Wakacje, urlop i ciepła pogoda kojarzą się nie tylko z wypoczynkiem i opalaniem. To także konieczność zmagania się z komarami, bzyczącymi owadami, które potrafią uprzykrzyć niejeden wieczór. I tak jak w Polsce problemem są głównie swędzące ukąszenia, to w bardziej egzotycznych regionach te owady mogą być źródłem poważnych i niebezpiecznych dla zdrowia chorób.
Komary przenoszą groźne choroby
– Komary przenoszą szereg groźnych chorób: malarię, dengę, chikungunyę, Zika, żółtą febrę, japońskie zapalenie mózgu. Skuteczna ochrona wymaga wielowarstwowego podejścia – przypomina prof. Ernest Kuchar, specjalista pediatrii, chorób zakaźnych i medycyny podróży.
Ekspert wyjaśnia, że trzeba przede wszystkim zadbać o środki ochrony fizycznej.
To przede wszystkim:
- Odzież – długie rękawy, długie spodnie, skarpety, luźny krój (komary mogą kłuć przez obcisłą odzież).
- Moskitiery: spanie pod moskitierami impregnowanymi permetryną jest szczególnie ważne w obszarach występowania malarii (komary Anopheles są aktywne między zmierzchem a świtem).
- Siatki w oknach i drzwiach zapewniają szczelność pomieszczeń.
- Klimatyzacja – komary unikają klimatyzowanych pomieszczeń.
Repelenty – jakie rodzaje i jak stosować?
Prof. Kuchar zaznacza, że najskuteczniejsze preparaty na skórę to te zatwierdzone przez oficjalne instytucje np. amerykańskie EPA (Environmental Protection Agency).
Chodzi o:
- DEET w stężeniu 30-35 proc. – najszerzej stosowany, ma doskonały profil bezpieczeństwa, jest skuteczny przeciwko komarom i innym stawonogom,
- Pikarydyna (ikarydyna) 20 proc. – ma podobną skuteczność i czas działania jak DEET, ale ma przyjemniejszy zapach.
Ekspert podkreśla, że obie substancje wymagają ponownego nałożenia po kąpieli, intensywnym poceniu się lub co 4-6 godzin. Preparaty o kontrolowanym uwalnianiu zapewniają ochronę przez 10-12 godzin
Inne ważne zasady to:
- najpierw nałożyć krem z filtrem UV i pozwolić mu całkowicie wyschnąć, dopiero potem repelent (DEET zmniejsza skuteczność filtrów),
- unikać preparatów łączonych (filtr + repelent).
Trzeba też pamiętać, że preparaty z DEET i pikarydyną są bezpieczne, ale należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta.
Jak zabezpieczyć odzież?
Dodatkową ochronę może zapewnić nasączenie ubrań permetryną i pozostawienie do wyschnięcia. Permetryna wiąże się z tkaniną, zachowując właściwości odstraszające – należy ją ponownie nałożyć po około 5 praniach.
Dostępne są również gotowe ubrania, moskitiery i wkładki do śpiworów impregnowane permetryną. Produkty te są bezpieczne dla kobiet w ciąży.
Z kolei do zabezpieczenia pomieszczeń warto stosować spraye, urządzenia wyparowujące lub spirale zawierające pyretroidy.
Profilaktyka malarii
Prof. Kuchar dodaje, że w obszarach endemicznych malarii, oprócz ochrony przed ukąszeniami, konieczna jest chemoprofilaktyka zgodnie z wytycznymi, dostosowana do regionu podróży i wzorców oporności Plasmodium, pierwotniaków wywołujących tę chorobę.
Malaria występuje głównie w strefie klimatu tropikalnego i subtropikalnego. Aż ponad 90 proc. wszystkich zachorowań notuje się w Afryce Subsaharyjskiej (zwłaszcza w Nigerii, Demokratycznej Republice Konga, Mozambiku i Ugandzie). Choroba jest również obecna w niektórych regionach Azji Południowej, Azji Południowo-Wschodniej, Ameryki Środkowej i Południowej oraz Oceanii.
Szczególnie wysokie ryzyko występowania malarii obserwuje się w krajach o niskim poziomie dochodów, gdzie brakuje zasobów na skuteczną walkę z chorobą.
Czytaj też:
Szczepienia przed egzotycznymi wakacjami. Ekspert wskazuje, na co zwrócić uwagę Czytaj też:
Udało się wyeliminować chorobę obecną od kilku tysięcy lat