaniem najważniejsza: utrzymanie kadry, którą mamy i którą rozbudowaliśmy. W wielu oddziałach kadra była zdziesiątkowana. Trzeba było szukać nowych ludzi, odbudowywać zespoły i wdrażać nowe pomysły. Dbanie o tych pracowników i dalsze rozwijanie zespołów jest niesłychanie ważne. Mam nadzieję, że nowa dyrekcja będzie to kontynuowała.
Wspominał pan profesor również o pomyśle połączenia szpitala przy Lutyckiej z innymi jednostkami samorządu województwa. Czy nadal uważa pan profesor, że to właściwy kierunek?
Tak. Wielokrotnie przedstawiałem propozycję konsolidacji szpitala z innymi jednostkami samorządu województwa. Jeżeli spojrzymy na to, co dzieje się w Wielkopolsce, chociażby na konsolidację szpitala uniwersyteckiego w dużą strukturę, to uważam, że również w przypadku Szpitala Wojewódzkiego trzeba poważnie myśleć o takim rozwiązaniu. Niestety, moja propozycja trafiała w próżnię. Nie otrzymałem wiążących informacji dotyczących dalszych działań. Mam poczucie, że ten temat jest przesypiany. Szkoda, ponieważ to duży szpital, który mógłby odegrać znacznie ważniejszą rolę w regionie.
Jeden z samorządowców powołuje się na słowa Marszałka Województwa Wielkopolskiego, że powierzenie kierowania szpitala lekarzowi to był eksperyment...
Jeżeli ktoś chce nazywać to eksperymentem, proszę bardzo. Powiedziałbym jedno: szpital został pobudzony do działania. I to nie ma nic wspólnego z eksperymentem. Skoro już używamy tego słowa, to w większości obszarów, które wcześniej wymagały zmian, eksperyment się udał. Mógłby udać się bardziej. Natomiast dalsza kontynuacja z moim udziałem nie jest możliwa.
Jako lekarz odpowiadam za pacjentów, którzy zgłaszają się do mnie z całej Polski. Nie mogę im mówić, że mam duży szpital, jestem jego dyrektorem, a mimo to nie mogę wykonywać określonych wysokospecjalistycznych procedur. W takiej sytuacji trzeba dokonać wyboru. Dla mnie wyborem zasadniczym jest bycie lekarzem, a bycie dyrektorem – wyborem numer dwa. Jeżeli muszę wybrać między jednym i drugim, a przed taką rzeczywistością mnie postawiono, wybieram wersję numer jeden.
Czytaj też:
Strzelanina w Krakowie. Dwaj chirurdzy ruszyli na pomoc rannym policjantom. Jeden z nich później operował poszkodowanych Czytaj też:
Szczepionka na czerniaka coraz bliżej. Prof. Rutkowski: Ryzyko nawrotu spadło prawie o połowę