Marskość wątroby to jedno z najpoważniejszych przewlekłych schorzeń tego narządu. To przewlekła postępująca choroba, w której zachodzi – spowodowany rozmaitymi czynnikami chorobotwórczymi – proces włóknienia miąższu wątroby, w wyniku czego zdrowa tkanka wątroby zostaje nieodwracalnie zniszczona i zastąpiona tkanką łączną (bliznowatą).
Choroba stanowi jedno z najważniejszych wyzwań współczesnej medycyny. Szacuje się, że Polsce może dotyczyć 1-2 proc. populacji.
Przyczyny marskości wątroby
Marskość wątroby to najczęściej końcowe stadium wielu przewlekłych chorób wątroby. Przyczyn może być wiele, to nie tylko alkohol.
– Marskość wątroby rozwija się latami, długo nie daje żadnych objawów. Czynnikami ryzyka jest nie tylko – jak powszechnie się uważa – nadużywanie alkoholu i niewłaściwe odżywianie, ale przede wszystkim niewykryte zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C – mówił NewsMedowi dr Leszek Kraj z Kliniki Onkologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Dzięki powszechnym szczepieniom przeciwko WZW typu B oraz nowoczesnym lekom działającym na wirusa HCV (powodującego WZW typu C) obecnie w mniejszym stopniu marskość wątroby powodowana jest zakażeniami.
Poważną przyczyną stają się zaburzenia metaboliczne. Przede wszystkim mowa o metabolicznej stłuszczeniowej chorobie wątroby (dawniej nazywanej niealkoholowym stłuszczeniem wątroby – NAFLD, obecnie określanej jako MASLD). Wynika ona z epidemii otyłości, cukrzycy typu 2 oraz zespołu metabolicznego.
MASLD należy do najczęściej występujących przewlekłych chorób wątroby na świecie. Może dotyczyć nawet 38 proc. dorosłych. Najnowsze szacunki mówią o 1,3 mld chorych w skali globalnej.
Marskość wątroby może być też spowodowana chorobami autoimmunologicznymi i genetycznymi, jak pierwotne zapalenie dróg żółciowych czy choroba Wilsona.
Ogólne objawy marskości wątroby
Marskość wątroby przez długi czas może się rozwijać bez wyraźnych objawów. U części chorych nieprawidłowości wykrywane są przypadkowo podczas wykonywania innych badań.
Z czasem pojawiają się symptomy choroby, jednak na tyle charakterystyczne, że często przypisywane są chwilowej niedyspozycji lub dolegliwościami ze strony układu pokarmowego.
Nieswoiste, ogólne, objawy marskości wątroby to najczęściej:
- ogólne osłabienie,
- zmęczenie i gorsza tolerancja wysiłku,
- zmniejszenie apetytu i spadek masy ciała,
- wzdęcia, nudności i wymioty,
- uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej,
- stan podgorączkowy
- problemy ze snem.
Bardziej zaawansowane sygnały
Wraz z rozwojem choroby mogą się pojawiać zmiany skórne, jak:
- żółtaczka skóry i białkówek oczu,
- świąd skóry,
- pajączki wątrobowe (naczyniaki) na klatce piersiowej, twarzy i kończynach górnych,
- rumienie na dłoniach i podeszwach,
- widoczne przebarwienia na paznokciach,
- większa skłonność do siniaków.
O znacznie zaawansowanej marskości wątroby mogą świadczyć:
- wodobrzusze – nagromadzenie płynu w jamie brzusznej,
- powiększenie wątroby,
- powiększenie śledziony,
- żylaki przełyku i żołądka,
- krwawienia z nosa i dziąseł;
- skurcze mięśni,
- obrzęki na nogach,
- poszerzenie naczyń żylnych na brzuchu,
- krwawienia w dolnym i górnym odcinku przewodu pokarmowego, spowodowane pękaniem żylaków,
- obrzęk ślinianek przyusznych,
- osteoporoza i większa łamliwość kości,
- przykurcz ścięgien palców dłoni (przykurcz Dupuytrena),
- ginekomastia u mężczyzn,
- zaburzenia miesiączkowania u kobiet,
- zaburzenia psychiczne.
W przypadku marskości wątroby o podłożu alkoholowym mogą się pojawiać także drgawki, zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej.
Żaden z wymienionych objawów nie powinien być bagatelizowany i szybko skonsultowany z lekarzem. Niewyrównana marskość wątroby, której towarzyszą krwawienia to stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej pomocy medycznej.
Czytaj też:
Prof. Reguła: Można zahamować proces niszczenia wątroby Czytaj też:
Ten rak to nowotwór inny niż wszystkie. „Wyjątkowy i trudny w leczeniu”