Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego przeanalizowali związek między preferowaną temperaturą napojów i częstością spożywania gorących napojów a ryzykiem wystąpienia raka płaskonabłonkowego i gruczolakoraka przełyku. Do badania wykorzystali dane niemal 980 tys. osób zgromadzone w dwóch brytyjskich zbiorach: Million Women Study (MWS) oraz UK Biobank. Jak podkreślają, to największe jak dotąd badanie sprawdzające istnienie tego związku. Wyniki zostały opublikowane w serwisie International Journal of Cancer.
Bardzo wysoka temperatura jest niebezpieczna
W okresie obserwacji wynoszącym średnio 14,2 roku (w badaniu MWS) oraz 11,1 roku (badanie UK Biobank) odnotowano 2348 nowych przypadków raka przełyku – 1045 przypadków raka płaskonabłonkowego oraz 1303 przypadki gruczolakoraka.
Spożywanie napojów w temperaturze określanej jako „bardzo wysoka” w porównaniu z temperaturą „umiarkowaną” wiązało się z trzykrotnie wyższym ryzykiem raka płaskonabłonkowego, ale nie wpływało na ryzyko gruczolakoraka.
Z kolei przy uwzględnieniu częstotliwości spożycia stwierdzono, że codzienne spożywanie co najmniej 6 porcji bardzo gorącej kawy czy herbaty wiązało się ze wzrostem ryzyka raka płaskonabłonkowego o 71 proc., natomiast w przypadku gruczolakoraka ten związek był niewielki.
Jak szacują autorzy badania we wnioskach, można by uniknąć 14 proc. przypadków raka płaskonabłonkowego przełyku w Wielkiej Brytanii, gdyby osoby deklarujące spożywanie napojów w temperaturze „bardzo wysokiej” piły je w temperaturze określanej w tym badaniu jako „wysoka”.
Naukowcy podkreślają, że „bardzo wysoka” temperatura kawy czy herbaty jest dość umownym określeniem, inaczej postrzeganym w różnych kulturach, ale przyjmuje się, że jest to 65-70 stopni C. Przypominają też, że Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem, działająca w ramach Światowej Organizacji Zdrowia, w 2016 oficjalnie stwierdziła, że gorące napoje są „prawdopodobnie rakotwórcze dla ludzi” i stanowią „jedną z prawdopodobnych przyczyn raka przełyku”. Uważa się, że zwiększają ryzyko zachorowania na te nowotwory poprzez uszkodzenie błony śluzowej przełyku z powodu działania zbyt wysokiej temperatury.
„Potrzebne są dalsze badania, aby precyzyjnie określić, jaka temperatura spożywanych napojów wiąże się z podwyższonym ryzykiem raka” – powiedziała dr Keren Papier z Zakładu Epidemiologii Nowotworów Uniwersytetu Oksfordzkiego, główna autorka badania.
Rak przełyku
Rak przełyku to agresywny nowotwór złośliwy układu pokarmowego, który rozwija się w ścianie przewodu łączącego gardło z żołądkiem. Przełyk jest strukturą położoną prawie w całości w klatce piersiowej, której jedyną funkcją jest transport pokarmu z jamy ustnej do żołądka.
Rak przełyku odpowiada za 2 proc. zachorowań na nowotwory złośliwe. Najczęstszą postacią jest rak płaskonabłonkowy, który stanowi 90 proc. przypadków. Pozostałe 10 proc. to rak gruczolakowy.
Jak podkreślają onkolodzy, rak przełyku występuje rzadziej niż inne nowotwory złośliwe, ale często rozwija się szybko i daje objawy dopiero w zaawansowanym stadium, co utrudnia wczesne rozpoznanie i pogarsza rokowanie.
Na raka przełyku mężczyźni zapadają trzy, cztery razy częściej niż kobiety, ryzyko poważnie wzrasta po przekroczeniu 40 roku życia
Wg Krajowego Rejestru Nowotworów w 2023 r. na raka przełyku zachorowały w Polsce 1442 osoby, zmarło 1556 osób.
W przypadku raka płaskonabłonkowego najpoważniejszymi czynnikami ryzyka są picie alkoholu, palenie papierosów i żucie tytoniu. Do tego dochodzi otyłość, element zwiększający niebezpieczeństwo pojawienia się wielu nowotworów.
Z kolei do raka gruczołowego (gruczolakoraka) w poważnym stopniu może się przyczynić otyłość, zwłaszcza otyłość brzuszna.
– Zostało to wielokrotnie udowodnione: choroba otyłościowa jest jednym z podstawowych czynników ryzyka rozwoju wielu nowotworów złośliwych, m.in. raka jelita grubego, raka trzustki, nerki, tarczycy, pęcherzyka żółciowego, oponiaka, raka przełyku (gruczolakoraka), wątroby, chorób hematologicznych (np. białaczki) – mówił w rozmowie z Wprost/NewsMed prof. Mariusz Wyleżoł.
Czytaj też:
„Szybko się rozwija i późno daje objawy”. Nowe wytyczne dotyczące nowotworów przełyku Czytaj też:
Prosta codzienna aktywność zmniejsza ryzyko 13 różnych nowotworów