W środę Sejmowa Komisja Zdrowia poparła poprawki Senatu do nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, czyli tzw. lex szarlatan i skierowała projekt do Sejmu. Na piątkowym posiedzeniu Sejm zaakceptował te poprawki. Teraz już tylko ostatni etap wdrożenia ustawy, czyli podpis prezydenta.
Silniejsza ochrona pacjentów przed pseudomedycyną
Poprawki Senatu były autorstwa senackiego Biura Legislacyjnego i nie zmieniły merytorycznego sensu ustawy. Miały charakter legislacyjny i redakcyjny.
„Nowe przepisy wzmacniają ochronę pacjentów przed pseudomedycyną i oszustwami medycznymi. Lex Szarlatan zwraca uwagę na groźne skutki dezinformacji medycznej. Rzecznik Praw Pacjenta zyskuje skuteczniejsze narzędzia do szybkiego reagowania na działania zagrażające zdrowiu i życiu pacjentów” – pisze Ministerstwo Zdrowia w serwisie X.
Nowe uprawnienia obejmują publiczne ostrzeżenia i decyzje tymczasowe nakazujące natychmiastowe wstrzymanie szkodliwych działań jeszcze przed zakończeniem postępowania. Wzmocniona zostanie także rola Rzecznika Praw Pacjenta w sprawach cywilnych dotyczących naruszeń praw pacjenta, również w sprawach związanych ze śmiercią pacjenta.
Nowelizacja zakłada wyższe kary w przypadku naruszenia przepisów. To m.in.
- do 1 mln zł za naruszanie zbiorowych praw pacjentów,
- do 100 tys. zł za brak współpracy z RPP.
Zakaz stosowania praktyk pseudomedycznych
Ustawa wprowadza zakaz stosowania praktyk pseudomedycznych, zdefiniowanych jako:
- udzielanie świadczeń zdrowotnych, które stwarzają ryzyko uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia albo śmierci człowieka przez osobę niewykonującą zawodu medycznego.
- oferowanie lub stosowanie metod diagnostycznych lub leczniczych niebędących świadczeniem zdrowotnym, w przypadku których wprowadza się pacjenta w błąd, że posiadają one właściwości świadczenia zdrowotnego.
Regulacja wprowadza również zakaz stosowania praktyk pseudomedycznych w zakresie diagnostyki lub leczenia małoletnich, chorób onkologicznych, ciężkich nieuleczalnych chorób lub zaburzeń psychicznych.
Po wejściu ustawy w życie żaden podmiot nie będzie mógł udzielać świadczeń zdrowotnych bez oficjalnego wpisu do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą i podejmować takich działań w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.
Ustawa reguluje także kwestie ziołolecznictwa – chodzi o oddzielenie legalnej, bezpiecznej i stosowanej od wieków fitoterapii, która często stanowi wsparcie tradycyjnego leczenia, od niebezpiecznego znachorstwa.
Ustawa nie zakazuje dietetyki
Autorzy nowelizacji – czyli MZ i RPP – podkreślają, że projekt nie ogranicza działalności dietetyków i takich usług jak kosmetologia, podologia, joga czy masaż.
„Dietetyk może edukować, układać jadłospisy i wspierać zmianę nawyków. Problemem byłoby twierdzenie, że sama dieta zastąpi insulinę, chemioterapię, leczenie psychiatryczne lub terapię choroby autoimmunologicznej” – wyjaśniają autorzy projektu.
Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec wyjaśniał, że w sytuacji, kiedy ma to swoje umocowanie naukowe, działania w tym zakresie nie będą podejmowane. „Diety są sprawdzoną metodą w leczeniu wielu chorób, np. nadciśnienia tętniczego. Ale jeżeli ktoś będzie twierdził, że jego cudowna dieta wyleczy nowotwór piersi – powinniśmy zareagować. Jeżeli ktoś w ramach zielarstwa będzie wskazywał, że ostropest plamisty jest na wątrobę, to jest zgodne z prawdą, ale jeżeli będzie twierdził, że pozwoli wyleczyć nowotwór nerki, powinniśmy działać” – mówił.
Ustawa trafi teraz do podpisu przez prezydenta, który decyzję musi podjąć w ciągu 21 dni. Regulacja ma wejść w życie po trzech miesiącach od ogłoszenia.
Czytaj też:
Rzecznik Praw Pacjenta: Skarg na Szpital Południowy przybywało. Ale dotyczy to też innych szpitali Czytaj też:
34 mln odszkodowań za błędy medyczne w 2025 roku. Część za zgon pacjenta