Nowotwory krwi to grupa chorób, które atakują układ krwiotwórczy i limfatyczny, odpowiadający za odporność. Stanowią około 10 proc. wszystkich chorób nowotworowych. Każdego roku rozpoznaje się je u ponad miliona ludzi na świecie.
W Polsce w 2022 r., wg danych Krajowego rejestru Nowotworów, zarejestrowano prawie 11 tys. nowych przypadków, zmarło z tego powodu prawie 6 tys. osób. Najczęstszą grupą nowotworów w tej kategorii są chłoniaki (42 proc.), kolejne to białaczki (37 proc.) i szpiczaki (18 proc.)
Najczęstszym objawem zmęczenie
Te nowotwory potrafią rozwijać się przez długi czas bez wyraźnych sygnałów, a pierwsze objawy są zazwyczaj bardzo niespecyficzne.
– Objawy wielu chorób hematologicznych są nieswoiste, rozwijają się powoli. Wyjątkiem jest ostra białaczka szpikowa, to choroba przebiegająca dramatycznie – mówił w rozmowie z Wprost prof. Krzysztof Giannopoulos, kierownik Zakładu Hematoonkologii Doświadczalnej UM w Lublinie, prezes Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów.
Najczęstszym objawem jest przewlekłe zmęczenie. Tę dolegliwość można łatwo pomylić z przepracowaniem czy przesileniem wiosennym lub jesiennym. Głównym powodem, dla którego nowotwory krwi wywołują uczucie skrajnego wyczerpania, jest postępująca niedokrwistość (anemia). Z powodu wadliwej pracy szpiku kostnego, organizm nie produkuje wystarczającej ilości zdrowych krwinek czerwonych, przez co tkanki są niedotlenione.
Inne niepokojące sygnały
Inne, poza przewlekłym zmęczeniem, objawy mogące świadczyć o rozwijającym się nowotworze krwi, to:
- Spadek odporności. Częste i nawracające infekcje, anginy, długo utrzymujące się stany podgorączkowe i gorączka bez wyraźnej przyczyny.
- Nocne poty Obfite poty występujące w nocy, wymagające nawet zmiany prześcieradła.
- Utrata wagi. Niewyjaśniona utrata masy ciała, powyżej 10 proc. w ciągu kilku miesięcy.
- Skaza krwotoczna. Siniaki pojawiające się nawet po niewielkim uderzeniu, wybroczyny, częste krwawienia z nosa i dziąseł.
- Powiększone węzły chłonne. Wyczuwalne, najczęściej niebolesne zgrubienia w okolicach szyi, pod pachami lub w pachwinach.
- Bóle kości i stawów. Objaw ten wynika z namnażania się nieprawidłowych komórek w szpiku.
- Bóle głowy. Nawracające dolegliwości, mogące świadczyć o zmniejszonym przepływie tlenu do mózgu.
To badanie trzeba wykonać raz w roku
Ponieważ część nowotworów może przez długi czas nie dawać objawów, hematolodzy i onkolodzy apelują, aby nie zaniedbywać profilaktyki. Konkretnie chodzi o morfologię. To badanie każdy powinien wykonać raz w roku.
– Zachęcamy, by raz do roku wykonywać morfologię. Wiele chorób hematoonkologicznych rozwija się bezobjawowo, morfologia pozwala wcześniej je wykryć – apeluje prof. Giannopoulos.
Jednym z takich nowotworów, który początkowo rozwija się bezobjawowo, jest mielofibroza. Kolejnym – przewlekła białaczka szpikowa.
– Wciąż widzimy, że w Polsce jest ona diagnozowana w późniejszych stadiach niż w krajach Europy Zachodniej, gdzie morfologia jest wykonywana zdecydowane częściej – dodaje ekspert.
Czytaj też:
Nowotwory krwi. Eksperci: Rewolucja w leczeniu, ale czekamy na kolejne zmianyCzytaj też:
Co 40 minut diagnoza tego nowotworu w Polsce. „Mamy problem”