Apel zainicjowała Fundacja MY Pacjenci. Z analiz przeprowadzonych przez fundację oraz firmę EconMed, wynika, że dostęp do leczenia w programach lekowych zależy od miejsca zamieszkania i możliwości finansowych ośrodka, a nie wyłącznie od wskazań medycznych. „System nie działa, jak powinien”.
Pacjenci oczekują na świadczenie w długich, nieformalnych kolejkach, doświadczając konieczności pokonania wielu barier systemowych (np. kryteria wejścia do danego programu lekowego) oraz obaw jednostek ochrony zdrowia o finansowanie, co skutkuje niewłączaniem kolejnych pacjentów spełniających kryteria kliniczne do programów. W praktyce funkcjonują nieformalne kolejki i ograniczenia przyjęć – podkreślają inicjatorzy akcji.
Refundacja nie zawsze oznacza dostęp
Dlatego ponad 40 organizacji pacjentów podpisało wspólny apel do Ministra Zdrowia o zapewnienie rzeczywistego, równego i terminowego dostępu do programów lekowych dla wszystkich pacjentów spełniających kryteria kwalifikacji.
To jedno z najszerszych wspólnych stanowisk środowiska pacjenckiego w ostatnim czasie, obejmujące organizacje reprezentujące pacjentów z różnymi chorobami – od chorób rzadkich, przez neurologiczne i kardiologiczne, po onkologiczne.
Organizacje zwracają uwagę, że mimo formalnej refundacji nowoczesnych terapii, w praktyce wielu pacjentów nie ma możliwości skorzystania z leczenia. Dostęp do programów lekowych zależy dziś często od miejsca zamieszkania, możliwości ośrodka czy sytuacji finansowej placówki.
W efekcie pacjenci – mimo spełniania kryteriów medycznych – czekają na leczenie lub w ogóle nie zostają do niego włączeni.
Refundacja, która nie przekłada się na realny dostęp do leczenia, nie spełnia swojej funkcji – piszą organizacje.
Postulaty
O co apelują organizacje? Oto główne postulaty:
Zapewnienie realnego dostępu do programów lekowych. Każdy pacjent, który spełnia kryteria programu lekowego, powinien mieć możliwość skorzystania z tej formy leczenia. O włączeniu do programu powinna decydować sytuacja kliniczna pacjenta, a nie możliwości finansowe ośrodka, do którego trafi.
Gwarancja pełnego finansowania całego procesu leczenia. System ochrony zdrowia powinien zapewniać finansowanie całego procesu leczenia w ramach programów lekowych, a nie wyłącznie samego leku. Świadczenia towarzyszące stanowią często istotne ograniczenie w dostępie do terapii. Dlatego niezbędne jest objęcie finansowaniem diagnostyki kwalifikującej do programu, wszystkich wymaganych wizyt i konsultacji oraz hospitalizacji pacjentów objętych programami lekowymi.
Stabilność i przewidywalność finansowania. System powinien zapewniać stabilne i przewidywalne warunki finansowania programów lekowych poprzez terminowe rozliczanie świadczeń oraz pełną zapłatę za wszystkich pacjentów włączonych do programów. Niezbędne jest także wyeliminowanie ryzyka finansowego po stronie szpitali, tak aby decyzje o kwalifikacji pacjentów do leczenia mogły być podejmowane wyłącznie w oparciu o przesłanki medyczne.
Wyrównanie dostępu w całym kraju. Konieczne jest zapewnienie równego dostępu do programów lekowych w całej Polsce poprzez umożliwienie ich realizacji w liczbie ośrodków adekwatnej do rzeczywistych potrzeb pacjentów, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej jakości i bezpieczeństwa leczenia.
Zapewnienie równego traktowania wszystkich grup pacjentów. System ochrony zdrowia powinien gwarantować równy dostęp do programów lekowych niezależnie od obszaru terapeutycznego. Należy unikać rozwiązań, które w praktyce prowadzą do uprzywilejowania wybranych grup pacjentów kosztem innych.
System informacji dla pacjentów. Pacjenci powinni mieć zapewniony łatwy i przejrzysty dostęp do informacji o dostępnych programach lekowych w danym obszarze terapeutycznym, na przykład poprzez ogólnodostępną wyszukiwarkę.
Ponad 40 organizacji
Pod apelem podpisały się:
- Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej
- Fundacja Urszuli Jaworskiej
- Fundacja ISKIERKA
- Fundacja StwardnienieRozsiane.info
- Stowarzyszenie na rzecz osób z chorobą Addisona i niedoczynnością nadnerczy
- Polskie Towarzystwo Walki z Mukowiscydozą
- Fundacja EuropaColon Polska
- Fundacja na rzecz Leczenia Otyłości FLO
- Fundacja Mental Power
- Fundacja Hematoonkologiczni
- Fundacja Platynowa Drużyna
- Fundacja OnkoCafe – Razem lepiej
- Stowarzyszenie "UroConti"
- Stowarzyszenie Retina AMD Polska
- Fundacja Zdrowie i Edukacja Ad Meritum
- Fundacja Koalicja dla Wcześniaka
- Fundacja To Się Leczy
- Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergie i POChP
- AMICUS Fundacja Łuszczycy I ŁZS
- Polski Związek Niewidomych
- Stowarzyszenie Miastenia Gravis – Face to Face
- Fundacja Mukobohaterowie
- Siedleckie Stowarzyszenie Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera
- MATIO Fundacja Pomocy Rodzinom i Chorym na Mukowiscydoz
- Fundacja SM – Walcz o Siebie
- Polskie Towarzystwo Chorób Nerwowo-Mięśniowych
- SANITAS Stowarzyszenie Onkologiczne
- Fundacja HEROSI
- Dzieciaki Chojraki, Stowarzyszenie Wspierania Transplantacji Szpiku i Onkologii Dziecięce
- Fundacja na Ratunek Dzieciom z Chorobą Nowotworową
- Fundacja „Krwinka”
- Fundacja Urtica Dzieciom
- Fundacja w Związku z Rakiem
- Fundacja Pani Ani, Rehabilitacja dzieci chorych onkologicznie
- Fundacja „Z Pompą – Pomóż Dzieciom z Białaczką
- Fundacja Pomocy Dzieciom z Chorobą Nowotworową
- Alzheimer Polska – Federacja Organizacji Alzheimerowskic
- Fundacja Ronalda McDonalda
- Fundacja EPI-Bohater
- Polskie Stowarzyszenie Chorych na Miastenię Gravis „Gioconda”
- Fundacja "Nasze Dzieci"
- Polskie Towarzystwo Wspierania Chorych na Włóknienie Płuc
Czytaj też:
„Niewidzialne" choroby, które stały się priorytetem zdrowia publicznego. Potrzebna większa dostępność do nowoczesnego leczeniaCzytaj też:
16 nowych terapii dla pacjentów od kwietnia 2026. Dominuje onkologia