Post przerywany (Intermittent Fasting, IF) stał się w ostatnim czasie popularnym sposobem na odchudzanie. To model żywieniowy polegający na przeplataniu okien żywieniowych, czyli okresu jedzenia, z okresami postu, czyli momentów, kiedy powstrzymujemy się od spożywania.
Post przerywany stosowany jest według różnych schematów, najpopularniejszym jest 16:8, czyli 16 godzin postu i 8 godzin, kiedy jemy. Istnieją też schematy całodniowe polegające m.in. na dwóch dniach całkowitego lub częściowego ograniczenia jedzenia i pięciu dniach, w których nie ma żadnych ograniczeń kalorycznych.
Model odżywiania, czy pory jedzenia i powstrzymywania się od posiłków każda osoba może dostosować do swojego stylu życia i preferencji.
Korzyści ze stosowania
Jak zaznacza specjalistka Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej, niektóre badania potwierdzają, że post przerywany może obniżać wartość ciśnienia tętniczego, cholesterolu LDL i trójglicerydów oraz zmniejszać insulinooporność.
Badania wskazują również, że stosowanie postu przerywanego może sprzyjać utracie masy ciała. W przypadku wszystkich trzech głównych form postu przerywanego (post naprzemienny, dieta 5:2 i jedzenie z ograniczeniami czasowymi) u badanych odnotowano łagodną lub umiarkowaną utratę masy ciała, polegającą na utracie 3–8 proc.j masy ciała w czasie od 8 do 12 tygodni – pisze dietetyczka mgr Paula Gosa-Kwiatkowska.
Kto nie powinien korzystać z postu przerywanego?
Nie wszyscy mogą jednak korzystać z tej diety. Ekspertka NCEZ zaznacza, że podczas jej stosowania istnieje ryzyko wystąpienia hipoglikemii, dlatego stosowanie IF nie jest rekomendowane u osób z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, głównie mowa tu o cukrzycy.
Z kolei badanie przedstawione w 2024 r. podczas spotkania Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego, przeprowadzone na 20 tys. dorosłych osób wykazało, że osoby stosujące post oparty na 8-godzinnym czasie jedzenia miały o 91 proc. wyższe ryzyko zgonu z powodu chorób układu krążenia. To ryzyko dotyczyło w szczególności osób z chorobami serca i nowotworowymi.
Dlatego zaburzenia zdrowotne to zasadnicze przeciwwskazanie do stosowania postu przerywanego.
Ekspertka NCEZ podkreśla, że nie zaleca się stosowania postu przerywanego u osób, u których nadmierna redukcja masy ciała czy długotrwałe restrykcje mogą być niebezpieczne.
Dlatego post przerywany jest niewskazany w przypadku:
- dzieci i młodzieży
- seniorów,
- kobiet w ciąży i karmiących piersią,
- osób przyjmujących niektóre leki,
- osób z historią zaburzeń odżywiania.
Gosa-Kwiatkowska zaznacza, że ten rodzaj odżywiania może wyrządzić szkody, jeśli jest praktykowany zbyt często lub przez zbyt wiele kolejnych dni. Znaczne ograniczenie jedzenia może powodować działania niepożądane, takie jak bóle i zawroty głowy, odwodnienie, ogólne osłabienie, zmęczenie, rozdrażnienie, problemy ze snem, napady głodu oraz zaburzenia gospodarki hormonalnej (głównie u kobiet).
Z kolei spożywanie zbyt obfitych posiłków w czasie okna żywieniowego może nadmiernie obciążać przewód pokarmowy i sprzyjać wzdęciom, zaparciom czy objawom zgagi.
Czytaj też:
Poleca ją 98 proc. specjalistów. Najlepsza dieta 2026 według polskich dietetyków