Jak podkreśla Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec w podsumowaniu, liczba prowadzonych przez niego spraw systematycznie rośnie. To m.in. sprawy związane z odszkodowaniami za zdarzenia medyczne
34 mln na odszkodowania
W ubiegłym roku do RPP wpłynęło ponad 2 500 wniosków o przyznanie świadczenia z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych. Wydano ponad 1 314 decyzji, w tym 586 decyzji przyznających świadczenie kompensacyjne na łączną kwotę 34 mln zł.
Średnia kwota przyznanego świadczenia wyniosła ok. 58 tys. zł. Przyznane środki wsparły 352 osoby w procesie powrotu do zdrowia, a 234 osoby bliskie otrzymały świadczenie w związku ze śmiercią krewnego.
FKZM działa od 2022 r. Jego celem jest zapewnienie szybkiej, pozasądowej rekompensaty dla osób poszkodowanych w wyniku błędów medycznych.
Ochrona zbiorowych praw pacjentów
Departament Prawny w Biurze Rzecznika Praw Pacjenta w 2025 r. wszczął 429 postępowań zbiorowych. Bartłomiej Chmielowiec wydał w 2025 roku 419 decyzji dotyczących praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów. W obszarze tzw. receptomatów oraz dostępu do leków odurzających (medycznej marihuany) wydano 28 decyzji uznających stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów.
W 2025 roku RPP wydał również 24 decyzje nakładające na podmioty lecznicze kary za niezgodne z prawem postępowanie na łączną kwotę prawie 1,2 mln zł. Ponadto pracownicy Departamentu Prawnego brali udział w 60 rozprawach sądowych, zaopiniowali 91 projektów aktów prawnych, udzielili 55 interpretacji prawnych, m.in. dla podmiotów leczniczych.
Kwota 2 245 000 zł to wartość zadośćuczynień i odszkodowań (na mocy wydanych orzeczeń sądowych i zawartych ugód), które pacjentom przyniosły sprawy cywilne z udziałem Rzecznika w 2025 roku. Łącznie, w całym okresie działalności RPP, kwota ta wyniosła ponad 15 mln zł.
– Ochrona zbiorowych praw pacjentów, szczególnie w obszarze tzw. receptomatów, ale też działalności osób, które prowadzą leczenie niezgodne z aktualną wiedzą medyczną, czyli szarlatanów, to dla mnie priorytet. Procedowany projekt ustawy – tzw. lex szarlatan – powinien wejść w życie jak najszybciej, aby zapewnić skuteczniejsze narzędzia prawne ochrony pacjentek i pacjentów przed niebezpiecznymi praktykami pseudomedycznymi – mówi Bartłomiej Chmielowiec.
Prawie 1,5 tys. rozstrzygniętych spraw
W 2025 roku wydano 1 424 rozstrzygnięcia w ramach prowadzonych postępowań wyjaśniających w sprawach indywidualnych. Podjęto 6 698 spraw w ramach współpracy z podmiotami leczniczymi na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 9a oraz udzielono 10 624 pisemnych pouczeń i porad dla pacjentów.
Przy Rzeczniku Praw Pacjenta działa Telefoniczna Informacja Pacjenta (infolinia). W 2025 roku, w ramach całodobowych rozmów telefonicznych, udzielono ponad 87 tys. porad telefonicznych. Ponadto – na podstawie zgłoszeń pacjentów na infolinię – w sytuacjach zagrażających życiu lub zdrowiu i wymagających pilnego wsparcia podjęto ponad 1 300 interwencji pisemnych i telefonicznych w podmiotach leczniczych.
– W sytuacjach, gdy konieczne jest pilne wsparcie pacjenta w jego trudnej sytuacji związanej ze zdrowiem, pracownicy Biura Rzecznika podejmują działania interwencyjno‑wspierające w podmiotach leczniczych. Szybkie i skuteczne podjęcie działań ma na celu zapobieżenie naruszeniu praw pacjenta lub ograniczenie jego skutków, w szczególności w sytuacjach zagrażających zdrowiu i życiu pacjenta – mówi Chmielowiec.
Postępowania wyjaśniające oraz interwencje dotyczą również pacjentów objętych psychiatryczną opieką zdrowotną. W 2025 roku Departament Zdrowia Psychicznego wszczął 8 133 sprawy, w tym: 5 533 zgłoszenia wpływające od pacjentów, ich osób bliskich, innych osób i instytucji w sprawach dotyczących praw pacjentów psychiatrycznej opieki zdrowotnej oraz 2 475 inicjatyw własnych, w szczególności podejmowanych przez Rzeczników Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, oceniających realizację praw pacjenta w szpitalach psychiatrycznych.
W październiku uruchomiono bezpłatną infolinię „Helpline” dla osób chorych na chorobę Alzheimera lub inne zaburzenia otępienne oraz ich rodzin i opiekunów, współfinansowaną ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. W ciągu trzech miesięcy udzielono 766 porad telefonicznych oraz 20 porad pisemnych.
Czytaj też:
84-latek czekał na lekarza 16 godzin. Co na to Rzecznik Praw Pacjenta?Czytaj też:
Nie będzie podwyżek dla lekarzy w tym roku. MZ przedstawiło propozycje zmian